Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

25 مي

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

مقدونی ها «سلوکیه» را در کنار دجله ساختند و ایرانیان در همانجا تیسفون را که 787 سال پایتخت ایران بود ـ هنر ایرانیان در خودی و همسو کردن

تصویر سلوكوس یکم بر سكه اش

«سلوكوس Seleucus یکم معروف به سلوکوس نیکاتور» ـ یکی از شش ژنرال اسكندر مقدونی و جانشین او در متصرفات آسیایی اش، 25 ماه می سال 311 پیش از میلاد ساختن شهری را در كناره غربی رود دجله (عراق امروز) آغاز كرد كه پنج سال بعد تكمیل شد و سلوكیه نام گرفت و دستگاه حكومتی اش به آنجا انتقال یافت ولی چون از ایرانیان بیم داشت، چندی بعد در کنار مدیترانه (ترکیه امروز و نه چندان به دور از مرز سوریه) شهر دیگری به همان نام ـ سلوکیه ساخت و پایتخت اول خود قرار داد.
     مِهرداد یکم (شاه انتخابی ایران از دودمان اشکانیان) 150 سال بعد تیسفون را رو به روی سلوکیه ـ در سوی دیگر دجله (کناره شرقی آن) بساخت و پایتخت قرارداد که 787 سال پایتخت ایران بود. اردشیر ساسانی که حتی حاضر به شنیدن نام سلوکی ها و متجاوزین به ایران نبود در کنار سلوکیه شهری ساخت و نام آن را «وه اردشیر» گذارد و ساکنان سلوکیه به آنجا منتقل شدند. طغیان آب و سیل دهها سال بعد «وه اردشیر» را ویران ساخت. اردشیر ساسانی برای ساختن این شهر، سلوکیه را ویران نساخت تا از مصالح ساختمانی آن استفاده کند. او گفته بود که ساکنان سلوکیه وقتی که ببینند «وه اردشیر» بهتر است خودشان به آنجا نقل مکان می کنند که چنین شد.
     9 قرن پس از ایجاد تیسفون و 11 دهه پس از اضمحلال امپراتوری ایران، بغداد که یک روستا در نزدیكی تیسفون و در شمال آن بود به صورت شهری بزرگ درآمد و پایتخت (دارالخلافه) عباسیان شد، ولی نام آن تغییر نکرده است (بغ داد = هدیه خدا به زبان پارسی میانه). عباسیان با تخریب عمارات تیسفون و انتقال مصالح ساختمانی آنها، بغداد را گسترش دادند. فاصله تیسفون که طاق کسرای آن (تالار ملاقات خسروانوشیروان با مردم در کاخ سلطنتی ـ تالار عَدل و به قول شاعر؛ بارگه داد) همچنان باقی است تا بغداد 20 مایل (32 کیلومتر) است. عرب آن را مدائن گوید و اینک آبادی «سلمان پاک». در سال 1917 و در جریان جنگ جهانی اول که نظامیان انگلیسی ـ عمدتا هندی ـ برای جنگ با عثمانی وارد بین النهرین (عراق امروز) شده بودند، گروهی از بزرگان ایران پس از آنکه متوجه شدند که نیروهای دو دولت در حاشیه تیسفون در برابر هم موضع گرفته اند و پس از آغاز نبرد، طاق کسری بر اثر اصابت گلوله توپ آسیب خواهد دید مصرّانه از عثمانی و انگلیس خواستند که نیروهای خودرا تغییر موضع دهند و اخطار کردند که اگر چنین نشود مجبور خواهند شد به سود نیروی موافق وارد جنگ شوند که میدان نبرد به العماره منتقل شد.
     سلوكوس یکم با هدف جلب قلوب ایرانیان نسبت به خود، درهمان سال آغاز کار ساختن سلوکیه کنار دجله (311 پیش از میلاد) با «آپاما» دختر كلانتر بلخ (بزرگتر این شهر) ازدواج كرد، ولی ایرانیان با بكارگیری روش منحصر به فرد خود برای مدتی طولانی زیربار مقدونی ها نماندند؛ به همان گونه كه بعدا عربان، تركمانان و مغول ها هم نتوانستند به مفهوم واقعی كلمه بر آنان حكومت كنند كه مورخان متفق القول این روش ویژه (ذوب فاتحان در درون خود) را هنر ایرانیان نوشته اند كه با زبردستی خاص در فاتحان نفوذ می كنند، آنان را تغییر فرهنگ و روانشناسی می دهند (خودی می کنند) و به تدریج قدرت را به خود منتقل می سازند.

طاق کسری در تیسفون که در سال 551 ميلادي ساخته شد

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

پیشنهاد کاهش متقابل نیروهای نظامی دو اَبَرقدرت ایران و روم در سال 400 میلادی ـ امپراتور روم پسر خردسال خودرا زیر حمایت شاه ایران قرار داد

تصویر مجسمه آرکادیوس

یزدگرد یکم شاه وقت ایران از دودمان ساسانی، بانی شهر یزد که مردی آزادی دوست (لیبرال) بود چند ماه پس از آغاز پادشاهی (و در بهار سال 400 میلادی) و در پی اطمینان از اینکه تقسیم امپراتوری روم به دو بخش شرقی و غربی نهایی شده است تصمیم گرفت ضمن ارسال پیامی به قسطنطنیه، از فلاویوس آرکادیوس Arcadius امپراتور روم شرقی بخواهد كه دو ابرقدرت به یك نسبت از شمار نیروهای نظامی خود بكاهند و از مسابقه تسلیحاتی كه برای هردو كشور هزینه سنگین داشت دست بردارند. فکر تقسیم امپراتوری روم (کنفدراسیون کردن آن) از امپراتور دیوکلتیان در سال 284 میلادی است ولی این کار با اینکه هر چند وقت یکبار صورت عمل به خود می گرفت تا سال 395 میلادی نهایی نشده بود و تئودوسیوس یکم (تئودوسیوس بزرگ) در آخرین ماههای عُمر، اقدام به نهایی ساختن این تقسیم کرد. [روسها در دهه سوم قرن 20 مرتکب این اشتباه شدند و امپراتوری روسیه را قسمت کردند و به صورت جماهیریه درآوردند که در دسامبر 1991 فروپاشید و مسکو اینک وارث مشکلات آن است). نهایی کردن تقسیم امپراتوری روم برای این بود که دست کم، بخش شرقی آن حفظ شود زیرا که امپراتوری روم در غرب (اروپای غربی و مرکزی) دچار مشکلات جدّی شده بود ـ از سوی ژرمن ها (اقوام آلمانی) و هون ها (مهاجرانی از شرق که امپراتوری ایران آنان را به اروپا فراری داده بود) و نسبت به بقاء آن (امپراتوری یکپارچه روم) برای مدتی طولانی تردید بود.
     یزدگرد یکم که مردی صلح جو و به این لحاظ اورا رامشَهر (آرام و بردبار) می خواندند با توجه به قطعی و عملی شدن تقسیم قلمرو روم، تصمیم به طرح پیشنهاد کاهش متقابل نیروهای نظامی گرفت. پس از تایید تصمیم یزدگرد در نشست بزرگان ایران و موبد موبدان (روحانی ارشد)، این تصمیم به صورت پیشنهاد، در پیامی به امضای یزدگرد یکم به قسطنطنیه ارسال شد. پیام یزدگرد در متن خود تاریخ داشت [برابر با یکم ماه می سال 400 و این تبدیل تقویمی بعدا صورت گرفته است].
     طبق اسناد آرشیو شده روم شرقی که در نیمه قرن پانزدهم از قسطنطنیه به رُم انتقال یافته اند، آرکادیوس ـ امپراتور روم شرقی 24 می همان سال (سال 400 میلادی و سه روز پس از دریافت پیام یزدگرد) به پیشنهاد ایران پاسخ نوشت و با این استدلال که آن امپراتوری در منطقه دانوب، یونان و مصر دارای معاند است و درگیر، پیشنهاد کاهش متقابل نیروهای نظامی را در این وضعیت نمی تواند بپذیرد، ولی قول داد که تا زنده باشد خواهد کوشید که به قلمرو ایران تعرّضی صورت نگیرد. به این ترتیب، رقابت نظامی و مسابقه تسلیحاتی دو قدرت وقت عملا ادامه یافت ولی اعتماد متقابل دو پادشاه فقط تا سال 408 که آرکادیوس درگذشت باقی مانده بود. آرکادیوس پسر تئودوسیوس یکم (تئودوسیوس بزرگ و امپراتور تمامی قلمرو روم پس از قتل والنتینیَن دوم امپراتور بخش غربی) از سال 395 میلادی برتخت سلطنت نشسته بود.
    همین اعتماد سران ایران و روم شرقی به یکدیگر، سبب شده بود که آرکادیوس پسر خردسال خود تئودوسیوس را تحت حمایت یزگرد یکم قراردهد تا به سن رشد برسد ـ کاری که قبلا سابقه نداشت. هنگام مرگ پدر، تئودوسیوس Theodosius که بعدا به نام تئودوسیوس دوم امپراتور روم شرقی Byzantine شد هفت ساله بود. صلح میان ایران و روم شرقی تا پایان عُمر یزدگرد یکم (سال 420 میلادی) ادامه یافت. یک سال پس از آغاز سلطنت بهرام چهارم (بهرام گور) پسر یزدگرد، مسیحیان قلمرو ایران آن آزادی مذهبی زمان یزدگرد را از دست دادند و در یک مورد که حادثه ای روی داد به تئودوسیوس دوم متوسل شدند و این امر، سرانجام به یک جنک دو ساله (421 و 422 میلادی) میان دو کشور انجامید. ارتش ایران رومیان را در منطقه «نصیبین» شکست داد، ولی آنان را دنبال نکرد و همین امر به انعقاد پیمان صلح میان دو امپراتوری انجامید.
    تئودوسیوس 42 سال حکومت کرد.

روزی که فضاشناس ایرانی، عبدالرحمن صوفی که نام او بر یک سیّاره و یک فرورفتگی ماه گذارده شده است فوت شد

عبدالرحمن صوفی فضاشناس ایرانی قرن دهم میلادی در روزی چون امروز (25 ماه می 986) در هشتاد و سه سالگی در شیراز فوت شد. وی هفتم دسامبر 903 در ری به دنیا آمده بود و بسیاری از سالهای عُمر را در اصفهان زیست کرده بود و مورد حمایت عضدالدوله دیلمی ـ حکمران وقت بود.
عبدالرحمن که درغرب به نام «اَل صوفی ـ تلفظ اروپایی؛ اَز زوفی Azophi شناخته می شود به کشفیات وسیع در منظومه شمسی و ترکیب ستارگان دست یافته و در این باره در سال 964 میلادی کتابی زیر عنوان «صوَر الکواکب» که با هر شرح و تعریف دارای تصویر (به ترسیم خود او) است، تألیف و این کتاب را با نام عضدالدوله که مشوّق و حامی او بود آغاز کرده است. از آنجا که در قرون وسطی در سرزمین های اسلامی، نگارش کتاب های عِلمی و فلسفی به زبان عربی مرسوم بود، عبدالرحمن به رغم علاقه مندی تمام به زبان مادری، کتاب خودرا به زبان عربی تألیف کرد.
اهمیت عبدالرحمن صوفی در فضاشناسی به حدّی است که یک فررفتگی در کره ماه را به نام او گذارده اند و پس از کشف یک سیاره تازه در منظومه شمسی توسط فضاپیمایانِ اواخر قرن 20، که ابعاد آن حدود 7 کیلومتر است، این سیّاره نیز به نام او؛ «اَل صوفی» اسم گذاری شده است. این سیّاره که با هر تلسکوپ از زمین قابل رؤیَت نیست بمانند سیّاره های دیگر، به گِرد خورشید در حرکت است.

توقیف برخی از نشریات تهران در خرداد 1289 و ادعای رئیس الوزراء

چهارم خرداد ۱۲۸۹ دولت وقت ایران نشریاتی را كه مخالف می دانست ممنوع الانتشار ساخت. این اقدام به دستور رئیس الوزراء وقت صورت گرفت و به شکایت دولت، مدیران برخی از این نشریات به محكمه تسلیم شدند.
در آن زمان چون سلطان احمدشاه (قاجار) به سن قانونی نرسیده بود، کشور دارای نایب السلطنه بود. رئیس الوزراء مدیران نشریات توقیف شده را عوامل بیگانه خوانده بود که «دانسته و یا ندانسته» آب به آسیاب خارجی می بستند و با نوشته هایشان زمینه اجرای سیاست های بیگانه را فراهم می ساختند و بهانه به دست خارجی می دادند و یا اینکه با انتشار نوعی مطالب، از صمیمیت و اعتماد ملت به دولت می کاستند.
به استدلال رئیس الوزراء وقت (رئیس دولت = نخست وزیر)، عمل ناشران روزنامه های توقیف شده از مصادیق خیانت به وطن بود که جرمی است با جنبه عمومی (گذشت ناپذیر).

برکنارشدن شگفتی آور سیدضیاء از نخست وزیری

سلطان احمد شاه

در آن زمان که ایران با انبوه مشکلات داخلی و عمدتا ناشی از مداخلات دولت لندن و تحریک سران ایل ها، خان ها و سرکردگانِ محلی بویژه شیخ خزعل به گردنکشی دست به گریبان بود، سلطان احمد شاه قاجار، چهارم خرداد سال 1300 (25 می 1921) در پی یك مشاجره لفظی كوتاه با سیدضیاءالدین طباطبائی یزدی نخست وزیر وقت، وی را از این سمت بركنار كرد.
    در روزهای پیش از این برکناری، جماعتی در میدان بهارستان برضد سیاست های داخلی دولت سیدضیاء دست به تظاهرات زده و خواستار بركناری اش شده بودند كه شاه وقت از این فرصت استفاده كرده، وی را به كاخ گلستان احضار و به او پیشنهاد داد كه كناره گیری كند. سیدضیاء نپذیرفت و میان آن دو مشاجره لفظی روی داد که شاه وقت بی درنگ (فی المجلس) حُکم برکناری وی را نوشت و این حُکم را هنگام خروج سیدضیاء از کاخ سلطنتی (کاخ گلستان) به دست او دادند.
    سیدضیاء با حمایت انگلستان و كودتای تیپ قزاق در اسفند 1299 بر سر كار آمده بود و دکتر مصدق دَم به دَم اورا عامل و دست نشانده دولت لندن اعلام می کرد. بنابراین، برکنارشدن سیدضیاء به آن صورت تعجب برانگیز به نظر می رسد. با اینکه از آن زمان دهها سال گذشته است هنوز روشن نشده است که محرّک تظاهرات بهارستان برضد سیدضیاء چه عواملی بودند و انگیزه واقعی برکناری او از چه سیاستی ناشی شده بود!.
    پس از بركناری سیدضیاء، دولت تهران 25 هزار تومان هزینه سفر به او داد تا كشور را داوطلبانه ترك كند و سیدضیاء از ایران رفت. او سال ها در فلسطین ـ سرزمین تحت الحمایه وقت انگلستان ـ اقامت داشت كه پس از اشغال نظامی ایران در شهریور 1320 به كشور بازگشت و از شهر یزد ـ زادگاه خود ـ به نمایندگی مجلس انتخاب شد. اعتبار نامه نمایندگی سیدضیاء به رغم مخالفت سرسختانه دكتر مصدق كه اورا عامل یك دولت خارجی (انگلستان) اعلام كرده بود به تصویب رسید.
    سیدضیاء در باغ خود در سعادت آباد تهران زندگی می کرد و با اینکه پهلوی دوم (محمدرضاشاه) ظاهرا بااو روابط صمیمانه داشت، ژاندارمری منطقه وَنَک ماموریت داشت که رفت و آمدهای اورا زیر نظر داشته باشد و در روزهای تعطیل که برخی رجال به دیدارش می رفتند، اسامی و ساعت ورود و خروج آنان را گزارش کند.

سيد ضياء پيش از
ورود به دنياي روزنامه نگاري
و سياست، طلبه علوم ديني
و مُعَمَّم بود

دولت تهران متعهد به تامین هزینه های ریالی اشغالگران ایران شد!

در این روز درسال 1942 (1321 هجری خورشیدی) دولت وقت ایران متعهد شد كه هزینه های ریالی متفقین (اشغالگران) در ایران را تامین كند و در ازاء هر 13 تومان (130 قران) بعدا یك پوند انگلیسی دریافت دارد.
دولت ایران با چاپ اسكناس این هزینه ها را تامین كرد كه باعث تورم پول در كشور شد و قیمت ها را تا چند برابر بالا بُرد و ....

چرچیل از کوتاه آمدن دولت حزب کارگر انگلستان در برابر دکتر مصدق انتقاد کرد و خواهان حمله نظامی به آبادان شد

در این روز در سال 1330 (1951 میلادی) و در آستانه اجرای قانون ملّی شدن نفت و خلع یَد از شركت نفت انگلستان كه دولت این كشور سهامدار عمده آن بود، این دولت برضد ایران به دیوان داوری لاهه شكایت كرد و دفتر این دیوان، دولت وقت ایران را از مفاد این شكایت آگاه ساخت و اطلاع داد كه دولت انگلستان به استناد ماده 22 قرارداد 1933 ایران و انگلستان رسیدگی به اختلافات موجود فی مابین دو كشور را به این دیوان احاله كرده تا داوری كند. طبق ماده 22، دو دولت موافقت كرده بودند كه اگر اختلافی روی دهد، برای حل آن به «داور» مراجعه كنند و نظر «داور» را بپذیرند.
    در همین روز وینستون چرچیل كه هنوز نخست وزیر نشده بود از دولت حزب كارگر انگلستان انتقاد كرد و این دولت را متهم ساخت كه در برابر دكتر مصدق كوتاه آمده است و علنا از حمله نظامی برای تصرف آبادان جانبداری كرد.
     در واكنش به اظهارات چرچیل كه بعدا نخست وزیر انگلستان شد تا با دولت دكتر مصدق مقابله كند، مسكو و واشنگتن واكنش نشان دادند. دولت آمریكا با هرگونه عملیات نظامی انگلستان بر ضد ایران مخالفت كرد و آن را به مصلحت غرب ندانست و دولت مسكو با اشاره به قرارداد سال 1921 ایران و روسیه تهدید كرد كه اگر پای سرباز انگلیسی به ایران برسد برای دفاع از ایران نیرو به این كشور خواهد فرستاد. در این میان برخی از روزنامه های تهران كه ماده 22 قرارداد 1933 را برای اطلاع مخاطبان خود چاپ كرده بودند دولت وقت ایران كه این قرارداد را امضاء كرده بود دست نشانده انگلستان و خائن به ملت ایران خوانده بودند و پاره ای دیگر؛ نادان، فریب خور و فاقد توان دورنگری.

لغو قرارداد خرید ناوشکن و ناوچه از آمریکا برای نیروی دریایی ایران، در خرداد 1358

در این روز در ماه می سال 1979 (سه ماه پس از پیروزی انقلاب و چند هفته بعد از تاسیس سپاه پاسداری از دستاوردهای انقلاب) نیروی دریایی آمریکا از کنگره این کشور خواست که سفارش های تسلیحاتی ایران را لغو کند. استدلال نیروی دریایی آمریکا این بود که این قراردادها با نظام سلطنتی ایران که متحد آمریکا بود بسته شده بود.
خرید چهار ناوشکن و چند ناوچه ازجمله این خریدها بود.
در پی تصویب این پیشنهاد، این کشتی ها پس از تکمیل ساخت به نیروی دریایی آمریکا داده شدند. دو ناوچه که پیش از تصویب پیشنهاد آمادهِ تحویل داده شدن به ایران بودند تا سالها در حوضچه ای در پایگاه آمفی بی اس نیروی دریایی آمریکا در نورفک (ویرجینیا) نگهداری می شدند.

قطعنامه ماه می 1979 سنای آمریکا در اعتراض به اعدام های فوری در تهران و سرآغاز تیرگی روابط دو دولت که 46 سال است ادامه دارد

در اعتراض به اعدام 200 تَن از مقامات و حامیان داخلی نظام سلطنتی ایران پس از محاکمات کوتاه در صد روز اولِ پس از پیروزی انقلاب، اظهارات آذری قمی دادستان وقت انقلاب که مجازات اعدام مفسدان فی الارض تخفیف نخواهد داشت، انتشار اطلاعیه در روزنامه ها که هرکس هر آگاهی مبنی بر هرگونه سوء استفاده هر مقام سابق و یا نزدیکان آن مقامات را دارد اطلاع خودرا به دادسرای انقلاب بدهد، مصادره اموال ازجمله خانه و زمین کسانی که کشور را به صورت فرار از تعقیب قضایی تَرک کرده بودند و ...، سنای آمریکا 19 ماه می 1979 (اردیبهشت 1358) با تصویب قطعنامه ای، این اَعمال و هرگونه اعدام فوریِ بدون طی مراحل تحقیق و دادرسی و احراز مجرمیت را مورد اعتراض قرار داد و نکوهش کرد و از کاخ سفید (رئیس جمهوری آمریکا) خواست که در صورت ادامه این وضعیت، در روابط و مناسبات آمریکا با تهران تجدید نظر و آن را محدود کند.
    همان روز، سناتور رابرت بِرد رهبر (وقت) اکثریت سنای آمریکا در دیدار با روزنامه نگاران ضمن اشاره به تاریخ، فرهنگ و تمدن درخشان ایرانیان گفت که پس از انقلاب، انتظار چنین اَعمالی نمی رفت. وی ضمن دفاع از قطعنامه سنا و اشاره به واردات نفت از ایران گفت که نفت ارزش نقض حقوق انسان را ندارد. دولت آمریکا نمی تواند و نباید که درقبال نقض حقوق بشر و دمکراسی در هرگوشه از کره زمین که باشد ساکت بماند.
     در پی انتشار قطعنامه سنای آمریکا و در واکنش به آن، آیت الله عُظمی خمینی گفت که آمریکا از سرِ ما دست برنمی دارد. دولت موقت و شورای انقلاب نیز، هرکدام جداگانه اعلام کردند که لغو قراردادهای منعقده میان ایران و آمریکارا در برنامه کار خود قرارداده اند و وزارت امور خارجه ایران 21 ماه می 1979 از سفیر آمریکا در تهران که برای انجام کاری به واشنگتن بازگشته بود خواست که فعلا به ایران بازنگردد. در این اعلامیه منتشره گروهها در این باره، ابتکار طرح قطعنامه به سناتور «جیکوب جاویتس» نسبت داده شده بود و از او به نام یک صهیونیست یاد شده بود. [متن یکی از اعلامیه ها در صفحه آخر روزنامه اطلاعات، شماره 15858 مورخ 30 اردیبهشت 1358 درج شده است.].
     این پیشامد سرآغازِ بحرانی شدن مناسبات آمریکا و ایران بود که ادامه دارد و از زمان تصرف سفارت آمریکا در تهران و گروگانگیری 444 روزه کارکنان آن در نوامبر 1979 بر وخامت آن پی در پی افزوده شده است.

شبی که به آیت الله هاشمی رفسنجانی تیراندازی شد

رفسنجانی (خرداد 1388)

چهارم خرداد 1358 (3 ماه و نیم پس از پیروزی انقلاب)، ساعت هشت و نیم شب، آیت الله علی اكبر هاشمی رفسنجانی در محل سكونت خود در دزاشیب (شمیران) هدف دو گلوله قرار گرفت، مجروح شد، در بیمارستان تجریش تحت عمل جراحی قرار گرفت و زنده ماند.
     وی در اتاق پذیرایی منزل، هدف گلوله قرار گرفته بود. دو مرد به عنوان رسانیدن پیامی از یك روحانی دیگر به هاشمی، به خانه او وارد شده بودند و تیراندازی از سوی یكی از آن دو صورت گرفته بود. مهاجمان موفق به فرار شدند، ولی تقریبا بلافاصله، گروه فُرقان متهم به طرح این توطئه شد.
    آیت الله هاشمی متولد سوم شهریورماه 1313 (آگوست 1934) در روستای بَهرمان واقع در ناحیه نوقِ شهرستان رفسنجانِ استان کرمان که بعدا به ترتیب رئیس مجلس، رئیس جمهور و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام شده بود در 19 دیماه 1395 (ژانویه2017) درگذشت و فوت او، عارضه قلبی اعلام شد. وی چند سال نیز رئیس مجلس خبرگان رهبری بود. آیت الله هاشمی دارای دو دختر (فاطمه و فائزه) و سه پسر (محسن، مهدی و یاسر) بوده است.
    دو روز پس از تیراندازی به هاشمی رفسنجانی، امنیت روحانیون بر عهده دژبانی ارتش به فرماندهی سرتیپ امیر رحیمی گذارده شد.

تيتر صفحه اول شماره 5 خرداد 1358 روزنامه اطلاعات درباره تيراندازي به هاشمي ـ عکسي که در بيمارستان تجريش از هاشمي گرفته شده بود بعدا به کُپي صفحه (در بالای آن) اضافه شده است

واردات سنگ قبر از چین! و ... ـ چین با دلارهای خود اوراق خزانه داری آمریکا می خرد و اگر تحریم واشنگتن شود «هیچ» خواهد شد

محمدرضا باهنر

محمدرضا باهنر (کرمانی) نایب رئیس وقت مجلس و سیاستمدار بنام ایران، در اردیبهشت 1391 در یک گفت ‌و شنید با خبر آنلاین با انتقاد از واردات بی‌رویه گفت: "واردات غیر ضروری کالا، صدمات جبران‌ناپذیری به اقتصاد ایران زده است.".
     وی افزوده بود: "در حال حاضر حتی سنگ قبر هم از چین می‌آورند ـ سنگ قبرهایی که روی آنها آیه قرآن نوشته شده است!.".
    این مصاحبه که سرآغاز انتقاد از واردات غیر ضروری از چین و عمدتا کالای بُنجل و نامرغوب شده است در همان زمان (اردیبهشت 1391) در رسانه های متعدد نقل شده بود.
    یک مقام روابط عمومی سازمان رادیو تلویزیون دولتی (صدا و سیما) در پاسخ به این انتقاد که شبکهِ بازار این سازمان ملی به جای حمایت از تولیدات داخلی ـ در سالی که رهبری کشور آن را سال حمایت از تولیدات داخلی و افزایش تولیدات اعلام کرده بود ـ آگهی تبلیغ برای یک کالای ساخت چین پخش کرده است گفته بود:
    "درباره چینی بودن یکی از کالاهایی که از شبکه بازار، آگهی آن پخش شده به اطلاع می‌رساند که اولا تولیدکننده، این محصول را به عنوان یک کالای ایرانی (ساخت کشور) به شبکه معرفی کرده بود و شبکه بازار با توجه به گزارش‌های دریافتی از طریق امور مخاطبان شبکه، به محض اینکه شائبه چینی بودن آن احساس شد از ادامه پخش آن جلوگیری کرده و رسیدگی در این زمینه ادامه دارد.".
    این توضیح چهاردهم ماه می 2012 (25 اردیبهشت 1391) در وبسایت «خبرگزاری مِهر» درج شده بود.
    در هفته یکم خرداد 1391 انتقاد از بکارگیری کارگران چینی در طرح های راهسازی در ایران و فعالیت خودروسازی چینی ها و ... بگوش رسید. اصحاب نظر گفته اند که اگر هدف تهران از دادن این امتیازها ازجمله افزایش واردات از چین و اموری از این قبیل جلب حمایت سیاسی رژیم پکن است تصوری باطل است زیراکه دیدیم این دولت از سودان و لیبی و ... عملا و بموقع حمایت نکرد. رژیم پکن یک بازرگان است و «تاجر» خودرا به طور جدّی وارد منازعات سیاسی و درگیری با قدرت ها نمی کند. بزرگترین خریدار کالای چین، آمریکاست که کمپانی های این کشور در عین حال شریک چینی ها هستند. آمریکا «دلار» چاپ می کند و این کاغذها را می دهد به چین و کالای ارزان وارد می کند ولی ایران باید نفت (طلای سیاه) بدهد ـ نفتی که دیر و یا زود تمام می شود و آن هم با شرایط سهل تر و گاهی هم برگشت پول آن با تعلّل رو به رو می شود. چین بیشترِ دلارهای دریافتی از فروش کالا را (و تا کنون بیش از یک تریلیون دلار) اختصاص به خرید اوراق خزانه داری آمریکا داده است و لذا، اگر کاری برخلاف میل واشنگتن انجام دهد و تحریم شود به ورشکستگی کشانده خواهد شد و می شود «هیچ». چین به نفت و بازار ایران نیاز بی چون و چرا دارد. ولی ایران برای واردات و هرگونه معامله خارجی باید ضرورت و نیز موازنه را در نظر بگیرد. نباید واردات باعث بیکاری داخلی و انتقال کشور از تولید به خدمات شود و بر شمار دکانداری که عامل گرانی است افزوده شود.
    در عین حال به این اظهار وزیر امور خارجه چین که 30 مارس 2012 انتشار یافته بود توجه کنید:
    BEIJING (Reuters) - Chinese Foreign Minister Yang Jiechi on Tuesday repeated a warning that Beijing is opposed to Iran possessing nuclear weapons

قطع متناوب برق و خاموشی در ایران از آغاز خرداد 1400 تیتر صفحات اول روزنامه ها

ادیان و روحانیون

پروتستانیسم ـ پاپ، امپراتور و مجمع سراسری نتوانستند یک کشیش را شکست دهند

Luther

مجمع (دایت Diet) ورمس Worms بیست و پنجم می 1521 با صدور یک حکم علیه «مارتین لوترMartin Luther» کشیش اصلاح طلب آلمانی و بانی پروتستانیسم به کار خود پایان داد. جلسات مجمع از بیست و هشتم ژانویه این سال در شهر نود هزارنفری «ورمس» واقع در راینلاند آلمان برای اتخاذ تدابیری جهت جلوگیری از افکار مارتین لوتر و نیز تعیین سرنوشت او تشکیل شده بود و متناوبا ادامه داشت. لئو دهم Leo X پاپ وقت قبلا ضمن صدور اعلامیه ای 41 مورد از 95 مورد اصلاحات اعلام شده مارتین لوتر را مغایر اصول شاخه کاتولیک مسیحیت دانسته و وی را تکفیر کرده بود. کارل پنجم رئیس وقت امپراتوری مقدس (کاتولیکهای اروپا) برپایه اعلامیه پاپ مجمع ورمس را دعوت به تشکیل و بررسی کرده بود. این مجمع در اپریل 1521 حضور مارتین لوتر را در جلسه لازم تشخیص داد تا اعتراف به اشتباه را به او تفهیم کند و چنانچه توبه کند وی را مشمول بخشودگی قراردهد. لوتر پس از دریافت تامین از امپراتور که در جریان رفت و آمد به مجمع بازداشت و یا شکنجه نخواهد شد در جلسات 16 و 18 اپریل مجمع حضور یافت ولی به جای اعتراف به اشتباه و توبه، از اعلامیه 95 ماده ای خود معروف به اصلاحات مذهبی و اعتراض به عمل کلیساها ازجمله بخشودگی گناه با دریافت پول از مرتکب و منع کشیش ها از ازدواج، منع طلاق و ازدواج مجدد که عملی مغایر اصول آزادی انسان است و قید و بندهای دیگر دفاع کرد و گفت که این موارد را در انجیل ندیده و ساختگی است. در طول جلسات مجمع که لوتر در آن حضور داشت پیروانش مقابل تالار مجمع اجتماع کرده و به پشتیبانی از او شعار می دادند. همین جماعت بعدا به حکم مجمع ورمس و تصمیمات بعدی از این دست اعتراض کردند که به معترضین (پروتستان) معروف شدند و این عنوان به پیروان کالون، زوینگلی و سایرین که نظراتی مشابه لوتر داشتند اطلاق می شود.
    امپراتور به وعده خود عمل کرد و در طول جلسات و درجریان آمد و رفت مانع از واردآمدن هرگونه آسیب به لوتر شد. «فردریک» امیر وارتبورگ Wartburg و از پیروان لوتر که بیم داشت به لوتر پس از بازگشت به خانه آسیب واردآید، وی را از میان راه به قصر خود برد و تحت حمایت قرارداد. در همینجا بود که لوتر انجیل را به زبان آلمانی ترجمه کرد.
    جلسات مجمع ورمس تا 25 می ادامه یافت و در این روز حکم خودرا علیه لوتر صادر کرد. طبق این حکم، لوتر باید دستگیر و در یک محکمه مذهبی به اتهام ارتداد محاکمه می شد. همچنین طبق این حکم، همکاری با لوتر و پیروی از افکار و رعایت اصلاحات مذهبی او ممنوع و جرم شناخته شده بود.
    حکم جهت دستگیری لوتر به امپراتور ابلاغ شد. امپراتور که لشکر کشی به قصر امیر فردریک را آغاز جنگ داخلی آلمانی ها می دانست در اجرای حکم شتاب نکرد و پس از اینکه اطلاع یافت که حکم مجمع ورمس نتیجه عکس داده و پیروان لوتر دهها برابر شده اند دستگیری اورا به مصلحت کشور ندید و چند سال بعد (1526 میلادی) دستور دستگیری لوتر را رسما معلق ساخت که پاپ از شنیدن این خبر سخت برآشفت و امپراتور «در ظاهر قضیه» دستور توقیف را دوباره لازم الاجرا اعلام کرد ولی اقدامی صورت نگرفت و پروتستانیسم عالمگیر شد و شمار پیروان آن اینک بیش از ششصد میلیون نفرند.

در قلمرو اندیشه

فلسفه استقلال فردی؛ Individualism

رالف والدو امرسون Ralph Waldo Emerson فیلسوف، نویسنده و شاعر آمریکایی 25 می 1803 به دنیا آمد.
مهمترین کار امرسون بررسی و تبیین فلسفه و روش استقلال فردی (Individualism) است که بیشتر آمریکاییان در عمل پیرو آن هستند و همواره کوشیده اند که استقلال فردی خودرا در همه زمینه ها حفظ کنند و در طول زندگی تنها متکّی به خود باشند ـ حتی در زندگی زن و شوهری.
امرسون 79 سال عُمر کرد.

سایر ملل

نبرد «دونکِرک» و فرار 338 هزار نظامی انگلیسی و فرانسوی ـ تلفات نبرد دونکرک و درسی که از آن گرفته شد

نبرد دونکرک Dunkirk (رسم الخط فرانسه Dunkerque) بیست و پنجم می 1940 آغاز شد که تا چهارم ژوئن این سال ادامه داشت. باقیمانده نیروهای فرانسه و بلژیک و نظامیان انگلیسی که به کمک آنان فرستاده شده بودند هنگام عقب نشینی از برابر آلمانی ها و فرار به انگلستان، در بندر دونکرک فرانسه و مناطق ساحلی اطراف آن به دام ارتش دوم آلمان و پانزرهای Panzer (تیپ های زرهی) این کشور به فرماندهی ژنرال فون روندشتدت G. von Rundstedt و ژنرال فون کلایست P. von Kleist افتادند، محاصره شدند و در این منطقه نبردی مرگبار روی داد که به شکست نیروهای فرانسوی ـ بلژیکی و انگلیسی محاصره شده انجامید. دستور تخلیه شکست خوردگان 26 می صادر و مار تخلیه از 27 می آغاز و تا پایان روز 4 ژوئن به مدت 9 روز ادامه داشت. هیتلر برای دادن فرصت فرار به این نیروها سه روز آتش بس داده بود که معلوم نیست چرا از آن استفاده نشد.
    در نبرد دونکرک از 400 هزار نظامی فرانسوی و انگلیسی نزدیک به سی هزار نفرشان کشته و 34 هزار تن دیگر اسیر شدند. همچنین 177 هواپیمای انگلیسی سرنگون و شش ناوشکن و دویست ناوچه این کشور غرق شدند. نبرد دونکرک پیروزی بزرگی برای هیتلر بود. اگر وی به شوروی تعرض نکرده بود پیروز جنگ بود و جهان، امروز وضعیت دیگری داشت.
    در نبرد دونکرک نزدیک به سی هزار انگلیسی و فرانسوی و متحدین این دو کشور کشته و 34 هزار تن دیگر اسیر و 338 هزار و 226 تن دیگر با 860 کشتی و قایق تخلیه شدند. عملیات نجات این نظامیان بی سابقه بود. نظامیان فراری خودرا به دریا می زدند و تا گردن به زیر آب می رفتند تا به کشتی و یا قایق برسند. در جریان تخلیه بیش از 200 ناوچه، کشتی و قایق ازجمله 9 ناوشکن انگلیسی و فرانسوی غرق شدند و به 19 ناوشکن دیگر آسیب وارد آمد. انگلیسی ها همچنین 177 هواپیما از دست دادند. نیروهای شکست خورده دو هزار و 472 توپ، 65 هزار خودرو ازجمله تانک و موتوسیکلت و 500 هزار تُن مهمات برجای گذاردند و فرار کردند. 198 هزار و 229 هزار تن از تخلیه شدگان انگلیسی و 139 هزار و 997 تن فرانسوی و بلزیکی و ... بودند. چرچیل در پارلمان انگلستان شکست در دونکرک را یک فاجعه و تخلیه نظامیان را یک معجزه خوانده و گفته بود که نباید فریب آرامش 20 ساله پس از جنگ جهانی اول را می خوردیم، آلمان را دست کم می گرفتیم و برای جنگ احتمالی دیگر آماده نمی شدیم، همه جنگها قابل پیش بینی نیستند و برخی در پی یک شکست و اشتباه سیاسی آغاز می شوند، باید همیشه آماده بود.
     نبرد دونکرک پیروزی بزرگی برای هیتلر بود. اگر وی به شوروی تعرض نکرده بود پیروز جنگ بود و جهان، امروز وضعیت دیگری داشت.

یک صحنه از هجوم نظامیان از دونکرک به کشتی برای فرار و کمبود جا در کشتی

ژنرال Kleist و ژنرال Rundstedt فاتحان آلمانی نبرد دونکرک

روز ملّی اردن ـ چگونگی تاسیس این کشور

ملک عبدالله یکم

دو ماه پس از امضای قرارداد لندن، 25 می 1946 مجلس «امارت ماوراء اردن» این سرزمین را کشور هاشمی اردن ـ اَلمَمْلَکَة اَلأُرْدُنِیَّة اَلهَاشِمِیَّة و عبدالله بن حسین را پادشاه آن اعلام کرد که روز ملّی اردن است. عبدالله بن حسین از این روز به بعد ملک عبدالله خطاب شد. وی که 20 ژانویه 1951 در بیت المقدس به دست یک فلسطینی کشته شد از سالها پیش از پادشاه شدن، ریاست امارت «ماوراء اردن» را به دست داشت.
     عبدالله متولد مکّه در 1882 که در استانبول تحصیل کرده بود مدتی نماینده منطقه مکّه در مجلس عثمانی بود. پدر او امیرحسین که شریف مکّه (و امیر حجاز) بود در طول جنگ جهانی اول به انگلیسی ها در شکست دادن عثمانی کمک کرده بود.
    سرزمینی که کشور اردن خوانده می شود پیش از سال 1917 یک ایالت عثمانی وابسته به سوریه (شام) بود. انگلیسی ها که اردن را تاسیس و قیمومت آن را با دریافت مصوّبه جامعه ملل از سال 1921 به دست داشتند از 15 می 1923 ریاست خاندان هاشمی را كه از حجاز بودند و تحت فشار سعودی ها به اردن مهاجرت کرده بودند بر ماوراء اردن که عنوان «امارت» داشت به رسمیت شناخته بودند.
    اردن که زمانی هم قطعه ای از امپراتوری ایران بود 89 هزار کیلومتر مربع وسعت دارد و جمعیت آن در سال 2020 حدود 11 میلیون تن گزارش شده بود. در جریان نخستین جنگ عرب و اسرائیل (جنگ سال 1948) ارتش اردن منطقه غرب رود اردن و بیت المقدس را تصرف کرد و چهار ـ پنج دهه در کنترل داشت. پایتخت اردن شهر 4 میلیونی عَمان است که در ایران «اَمان» نوشته می شود تا در خواندن، با «عُمان» اشتباه نشود.
    سرزمین اردن که نام آن از رود اردن گرفته شده است، در پی شکست ایران از اسکندر مقدونی، به دست او و جانشینانش افتاد که اشکانیان آنان را از شرق مدیترانه بیرون انداختند. پس از افتادن یونان به دست رومیان و اَبَرقدرت شدن روم، در دوران اشکانیان و ساسانیان، میان دو اَبَرقدرت ایران و روم در منطه لِوانت (شام) شامل سوریه، لبنان و اردنِ امروز چندین جنگ روی داد و بالاخره در سال 629 میلادی، شهربراز ـ ژنرال ساسانیان با هراکلیوس ژنرال رومی مصالحه کرد و منطقه اردن را به هراکلیوس داد که کمتر از چهار ماه بعد (سپتامبر 629)، سپاه اسلام به فرماندهی زید ابن حارثه به منطقه شرق رود اردن حمله برد ولی در نبرد موتَه Mutah (نام یک روستای عرب نشین وقت) از رومیان شکست خورد. سپاه اسلام در لشکرکشی بعدی در آگوست 636، رومیان را در نبرد یَرموک (رود یرموک از شاخه های رود اردن) شکست داد و امپراتوری ایران را در نبرد قادسیه (نوامبر 636) و مسلط بر منطقه شد.

تاسیس اتحادیه آفریقا

25 می 1963 و در نشست آدیس آبابا، سازمان وحدت آفریقا به عنوان صدای واحد آفریقاییان و با هدف زدودن آخرین آثار استعمار از این قاره، نزدیک ساختن نظرات آفریقاییان پیرامون مسائل جهانی و تصمیمگیری های مربوط (عملا ایجاد یک بلوک سیاسی)، تامین همکاری های اقتصادی و توسعه تجارت، نظارت بر رعایت حقوق بشر در این قاره، بالابردن استاندارد زندگی مردم و آموزش و پرورش، استفاده بهینه از منابع طبیعی و نیروی انسانی قاره و رفع اختلافات مرزی که میراث دوران استعمار بوده و آنهارا ترسیم خطوط مرزی در اطاقهای در بسته در اروپا بدون توجه به واقعیت های قومی و محلی بوجود آورده است تاسیس شد. این سازمان در نهم جولای 2002 تبدیل به اتحادیه آفریقا ( AU) همانند اتحادیه اروپا و با همان هدفها شده است. این اتحادیه که قرار است از سال 2028 دارای پول واحد آفریقایی به نام «افرو» شود از نظر وسعت و جمعیت بزرگتر از اتحادیه اروپاست. اعضای این اتحادیه جمعا 29 میلیون کیلومتر مربع وسعت و یک میلیارد تن جمعیت دارند. تاکنون عضویت چهار کشور در این اتحادیه به حالت تعلیق درآمده است. دو تعلیق به دلیل وقوع کودتا، یک تعلیق به سبب ادامه تبعیض میان شهروندان و تعلیق دیگر (کشور اریتره) به خاطر حمایت از تروریسم. سران اتحادیه آفریقا در فواصل معیّن گرد هم می آیند و به حل مسائل می پردازند. ایجاد اتحادیه آفریقا، این قاره را در صحنه سیاسی جهان به صورت یک وزنه دراورده است. بررسی رفت و آمدها، حجم مبادلات و امضای قراردادها نشان می دهد که در میان قدرت های جهانی، آفریقاییان به چین اعتماد بیشتری دارند.

تاثیر شگفت انگیز سرود ملی

كاونتری در حال غرق شدن

25 می 1982 و در جریان جنگ انگلستان و آرژانتین بر سر مالكیّت جزایر فالكلَند، خلبان یك جنگنده آرژانتینی كه پخش سرودهای میهنی به مناسبت سالگرد آغاز انقلاب استقلال این كشور او را برانگیخته بود ناوشكن موشك انداز انگلیسی «كاوِنتری» و یك كشتی حمل و نقل نظامی این كشور را در آبهای آن جزایر با پرتاب موشك غرق كرد.
انقلاب استقلال آرژانتین 25 می 1810 آغاز شده بود. كاونتری که با سوخت هسته ای حرکت می کرد همان ناوشكنی است كه اواخر سال 1979 وارد خلیج فارس شده بود تا نیروی دریایی ایران را بترساند. این ناو در جریان گروگانگیری آمریكایی ها در ایران برای كمك به مساعی آمریكا به خلیج فارس اعزام شده بود.

ژیانگ زمین: ما جهانی می خواهیم چند قطبی كه در آن نظم و قانون برقرار باشد

24 می 1996 «ژیانگ زمین» رئیس وقت دولت چین كه از مسكو دیدن كرده بود صریحا گفته بود: "امروزه یك دولت، خودرا اَبَرقدرت جهان معرفی می كند، كه این بینش به نظم گیتی كمك نخواهد كرد.".
    وی تاكید كرده بود: "ما جهانی می خواهیم چند قطبی كه در آن نظم و قانون برقرار باشد.".
    این چنین صراحت لهجه از آن پس، کمتر دیده شده است زیراکه در سه دهه گذشته از آن زمان، بدهی بیش از یک تریلیونی آمریکا به چین، سران پکن را نسبت به آن تفکّر تا حدی خاموش کرده است و به باور تفسیرنگاران، ترس از تزلزل دلار آمریکا و زیان ناشی از آن را دارند.
    یک مفسّر اروپایی در این زمینه اظهار نظر کرده بود که چینی ها با خرید اوراق قرضه آمریکا در حقیقت در گروگان دولت واشنگتن قرار گرفته اند. شکایت آمریکاییان به دادگاههای این کشور از خطرناک بودن بعضی اجناس ساخت چین ازجمله «درای وال» دولت چین را نگران ساخته که مبادا با احکام این دادگاهها، غرامت ها که بسیار سنگین خواهند بود از طلب چین (در واقع؛ پس انداز با خرید باوند) کسر شوند و ....

تفاوت رَه از كجاست تا به كجا

Stonehenge

25 می 2003 رسانه ها به نقل از باستانشناسان انگلستان نوشته بودند كه در محل «ستون هنج Stonehenge» در 75 مایلی جنوب غربی لندن بقایای شش انسان (4 بزرگسال و 2 كودك) دیگر به دست آمده است كه 23 قرن قدمت دارند و در جوار آنان ابزارهایی به دست آمده است كه مربوط به سال های عبور از سنگ ابزار به عصر برنز است.
باید توجه داشت كه ایرانیان دو قرن پیش از آن در اوج تمدن بودند؛ تخت جمشید را ساختند، قانون نوشتند، پستخانه به وجود آوردند، راه آسفالته چند صد کیلومتری ساختند، بر ارابه سوار شدند و .... اینک باید بررسی شود كه علل عقب ماندگی ایرانیان در قرون جدید و معاصر چه بوده است تا جبران شود و این کشف و افشای آن کار مورخان است. طبق شواهد، دولت لندن دست کم از آغاز قرن نوزدهم در این عقب ماندگی دست داشته است.

25 ماه می و دو سانحه مرگبار هوایی

در تاریخ هواپیمایی دو سانحه مرگبار هوایی در بیست و پنجم ماه می ثبت شده است. 25 می 1979 یک جت مسافربر «آمریکن ایرلاین» از نوع دی سی ـ 10 (مک دانولد ـ داگلاس) هنگام بلند شدن از فرودگاه شیکاگو (فرودگاه اوهیر) سرنگون شد و 271 سرنشینان آن کشته شدند. در جریان برخورد لاشه این هواپیما به زمین نیز دو تن که در آن محل بودند جان سپردند. این نوع هواپیمای سه موتوره ساخت آمریکا در پی جداشدن موتور میانی یکی از آنها در آسمان، از بخش مسافربری به قسمت باربری منتقل شده است.
25 می 2002 یک جمبو جت (بوئینگ 747) شرکت هواپیمایی چین (تایوان) که عازم هنگ کنگ بود در آسمان تنگه تایوان به دریا افتاد و 225 سرنشین آن کشته شدند. گفته شده بود که یک موتور این هواپیما هنگام پرواز آتش گرفته و منفجر شده بود.

ژنرال انتونی زینی: 10 اشتباه دولت جورج بوش در قبال عراق

ژنرال انتونی زینی، افسر بازنشسته سپاه تفنگداران دریایی آمریکا، كه از 1977 تا سال 2000 فرمانده نیروهای نظامی آمریكا در منطقه خاورمیانه بود و عراق را زیر چشم داشت و سپس به مدت دو سال به عنوان میانجی آمریكا برای مسئله فلسطین فعالیت می كرد در نوشته ای خطاب به وزارت دفاع آمریكا كه در شماره های 23 ماه می سال 2004 روزنامه های این كشور انتشار یافته بود به ده اشتباه دولت جورج بوش در قبال مسئله عراق اشاره كرده بود. وی یكشنبه شب (23 می 2004) در مصاحبه با شبكه «سی بی اس» آمریكا هم این اشتباهات را تشریح كرد و گفت چون كاخ سفید به هشدارهای او توجه نكرد ناچار شد كه به این وسیله آنها را به اطلاع مردم امریكا برساند:
     1. سیاست محاصره و تحت فشار قرار دادن عراق از جمله اِعمال مناطق پرواز ممنوع، داشت به نتیجه مطلوب می رسید كه بی جهت رها شد و این كشور مورد حمله نظامی قرار گرفت.
    2. به بایگانی سپردن استراتژی «آزمایش شده» سابق (قدیمی تر) و در پیش گرفتن یك استراتژی نادرست تازه در منطقه حساس و مهم خاورمیانه.
     3. خلق بهانه های نادرست برای منطقی جلوه دادن حمله نظامی به عراق با هدف جلب حمایت آمریكاییان از این اقدام پُرهزینه و تلفات از جمله اعلام این كه عراق دارای اسلحه كشتار جمعی بوده و همدست القاعده است كه امنیت آمریكا را به مخاطره افكنده است.
     4. با وجود شكست در جلب همكاری بین المللی و كسب مجوّز شورای امنیت، با بی اعتنایی به افكار عمومی حمله نظامی را شروع كردن.
    5. بدون داشتن برآورد درست از وضعیت و نتایج، و تامین عوامل لازم برای مقابله با آنها دست به تعرض نظامی زدن.
     6. استناد كردن بی دلیل و اعتماد كردن بی معنا به «خود ـ تبعیدی های» عراقی و حرف ها و ادعاهای آنان، كه نادرستی شان اینك مسلّم شده است.
     7. بدون داشتن برنامهِ از پیش تهیه شده و جزئیات كار، عملیات اشغال نظامی عراق را آغاز كردن.
    8. عملیات نظامی را با نیروی ناكافی آغاز كردن و ادامه دادن. برای عملیات نظامی عراق، دست كم 300 هزار نظامی لازم بود، نه 130 هزار. تكنولوژی پیشرفته نظامی در زد و خوردهای خیابانی و با افراد غیر منظم و انفجارهای انتحاری موثر واقع نمی شود.
     9. انتصاب یك شورای حكومتی ناقص و ناجور و ایجاد یك مدیریت غیر متخصص و نا آگاه از امور عراق و نا آشنا به فرهنگ و روانشناسی مردم آن و تاریخش برای اداره آن سرزمین پس از تصرّف آن.
    10. پس از اشغال نظامی، اتخاذ تصمیمات نادرست و به اجرا گذاردن آنها از جمله بدرفتاری توجیه ناپذیر با زندانیان و ... كه بذر انتقام در نهاد عراقی ها كِشت كرده و باعث انزجار جهانیان شده است.
    ژنرال زینی در این زمینه كتابی هم تحت عنوان «بتل ردیBattle Ready» تالیف و منتشر ساخته است.

برخی دیگر از رویدادهای 25 مي

1812: در جریان مبارزات استقلال در آمریکای لاتین، یك زمین لرزه شدید شهر كاراكاس (پایتخت ونزوئلا) را ویران كرد و هزاران تن کشته شدند. زلزله هرچند وقت یکبار در کاراکاس که یک شهر ساحلی است روی می دهد.

1865: یک انبار مهمات در شهر موبیل، استیت آلابامای آمریکا منفجر شد و بیش از 300 تن را کُشت. این انفجار چندی پس از پایان جنگ داخلی آمریکا صورت گرفت که در آن، آلاباما از اعضای کنفدراسیون (جنوبی ها) بود.

1868: دولت آمریکا آخرین دوشنبه ماه می هرسال را روز یادبود (مِموریال دِی) و بزرگداشت نظامیان آمریکایی کشته شده در جنگ ها تعیین کرد و یک تعطیل عمومی اعلام شده است. در سال 2026، این روز مصادف با 25 ماهِ می بود. پیش از سال 1868، هر استیت برای خود یک روز «یادبود ـ مِموریال دی» جداگانه داشت. چرا دوشنبه؟. برای اینکه آمریکاییان 3 روز متوالی، تعطیل داشته باشند (شنبه و یکشنبه ـ دو روز تعطیل آخر هفته است).

1875: بانوی کانادایی Grace Lockhart به عنوان نخستین زنی وارد تاریخ شده است که در امپراتوری بریتانیا ـ شامل انگلستان و کلنی هایش ازجمله کانادا، نیوزیلاند و استرالیا، از دانشگاه مدرک لیسانس بدست آورد.

Grace Lockhart

1892: یوسیپ بروز تیتو Josip Broz Tito بنیادگذار کنفدراسیون یوگوسلاوی در روستای کومرووچ Kumrovec واقع در کرواسی به دنیا آمد و 88 سال عُمر کرد. کومرووچ در مرز اسلوانی (اسلونیا) و نه چندان دور از اتریش واقع شده است و اسلوانیایی ها همانند کروات ها تیتو را همشهری خود می دانند. وی یک کمونیست بود که تفکر ملّی داشت و با این تفکر وارد اتحاد نظامی ـ سیاسی با مسکو (پیمان ورشو) نشد. تیتو در کنار نهرو، ناصر و سوکارنو از بنیادگذاران جنبش عدم تعهد بود. با درگذشت تیتو، کنفدراسیون یوگوسلاوی هم عُمری نکرد و فروپاشانیده شد.

1914: مجلس نمایندگان انگلستان استقلال ایرلند در امور داخلی خود را تحت عنوان «هوم رول» تصویب کرد.

1949: نیروهای مائو (کمونیست ها) شهر شانگهای چین را تصرف كردند.

1952: دكتر محمد مصدق رئیس دولت وقت ایران یک بار دیگر تکرار کرد: "در جهانی كه برای حفظ صلح و نظارت بر حقوق بشر و داوری در اختلافات دارای مرجعی به نام سازمان ملل است نیاز به قطب نیست و همه ملل دارای حقوق و اختیارات برابر هستند. وجود یک و یا چند ابرقدرت در جهان باعث تعرّض به حقوق ملل ضعیف و جنگ خواهد شد.". مصدق در عین حال با حق وتو کردن در شورای امنیت سازمان ملل و بودن این حق در دست 5 دولت فاتح جنگ جهانی دوم مخالفت کرد و گفت که این یک تبعیض است و عامل زورگویی این 5 دولت. این، واکنش مصدق به تفسیر مطبوعات اروپایی بود که نوشته بودند ایران با درگیری با ابرقدرت انگلستان دارد با آتش بازی می کند و دولت لندن با داشتن حق وتو مانع پیروزی ایران در شورای امنیت می شود. امپراتوری لندن یک قطب از سه قطب جهان [وقت] است. (دو قطب دیگر؛ واشنگتن و مسکو).
اصحاب نظر بارها این اظهار دكتر مصدق در روابط بین المللی را یك اصل تردید ناپذیر خوانده اند.

1953: آمریکا در «صحرای نودا» گلوله اتمی توپ آزمایش کرد. در پی انتشار این خبر، روس ها اعلام کردند که ما قبلا دارای گلوله اتمی برای توپ هایمان شده ایم.

1969: در سودان یك كودتای نظامی به وقوع پیوست. 9 افسر جوان به رهبری جعفر نمِیری این کودتا را انجام داده بودند. در پی این کودتا نمِیری رئیس دولت شد.

1973: کاپیتان (فرمانده)، افسران و افراد یک ناوشکن (دیسترویِر) یونانی در این روز به مخالفان حکومت سرهنگ ها (اکثریت مردم یونان) پیوستند، دست به نافرمانی زدند، ولی برای پیشگیری از درگیری با نیروهای دولت سرهنگ ها (حکومت نظامیان بر یونان که با کودتا بر سر مار آمده بودند) که به میهن زیان وارد می ساخت از دولت ایتالیا خواستند که اجازه دهد در بندری در نزدیکی شهر رُم لنگراندازی کنند که موافقت شد. این اقدام تا مدت ها خبر رسانه ها بود و به تضعیف دولت سرهنگ ها و ساقط شدن آن کمک کرد.

1981: سران شش کشور عربی حاشیه جنوبی و غربی خلیج فارس؛ سعودی، عُمان، امارات، قطر، کویت و بحرین در جریان نشست خود در ریاض، ایجاد شورای تعاون و همکاری خلیج فارس GCC را اعلام کردند. عراق که در حال جنگ با ایران بود به این نشست دعوت نشده بود و عضو این شورا نیست. در سال 2011 پیشنهاد شده بود که اعضای شورا همکاری های خودرا به سیاسی و نظامی هم گسترش دهند.

1985: یك توفان دریایی 11 هزار تَن را در بنگلادش كشت. در همین روز در سال 1941 توفان دریایی دیگری درهمین منطقه در دلتای رود گنگ باعث مرگ 5 هزارتن شده بود.

1997: در کشور 8 میلیونی Sierra Leone واقع در آفریقای غربی و در ساحل اقیانوس اطلس و از مستعمرات پیشین دولت لندن کودتا شد و نظامیان این کشور با شعار تأمین عدالت و حذف مقامات ناکارآمد، یک سرلشکر به نام «کروما» را رئیس موقت کشور کردند و او گفت که چرا در یک کشور غنی از معادن مختلف ازجمله الماس، بیشتر مردم باید زیرخط فقر زندگی کنند. سیرالئون به پایتختی شهر «فری تاون» در 1961 استقلال یافت. زبان رسمی این کشور، انگلیسی است و 78 درصد نفوس آن مسلمان هستند. این نام را یک دریانورد پرتغالی در سال 1462 بر آن سرزمین نهاده است به معنای «کوههای لئون».

2009: جمهوری دمکراتیک خلق کره (کره شمالی) دومین آزمایش اتمی زیرزمینی را انجام داد. این کشور در همین روز دست به آزمایش چند موشک زد که باعث نگرانی آمریکا و ژاپن شد. جمهوری دمکراتیک خلق کره که اینک از اعضای باشگاهِ اتمی داران است نخستین آزمایش اتمی خودرا در اکتبر 2006 انجام داده بود.

2020: در این روز یک مرد میانسال سیاهیپوست به نام «جورج فلوید» برای خرید به یک مالِ شهر مینیاپولیس فدراسیون آمریکا رفته بود و یک اسکناس 20 دلاری به فروشنده داده بود که فروشنده پس از خط کشی روی اسکناس با قلم ویژه، به فلوید گفته بود که اسکناس جعلی است. فلوید در حالی که می گفت اسکناس کهنه است، قبلا استفاده شده و به او مربوط نیست از فروشگاه خارج و به سوی محوطه پارکینگِ مال رفت که فروشنده تعقیبش کرد و از چهار مامور پلیس که آنجا ایستاده بودند خواست تا او را دستگیر کنند که فلوید زیر بار نرفت. یکی از این چهار پلیس او را بر زمین افکند و زانویش را حدود 9 دقیقه بر گردن او که روی زمین افتاده بود گذارد. در یکی ـ دو دقیقه نخست، فلوید فریاد زد که تنفسش دارد قطع می شود و سپس درگذشت. انعکاس این رویداد اعتراض های گسترده بدنبال داشت.

پیام‌های تازه

بیست و پنجم ماه می 2022 ـ پاسخ مؤلف به پرسش مخاطبان این تاریخ آنلاین که عملیات نظامی اوکراین چه سرانجامی خواهد داشت

    مخاطبان گرامی [ درماه می 2022 = اردیبهشت 1401] از مؤلف این تاریخ آنلاین که به گفته و نوشته آنان، نه تنها تحولات گذشته جهان در طول قرون و اعصار را تدریس و تألیف کرده، بلکه در طول 65 سال گذشته [تا سال 2022] ـ در کسوت روزنامه نگار در جریان رویدادها قرار داشته و آنها را تنظیم و تفسیر کرده است، درباره سرانجام مسئله اوکراین و آینده جهان از این رهگذر، سئوال کرده بودند.
    در پاسخ، باید گفت: اگر در اظهارات بدون تغییر پوتین و مقامات سیاسی ـ نظامی روسیه و طرز عملیات نظامی جاری [ماه می سال 2022] در اوکراین دقت شود می توان حدس زد که تا به خواست خود نرسند که پیش از آغاز عملیات و نیز در هفته های اول اعلام کرده بودند دست بردار نخواهند بود. مداخلات اعضای «ناتو» بهانه گسترش عملیات را به خارج از مرزهای شوروی پیشین (یا روسیه تزاری) بدست مسکو خواهد داد، به این جملات تهدید آمیز پوتین که به انگلیسی ترجمه شده و انتشار یافته تا سران «ناتو» دریابند، توجه کنید:

“If someone decides to intervene in the ongoing events from the outside and create unacceptable strategic threats to us, they should know that our response to those oncoming blows will be swift, lightning-fast,” Putin said in an address to lawmakers
“We have all the tools to do this. Tools that no one except us can brag about. But we’re not going to brag. We’ll use them if such a need arises,” the president said, without specifying which tools could be deployed

    به رغم این اخطار، چند دولت مشخصِ عضو «ناتو» ازجمله آمریکا، انگلستان، آلمان، اسپانیا، سلوواک (جمهوری اسلوواکیا) و دانمارک به ارسال کمک مالی و تسلیحاتی به اوکراین ادامه داده و موضوع را رسما اعلام داشته، روسیه را تحریم و فنلاند همسایه دیوار به دیوار روسیه و قبلا یک دوک نشین این کشور و نیر سوئد بی طرف و آرام را تشویق به دادن درخواست عضویت در ناتو کرده اند [که فنلاند در 2023 عضو ناتو شده است] و این کارها معنایی جز بازکردن درها به روی جنگ و یارگیری ندارد و بنا براین، جهان برای نخستین بار در 77 سال گذشته [تا سال 2022] در وضعیتی بی سابقه قرار گرفته است. جهان قبلا و در این 77 سال جنگ های منطقه ای کره، ویتنام، افغانستان، عراق و ... را به خود دیده است، ولی نَه به آن صورت در اروپا و دو قدرت جهانی و اتمی در برابر هم. تا اینجا که دو طرف هیچکدام کوتاه نیامده اند و هر روز اقدام و اظهار تازه می کنند که بر خطر برخورد می افزاید. نتیجه هرچه باشد، نظم تازه ای در جهان برقرار خواهد شد و موازنه دیگری پدید خواهد آمد، سازمان های جهانی که دستپخت فاتحان جنگ جهانی دوم و در جهت تأمین و حفظ منافع آنها ایجاد شده اند رنگ خواهند باخت و تجدید نظر خواهند شد. روسیه به بیشترِ هدف های خود خواهد رسید، مناطق شرقی و جنوب شرقی اوکراین را که قرن ها «روسیه نو» خوانده می شدند چند جمهوری وابسته خواهد کرد (که دو منطقه آن جمهوری شده اند) و سپس با فرمول «اُسِتیای جنوبی» رفراندم برگزار و عضو فدراسیون روسیه خواهند شد و بقیه اوکراین را هم یک و یا چند جمهوری عضو جامعه مشترک المنافع خواهد کرد و این در صورتی است که مداخله «ناتو» از حد حمایت زبانی، مالی و در حدی نسبتا کم تسلیحاتی به اوکراین تجاوز نکند تا عنوان مداخله مستقیم یابد و به جنگ اروپایی همانند جنگ 1914 ـ 1918 خواهد انجامید و احتمال جنگ اتمی در همان منطقه. چنین جنگی ـ اتمی و یا متعارف، به اقتصاد و نفوذ جهانی غرب آسیب وارد خواهد ساخت و آن دسته از شرقی ها که چشم به غرب داشته اند، به خود نزدیک خواهند شد، راه مسالمت در پیش خواهند گرفت و برای مثال؛ تایوان درصدد پذیرفتن فرمول هنگ کنگ و ماکائو برخواهد آمد و جنگی که جوب ایدن گفته است، در صورت وقوع، آمریکا از تایوان حمایت نظامی خواهد کرد روی نخواهد داد، آسیایی ها و آفریقایی بمانند اروپایِ امروز متحد خواهند شد ـ اتحاد اقتصادی در اولویّت، و چهره جهان تغییر خواهد کرد. همچنین تحریم روسیه، این جنگ افزار را کمرنگ خواهد کرد، زیرا که احتمال دارد روسیه آن را با محاصره دریایی تحریم کننده و از این قبیل تلافی کند و یا نظام پولی جهانی دیگری جایگزین شود.
    مخاطبان گرامی به این نکته نیز توجه کنند:
     درست است که تاریخ نویسی و روزنامه نگاری در یک ردیف و به قولی در یک قلمرو و یک صَف قرار دارند، که روزنامه نگار ـ لحظه به لحظه، مسیر تحولات یک واقعه را باید گزارش و نظر اصحاب نظر و سابقه را بر آنها اضافه کند، ولی تاریخ نویس در مورد یک رویدادِ تاریخساز که درجریان باشد، آغاز و علل آغاز آن را اعلام و منتظر پایان و دست کم پایان هر مرحله آن (نتایج) می نشیند و سپس موضوع را با ذکر سابقه و پیش بینی تحولات بعدی ـ اگر ریشه و ریشه هایش باقی مانده باشد بیان می دارد که نوعی ثبت واقعه است و سند می شود و لذا باید قطعی، کامل و درست باشد. تاریخ نگار گزارش های رسانه ای روز را برای بررسی و دنبال کردن جمع آوری می کند، امّا متأسفانه گزارش های رسانه ای دهه های اخیر که عمدتا از اظهارات و اعلامیه های رسمی و دیپلماتیک و برپایه منافع و سیاست ها انتشار می یابند و هر لحظه تغییر چهره می دهند نمی توانند برای تاریخ نگار ـ حتی سرنخ باشند. بنابراین، در این وضعیت ـ کار تاریخ نویس بسیار دشوار است. سوشل میدیا تنها به صورت سرنخ دادن کمک می کند. در مورد مسئله اوکراین، اخباری که رسانه های جهان غرب منتشر می کنند متفاوت از اخبار سایر منابع هستند و سرچ انجین ها که غربی هستند همان ها را بدست می دهند که تاریخ نگارِ بی طرف و حرفه ای نمی تواند اطمینان کند. درست است که روسیه در تسلیحات پیشرفت بسیار داشته، ولی در زمینه «رسانه» پیشرفتی نداشته است. یک تاریخ نویس از رسانه های روسیه انتظار دارد که اخبار نادرست و ناکامل دیگران و حتی عکس های رسانه ای را ـ اگر ساختگی و صحنه سازی باشند رد کند و دست طرف را باز کند که چنین چیزی در رسانه های روسیه کمتر دیده می شود. رسانه های روسیه در هر مورد باید به ذکر تاریخ و شرح سابقه آن بپردازند. شاید تنها یک درصد مخاطبان اخبارِ روز بدانند که اوکراین چگونه به وجود آمده، کاترین بزرگ ـ تزار روسیه کدام شهرهایش را ساخته و کریمهِ تاتارنشین چه ربطی به اوکراین دارد و چرا برای مدتی آن را بدون پیش بینی آینده و با یک تصمیم شخصی ضمیمه اوکراینِ کرده بودند. در دنیای امروز و در جریان جنگ و یا مبارزه و رقابت؛ ارتش، مقامات و رسانه های یک کشور باید مکمل یکدیگر باشند و نهایت استفاده را از مشورت و کسب نظر اقتصاددان، تاریخ دان و جامعه شناس کنند و اصطلاحا اطاق فکر داشته باشند.
    به موازات مسائل اوکراین و تایوان، روسیه و چین و همچنین هند با آن همه کارشناس و وسائل، لازم است که چند سرچ انجین از آن خود ایجاد کنند تا جستجوگر به همه سرچ انجین ـ غربی و شرقی مراجعه کند و درست و نادرست را تشخیص دهد و قضاوت کند. در دهه 1960 این نگارنده متوجه تحریف کاری و گزینشی بودن اخبار 4 خبرگزاری بزرگ وقت و هرکدام وابسته به یک دولت شد و به نشست سران کشورهای غیر متعهد نامه نوشت تا یک خبرگزاری غیر متعهد تاسیس کنند که جواب مثبت دادند، ولی اقدام نکردند و مسئله باقی ماند و اصحاب منافع سرچ انجین ها را در همان راه قرار داده اند که خبرگزاری های اصطلاحا جهانی بوده اند. رسانه در دفاع از کشور همان کاری را می کند که ارتش.

برای اطلاع

روزنامک

اِدیشن(نسخه) آنلاین مجله جهانی «روزنامک» که به شماره ثبت 25178/92 ثبت شده است حاوی «دستچینِ رویدادهای روز و گذشته - تاریخ» و چشم انداز فردا از دیدگاه اصحاب نظر و شخص ناشراست.
همچنین نظرات، تجربه، مشاهدات و خاطرات (کارنامک) نوشیروان کیهانی زاده ـ روزنامه نگار و تاریخ نویس 78 ساله ـ با هدف ارتقاء دانش مخاطبان، سطح آگاهی ها و مدنیّت برای داشتن دنیایی بهتر و کمک فرهنگی به کاهش مسائل جوامع، بشریّت و پیشگیری از اشتباه با این شعار: توانایی محصول دانایی است و «دانستن» حق انسان.
«روزنامک» که از نوامبر 2003 (21 آبان 1982) به صورت یک وبسایت، با هدف آموزش عمومی و خبر و نظررسانی ایجاد شده بود. شماره یکم نسخه چاپی روزنامک نیز در اپریل 2014 (اردیبهشت 1393) در تهران منتشر شد و انتشار آن ادامه یافته است.

نسخه آنلاین: www.rooznamak.com

نسخه چاپی: www.rooznamak-magazine.com

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com