Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

26 نوامبر

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

آخرین جنگ اردشیر پاپگان با رومیان ـ نگاهی به پیروزی های نظامی و اصلاحاتِ اداریِ اردشیر

اردشير پاپکان

آخرین جنگ اردشیر پاپکان با امپراتوری روم ـ به نوشته مورخان اروپایی، جنگ «باربالیسوس»ـ 26 نوامبر سال 240 میلادی با پیروزی قاطع ایران به پایان رسید. این آخرین جنگ اردشیر پاپكان با رومیان بود. وی سال پس از آن درگذشت.
هشت سال پیش از وقوع جنگ باربالیسوس (سال 232 میلادی)، جنگ شدیدتری میان اردشیر و رومیان (درآناتولیا ـ ترکیه امروز) روی داده بود که الکساندر سه وروس امپراتور وقت روم آن را فرماندهی می کرد. سه وروس برای راه اندازی این جنگ و قطع پیشروی ایرانیان در قلمرو غرب، در سال 231 میلادی به آنتیوک (انتاکیه) آمده و در آنجا استقرار یافته بود. در این جنگ 60 هزار نظامی رومی كشته، زخمی و یا اسیر شده بودند. سه وروس پیش از آغاز جنگ، لژیونرهای رومی را از سه جهت به سوی قلمرو ایران فرستاده بود که اردشیر هر سه دسته را شکست داد. عمده تلفات مربوط به ستون جنوبی بود که به سوی تیسفون (پایتخت) پیش می رفت.

Severus,Alexsader

سه وروس که چنین دید، تصمیم گرفت که با اردشیر راه دیپلماسی درپیش گیرد، و لذا درخواست ترک مخاصمه داد و باقیمانده نیروهای رومی را به ساحل مدیترانه بازگردانید. اردشیر پیشنهاد مذاکره را رد کرد و پیام داد که تا زمانی که رومیان از شرق مدیترانه (خاورزمین) خارج نشوند مذاکره معنا نخواهد داشت. در این هنگام سه وروس چون شنید که ژرمن ها پس از شنیدن خبر شکست او از اردشیر دست به شورش زده اند به اروپا بازگشت. تنی چند از افسران رومی که از زمان عقب نشینی سه وروس از برابر اردشیر، از او ناخرسند شده بودند در آلمان او را كشتند. در نبردی هم كه 28 سال پس از جنگ باربالیسوس (سال 260 میلادی و در دوره پادشاهی شاپور یكم پسر اردشیر ساسانی) روی داد، والرین (والریانوس) امپراتور دیگر روم به اسارت ایران درآمد و تحقیر شد.
مورخان در این كه «ناسیونالیسم ایرانی» برنده این جنگها بود متفق القولند. این ناسیونالیسم كه در طول تاریخ چندین بار نیروی شگفت انگیز خود را آشگار ساخته است با روی كارآمدن دودمان ساسانیان بار دیگر به خودنمایی پرداخته بود. مومسنTh. Mommsen مورخ آلمانی قرن نوزدهم مشروح جنگ های اردشیر با رومیان را به رشته تحریر درآورده است.
اردشیر در فاصله دو جنگ آخر خود با رومیان (بین سالهای 232 و 240 میلدی) دست به یک رشته اصلاحات اداری، قضایی و نظامی زده بود كه طبقه بندی كارمندان دولت برحسب كاردانی، صداقت، علاقه مندی بكار و دلسوزی برای كشور از جمله این اصلاحات بود. وی فراهم ساختن وسائل و بودجه لازم برای سپاه ثابت (ستندینگ آرمی) را در تقدم و اولویت قرار داده و برای احضار مردان جوان وطن به زیر پرچم در زمان جنگ، ضابطه تنظیم كرد كه تا پایان دوران حكومت ساسانیان رعایت می شد. 13 قرن بعد، شاه عباس صفوی هنگام ایجاد ارتش ملی ایران تا حدی زیاد از همان مقررات اقتباس كرد. اردشیر انتخاب قضات دادگاهها را برعهده روحانیون ارشد ایران (موبدان آیین زرتشت) گذارده بود ولی فرمانداران شهرها در صورت خروج قاضی از دایره انصاف و عدل و یا پس از دریافت اعتراض مردم و رسیدگی می توانستند آنان را معلق كنند تا رئیس كشور تصمیم نهایی را بگیرد. فرمانداران مكلف بودند بر میزان تولیدات كشاورزی، صنعتی و پرورش دام و به ویژه اسب نظارت كنند و مراكزی را كه تولید آنها رشد نداشته مورد مواخذه قرار دهند، رفع مشكل كنند و گزارش كار را به شخص اردشیر بدهند. قرن گذشته «تاراپور» پژوهشگر هندی اصلاحات اداری اردشیر را در كتاب خود «مدیریت و روش های اداری و حكومتی در ایران باستان» به صورت یك فصل جداگانه درآورده است كه ترجمه آن در رشته علم حكومت (درس تاریخ مدیریت) در دانشگاههای تدریس می شود.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

طرح نادرشاه برای بازسازی نیروهای مسلح ایران؛ یک ارتش با 400 هزار نظامیِ آماده و نیروی دریایی ـ نجف در کنترل ایران

نادرشاه افشار پس از اخراج اروپاییان از بحرین و تصرف مسقط و عمان، در نوامبر سال 1743 بزرگان كشور و افسران ارشد ارتش را برای بررسی طرح بازسازی نیروهای مسلح ایران به اردوگاه خود دعوت كرد. منشی نادر طبق معمول شرح مذاکرات را با ذکر تاریخ نوشته است که تاریخ تشکیل جلسه با تبدیل به میلادی گریگوری؛ 26 نوامبر بود. در این جلسه نادر برنامه خود را مطرح ساخت و گفت که طبق طرح او، ارتش ایران در هیچ واحد زمانی نباید كمتر از چهارصد هزار نیروی آماده در اختیار داشته باشد. این طرح همچنین شامل ایجاد یك نیروی دریایی بزرگ بود كه بتواند یك تنه از عهده ناوگان اروپاییان برآید. نادر در این جلسه گفته بود كه چون وسعت اروپا كم است، سران اروپا دست از سر كشورهای دیگر برنخواهند داشت و ایران مكلف است كه از منطقه در برابر چشمداشت اروپاییان دفاع كند. در همین نشست، از نادر خواسته شد كه بر سر اداره «شهر نجف» با عثمانی مصالحه نكند و او فی المجلس از منشی اش خواست كه به امپراتور عثمانی در این زمینه نامه بنویسد و تاكید كند كه بزرگان ایران نمی خواهند عثمانی چشمداشت به نجف داشته باشد.
بعدا در این باره میان دو دولت مذاكره شد و عثمانی در سال 1746 از دعاوی خود در مورد نجف صرف نظر كرد و این شهر كاملا در كنترل ایران قرار گرفت.
نادر كه دراكتبر 1688 (طبق برخی نوشته ها 22 اكتبر!) در دستگرد خراسان به دنیا آمده بود در جریان كودتای دهم ژوئن 1747 قوچان كشته شد. با قتل نادر، بسیاری از برنامه های او متوقف ماند. مورخان غرب، نادرشاه را ناپلئون خاورزمین لقب داده اند. نادر با این كه یك نظامی بود، از مشورت با افراد دانا و مجرب در انجام كارها و برنامه هایش خودداری نمی كرد.

آرامگاه نادر در خراسان

كاستن از بودجه دربار، خَشم محمدعلی شاه و پیامد های دیگر آن ازجمله کتک زدن مقامات

محمدعلی شاه

26 نوامبرسال 1907 (آذر 1286) مجلس جدید التاسیس شورا بودجه دربار را سیصد هزار تومان كسر و به پانصد هزار تومان كاهش داد و شهریه زنان ناصرالدین شاه را هم حذف كرد.
     این تصمیم مجلس كه مورد تائید ناصرالملك رئیس الوزراء وقت قرار گرفته بود محمدعلیشاه را به خشم آورد و دیگر، كینه مجلس را تا به توپ بستن و انحلال آن از دل بیرون نكرد.
     محمدعلیشاه كه تحت فشار روسیه و شماری كم از روحانیون بود تا مجلس را منحل كند نمایندگان مجلس را احضار و به آنان در مورد كاهش بودجه دربار اخطار كرد و گفت كه از حدود خود تجاوز كرده اند. ناصرالملك كه خشم شاه را دید از سمت خود كنار گیری كرد. دولت روسیه - رقیب استعماری انگلستان - كه مجلس را تحت حمایت انگلستان می پنداشت و كمك انگلستان به مشروطه خواهان را از همان آغاز كار عملی بر ضد خود می دانست با مجلس و مشروطیت میانه خوبی نداشت.
     در پی اخطار شاه به نمایندگان مجلس، مخالفان مجلس از فرصت استفاده کرده و دست به اجتماع زدند و ساختمان مجلس در بهارستان را مورد حمله قرار دادند كه گارد مجلس دست به تیراندازی زد و از طرفین چند تن كشته و یا مجروح شدند.
     احتشام السلطنه رئیس مجلس برای اقامه شكایت از این وضعیت نزد شاه رفت كه محمدعلی شاه دستور داد او و برادرش را كه همراه وی بود شلاق زدند و در همانجا (كاخ گلستان) بازداشت كردند.
     محمد علیشاه سپس ناصرالملك مستعفی و وزیران كابینه اش را خواست و آنان را هم كتك زد و بازداشت كرد كه نماینده دولت انگلستان!! بملاقات شاه شتافت كه ناصر الملك از دولت انگلستان نشان دریافت داشته و با كسی كه دارای مدال و نشان انگلستان است نباید چنین رفتار شود!! و شاه گفت اگر چنین است بهتر است كه ناصرالملك همین امروز از ایران خارج و به انگلستان برود و در آنجا زندگی كند كه چنین شد.
     این رویداد (مداخله نماینده لندن) نشانه نهایت بدبختی و فلاكت یك ملت است ــ ملتی كه روزگاری یک ابر قدرت نظامی بود و زمانی نیز در دانش و ادبیات مرتبه ای برجسته در جهان داشت. باید دلایل این فلاكت دقیقا كشف و به مردم اعلام شود تا از وطن مراقبت بیشتر کنند.

سالروز درگذشت محمدعلی فروغی نخست وزیرِ «شهریور شوم»

فروغي

محمدعلی فروغی ادیب، سیاستمدار و دولتمرد پنجم آذرماه 1321 در گذشت. وی كه سه بار نخست وزیر، یك بار رئیس مجلس، چندبار وزیر و یك بار رئیس دیوان عالی كشور شده بود هنگام فوت 67 ساله بود. فروغی دو روز پس از تجاوز نظامی انگلستان و شوروی به ایران و كناره گیری علی منصور، به نخست وزیری ایران منصوب و اشغال نظامی وطن ما در دوران نخست وزیری او تكمیل شده بود. سرلشكر احمد نخجوان در كابینه فروغی كفالت وزارت جنگ را برعهده داشت كه بدون اطلاع رضاشاه (فرمانده كل قوا) و مجلس و هر گونه اشاره قبلی، در روزی كه مردم انتظار داشتند ارتش نیرومند آنان به دفاع از وطن در برابر مشتی نظامی فرسوده متجاوز برخیزد، با بخشنامه ای سربازان را مرخص كرد!. فروغی در همان چند روز اول نخست وزیری زیر بار قرار داد تسلیم ایران رفت. وی با رضا شاه میانه خوبی نداشت.

دكتر مصدق به مجلس اعلام كرد كه انگلستان نمی خواهد نفت در دست ایرانیان باشد - راه تکمیل استعمار زدایی از دیگاه مصدق

Mosaddegh

پنجم آذرماه 1330 (26 نوامبر 1951) دكتر مصدق رئیس وقت دولت كه پس از شركت در جلسه شورای امنیت سازمان ملل و دیدار با سران دولت آمریكا به تهران بازگشته بود ضمن دادن گزارش مشروح سفر خود به مجلس گفت: ماحصل این است كه انگلستان كه 150 سال بر ایران آقایی كرده به هیچوجه نمی خواهد كه ایرانیان امور نفت خود را به دست داشته باشند و ما باید خود را برای كار شكنی ها و توطئه های بیشتری آماده كنیم. انگلستان دچار این توهم شده كه دست برداشتن از نفت خاورمیانه برایش نوعی خودكشی است لذا همه تلاش را بكار می برد كه (سران) دولتهای دارای نفت، «بله قربان گو» و وابسته به خودش باشند.
دكتر مصدق پیش از شركت در جلسه پارلمان گفته بود كه باید همه برنامه ها و روش های استعماری را كه در طول زمان به ما تحمیل شده است از جمله روش استخدام دولتی، نظام اداری (بوروكراسی)، روزنامه نگاری، كتاب نویسی، برنامه های تحصیلی و ... را به تدریج اصلاح كنیم تا جنبش استعمارزدایی مان تكمیل شود و واقعا «خودمان» باشیم. ما باید خودمان بدانیم و مردم را هم آگاه كنیم كه از قرن پانزدهم (برتری غرب) دولتهای سلطه گر نمی خواهند ملل دیگر به ویژه مللی كه قبلا «قدرت و ابرقدرت بودند» از جمله ایرانیان پیشرفت داشته باشند زیرا كه «قدرت» ناشی از پیشرفت، و پیشرفت به دست نمی آید مگر این كه درآمد ملی را در راه حصول به آن به مصرف برسانیم. یك كلام: ثروت ملی و عمومی ما باید كلا در دست خودمان باشد. ملت نیرومند بر سر مال خود و برنامه هایش با دیگران چانه نمی زند. سلطه گر كه از این راه نان می خورد و درنتیجه می خواهد همیشه آقایی كند چشم دیدن پیشرفت و همبستگی ما را ندارد و می كوشد تا تفرقه ایجاد كند. سلطه گر دائما به دنبال یافتن حلقه های ضعیف تر یك ملت است و نباید میان ما بزدل و سازشكار وجود داشته باشد. بزدلی در این برهه دست كمی از خیانت ندارد. آن چند نفری را كه من می شناسم و فعلا نمی خواهم نام ببرم نباید به خاطر مال و مقام زودگذر و ناپایدار «تیرآور» دشمن باشند و مردم را بیجهت بترسانند و جوّ بیم و تزلزل را كه از آغاز این قرن (سده 20) دیپلماسی و از ابزار سلطه گران شده است ترویج دهند. تفسیر مطبوعات كشورهای سلطه گر را كه به اشاره این دولت ها و پرداخت پول (رشوه) منتشر می شود نباید در كشورما مورد نقل قول قرارگیرد و به عنوان سند به خورد ایرانیان داده شود. این خیانتی است به ملت و فرزندان و بستگان خودشان كه جزیی از این ملت بزرگوار هستند.
انتشار این اظهارات از رادیو، ایرانیان را بیش از پیش بر ضد استعمار و سلطه و نیز دولت لندن و عواملش بر انگیخت و تظاهرات متعدد برپا شد و دفتر روزنامه های مورد سوء ظن مورد حمله قرار گرفت. از همان زمان توجه ایرانیان به گروههای چپ جلب شد و كار حزب توده رونق بیشتری گرفت و ....

افزایش بهای فرآورده های نفتی در ایران در آذرماه 1343، اعتصاب تاکسی ها و تثبیت بهای بنزین؛ هرلیتر 6 ریال

سوم آذرماه 1343 (نوامبر 1964 و زمان نخست وزیری حسنعلی منصور)، دولت وقت تصمیم به دو برابر کردن بهای بنزین از لیتری 5 قران (5 ریال) به ده ریال (یک تومان) و نفت سوخت چراغ و آشپزخانه (نفت سفید) از لیتری دو و نیم ریال به سه و نیم ریال گرفت.

حسنعلي منصور

به رغم اینکه، دولت نرخ تاکسی ها (هر کورس) را از 15 ریال به 20 ریال و 25 ریال افزایش داده بود، رانندگان تاکسی از نهم آذرماه دست به اعتصاب زدند. دولت آنها را تهدید به لغو پروانه تاکسی رانی و تاکسی داری کرد. در آن زمان تاکسی های تهران هنوز تاکسیمتر نداشتند که قرارشد وارد و نصب شود. همچنین در آن زمان اتومبیل های شخصی حق سوار کردن مسافر ـ سوار کردن با گرفتن پول، نه رایگان ـ نداشتند و در صورت تخلّف، پلاک اتومبیل و گواهینامه مرتکب برای مدتی ـ بسته به نظر قاضی دادگاهِ خلاف ـ توقیف می شد.
دولت با این هدف که اعتصاب تاكسی ها به سایر اصناف گسترش نیاید، سرانجام در تصمیم خود تجدیدنظر کرد و بهای بنزین معمولی كه پیش از چهارم آذرماه 1343 هر لیتر پنج ریال بود و به ده ریال افزایش یافته بود در شش ریال تثبیت شد.
دو ماه بعد و در یكم بهمن 1343 (21 ژانویه 1965) حسنعلی منصور نخست وزیر وقت پس از پیاده شدن از خودرو نخست وزیری در میدان تاریخی بهارستان برای ورود به ساختمان مجلس، هدف سه گوله قرار گرفت و محمد بخارایی 20 ساله كمی پایین تر از مسجد سپهسالار به اتهام تیراندازی به او دستگیر شد. بخارایی که از نزدیکان هیأت مؤتلفه اسلامی و نیز جمعیت فدائیان اسلام بود 26 خرداد 1344 با همدستانش که طرح ترور را تهیه کرده بودند اعدام شد. منصور که بر اثر اصابت گلوله مجروح شده بود چهار روز بعد در بیمارستان پارس درگذشت. هفتاد روز پس از ترور منصور، در كاخ مرمر به سوی شاه نیز تیراندازی شد. شاپور بختیار آخرین نخست وزیر نظام سلطنتی چند بار گفته بود که در طول دوره کوتاه نخست وزیری اش همواره در این اندیشه بود که بر سر او همان آید که بر سر هژیر در آبان 1328، رزم آرا در اسفند 1329 و حسنعلی منصور در بهمن 1343 آمد. این سه رئیس دولت به دست اسلامیون مبارز کشته شدند. شاپور بختیار نیز 13 سال پس از تَرک وطن، در سال 1370 هجری خورشیدی (1991) در پاریس کشته شد.

43سال از منع خرید نفت ایران توسط آمریکا گذشت و همچنین از شیطانِ بزرگ خوانده شدن دولت آمریکا در کلام رهبر وقت جمهوری اسلامی ایران

12 نوامبر 2022، 43 سال از تصمیم دولت آمریکا به قطع خرید نفت از ایران و توقیف دارایی های این کشور در آمریکا که از روز بعد از آن به اجرا درآمدند گذشت و همچنین 41 سال از «شیطان بزرگ» خوانده شدن آمریکا از کلام رهبر وقت جمهوری اسلامی، آیت الله عظمی خمینی. وی همان زمان در واکنش به تهدیدهای نظامی آمریکا گفته بود که این دولت هیچ غلطی نمی تواند بکند.
    جیمی کارتر رئیس جمهوری وقت آمریکا تصمیم به قطع خرید نفت خام از ایران را هشت روز پس از تصرف سفارت آمریکا در تهران و به گروگان گرفته شدن کارکنان آمریکایی آن گرفت. در آن زمان، کمپانی های آمریکایی هر روز 854 هزار بشکه نفت خام از ایران خریداری می کردند. [دولت آمریکا در سال 2012 اعلام کرد که برنامه هایی در دست اجرا دارد تا آمریکا از واردات نفت از کشورهای دیگر بی نیاز شود و خود، باردیگر صادرکننده نفت شود.].
    کارتر در آن روز (12نوامبر 1979) همچنین دستور داد که تا اطلاع ثانوی از صدور ویزای ورود به ایرانیان، بدون کسب مجوّز از وزارت امور خارجه [برای هریک از متقاضیان، جداگانه] خودداری و بررسی اخراج دانشجویان ایرانی که به فعالیت های مغایر ویزای تحصیلی خود بپردازند (تظاهرات به راه اندازند، فعالیت سیاسی ضد آمریکا داشته باشند و …) آغاز شود. چون گروگانهای آمریکایی به رغم اخطارهای واشنگتن ازجمله تهدید به اقدام نظامی و فرستادن ناوگان به خلیج فارس آزاد نشدند، پنج ماه بعد از آن (در اپریل 1980)، کارتر روابط دیپلماتیک با ایران را قطع کرد که همچنان ادامه دارد. قطع روابط دیپلماتیک، تحریم های اقتصادی را به دنبال داشت. به ظنّ و باور برخی، دولت واشنگتن ـ در اصل ـ با موجودیت نظام مذهبی به شکلی که در ایران برقرار شده است مخالفت دارد.

    - - - - -

    تهدید جمهوری اسلامی ایران از سوی دولت واشنگتن و نیز «شیطان بزرگ» خوانده شدن آن دولت و اینکه هیچ غلطی نمی تواند بکند در بیانات مقامات ارشد جمهوری اسلامی در 43سال گذشته بارها و بارها تکرار و تاریخ شده است. یکشنبه چهارم آذرماه 1397 (25 نوامبر 2018) آیت الله خامنه ای رهبر جمهوری اسلامی در سخنان خود در دیدار با مسئولان نظام جمهوری اسلامی ایران، شرکت کنندگان در سی و دومین کنفرانس وحدت اسلامی و سفیران کشورهای اسلامی در تهران بار دیگر دولت آمریکا را «شیطان بزرگ» نامید و گفت که دولت آمریکا غلط می کند جمهوری اسلامی ایران را تهدید کند.
    روزنامه های تهران این اظهارات رهبری را تیتر صفحات اول شماره های دوشنبه پنجم آذرماه 1397 (26 نوامبر 2018) قرار داده بودند که کُپی شماری از این صفحات در زیر آمده است:

آغاز استقرار نظامی آمریکا در خلیج فارس در 21 نوامبر 1979

21 نوامبر 1979 (سی ام آبان 1358) خبرگزاری ها گزارش از استقرار ناو هواپیمابر «میدوی USS Aircraft Carrier Midway» و چند ناو آمریکایی دیگر در تنگه هرمز داده و نوشته بودند که این، سرآغاز محاصره اقتصادی ایران است و تکرار وضعیت سال 1951 که دولت لندن دست به محاصره اقتصادی ایران زده بود ـ با این تفاوت که وقتی آمریکا کاری را شروع کند دنباله خواهد داشت و پایانی بر آن متصوّر نخواهد بود.
     این خبرگزاری ها قبلا گزارش داده بودند که مقامات نظامی آمریکا (وزارت دفاع) و سیاسیون حزب جمهوریخواه راه حل نظامی را ـ درصورتی که گروگانها آزاد نشوند ترجیح می دهند ولی پرزیدنت کارتر به رغم قطع خرید نفت و تحریم اقتصادی و اعزام ناو و تفنگدار هنوز دو دل و مُرَدّد است. طبق این گزارش ها، به یک ناو هواپیمابر دیگر آمریکا و اسکورت آن دستور داده شده بود که برای تقویت «میدوی» رهسپار خلیج فارس شود.
     آندری گرومیکو وزیر امور خارجه وقت شوروی (دولت مسکو) در واکنش به این نقل و انتقال نظامی آمریکا گفته بود که مسکو حضور و استقرار نظامی آمریکا در نزدیکی مرزهای خودرا تحمل نخواهد کرد و در قبال تعرّض نظامی به یک همسایه بی تفاوت نخواهد ماند. وی افزوده بود که واشنگتن انتظار داشت که محصول انقلاب ایران، تعدیل قدرت و اختیارات شاه (دمکراتیک شدن) و یا برقراری یک جمهوری ملی باشد و به شاپور بختیار چشم امید بسته بود و چون بختیار موفق نشد، متوجه دوست و همکار پیشین او ـ مهدی بازرگان شد که اسلامیون انقلابی به این فرد (مهدی بازرگان) مجال ندادند و تصرف سفارت آمریکا، به واشنگتن فرصتی را داده است که از دیرزمان در جستجویش بود و آن، استقرار در گذرگاه نفت و قلب خاورمیانه (خلیج فارس) است و اگر امکان دهیم که موفق به این کار شود موازنه جهانی قدرت شکسته خواهد شد. [مرور زمان نشان داده است که آمریکا در چهار دهه گذشته در خلیج فارس استقرار یافته، صدام حسین را از عراق برانداخته و با این دولت پیمان امنیت مشترک امضاءکرده و چنین پیمانی را با افغانستان منعقد ساخته است و در این کشور استقرار نظامی دارد و ....].
    واکنش دولت جمهوری اسلامی ایران در 21 نوامبر 1979 به استقرار نظامی آمریکا در تنگه هرمز و ورود به خلیج فارس به صورت راه انداختن تظاهرات میلیونی در سراسر کشور و دادن شعار مرگ بر آمریکا بود و آیت الله خمینی در همین روز گفته بود که کارتر عُرضِه حمله نظامی ندارد، ما نباید مرعوب شویم و مذاکره کنیم.

یادآوری آغاز تهدید های نظامی آمریکا از نوامبر 1979 به روایت صفحات اول روزنامه اطلاعات

نیویورک ـ اسوسیِیتدپرس ـ 25 نوامبر 2012 : جمهوری اسلامی ایران در دو نامه مشابه خطاب به دبیر کل سازمان ملل متحد و شورای امنیت این سازمان، نیروی دریایی آمریکا را به فعالیت‌های تحریک‌آمیز و خلاف قوانین بین المللی در مناطق دریایی ایران در خلیج فارس و دریای عُمّان متهم کرده است.
    در این نامه ها به پروازهای اخیر [وقت] واحدهای هوایی نیروی دریایی آمریکا اشاره شده از جمله پرواز بر فراز منطقه بوشهر ـ احتمالا با هدف جمع‌آوری تصاویر از نیروگاه اتمی این منطقه و اینکه پروازها به رغم اخطار رادیویی یگانهای ایران که آن هواپیماها وارد حریم ایران شده اند صورت گرفته است [گرفته بود].
    جمهوری اسلامی از دبیرکل سازمان ملل متحد خواسته است [خواسته بود] تا از آمریکا بخواهدکه دست از فعالیت‌های تحریک آمیز و خلاف قوانین بین المللی در مرزهای هوایی و دریایی ایران بردارد و ....
     تهدید نظامی شدن مستقیم و غیر مستقیم جمهوری اسلامی ایران از نوامبر 1979 آغاز شد. در زیر، صفحات اول روزنامه اطلاعات ـ شماره های روزهای 29 و 30 آبان و یکم و سوم آذرماه 1358 (نوامبر 1979) آورده شده است که آغاز این فصل از «تاریخ» یادآوری شود [روز دوم آذرماه 1358 جمعه بود و این روزنامه جمعه ها منتشر نمی شد]:

تیترهای بالای صفحات اول و پنجم روزنامه اطلاعات شماره 16009 مورخ یکم آذرماه 1358 (تجدید تهدید کارتر به اقدام نظامی و تهدید ایران به قطع صدور نفت)

تيترهای بالای صفحه اول روزنامه اطلاعات شماره 16008 مورخ سی ام آبان 1358 (واکنش آیت الله خمینی به نخستین تهدید نظامی جیمی کارتر ـ نقل و انتقالات نظامی آمریکا در خلیج فارس)

تیترهای صفحه اول روزنامه اطلاعات شماره 16010 مورخ سوم آذرماه 1358 (واکنش دریادار دکتر احمد مدنی کرمانی فرمانده وقت نيروي دريايي ايران به اخطار پرزیدنت کارتر، و استقرار وي در ناو فرماندهی)

تیترهای صفحه اول روزنامه اطلاعات شماره 16007 مورخ 29 آبان ماه 1358 (آماده باش چریکهای فلسطین برای کمک به ایران ـ اختلاف نظر نظامیان و سیاستمداران آمریکا درباره چگونگی برخورد با جمهوری اسلامی ایران)

پیامدهایِ اجتماعیِ گرانی هایِ ناشی از تورّم از دیدگاه دکتر اقلیما در مصاحبه با روزنامهِ آرمان امروز در آذرماه 1397

«روزنامه آرمان امروز» چاپ تهران مصاحبه ای با دکتر مصطفی اقلیما استاد دانشگاه داشت که در شماره پنجم آذرماه 1397 این روزنامه درج و تیتر آن با تصویر دکتر اقلیما به صفحه اول برده شده بود. جملات نخست این مصاحبه و کُپی بخشی از صفحه اول این روزنامه در زیر آمده است:

    "تورّم در کشور از آبان ماه سال گذشته [سال 1396 = 2017] تاکنون 35 درصد افزایش پیدا کرده و اغلب کالاهای مورد نیاز مردم تا سه برابر گران‌تر شده است. در شرایط کنونی، گروه کثیری از کارگران در وضعیت نامناسب اقتصادی زندگی می‌کنند و بسیاری از مغازه‌داران با رکود مشتری مواجه هستند. از سوی دیگر، بیکاری روز به روز در جامعه در حال افزایش است. وضعیت به شکلی شده که شرکت‌های خصوصی یا به حالت نیمه تعطیل درآمده‌اند و یا اینکه مجبور شده‌اند شماری از کارکنان خود را اخراج کنند. در نتیجه، گرانی‌ها جامعه را عصبی کرده است. این اتفاق اگر امروز رخ ندهد بدون شک در آینده نزدیک رخ خواهد داد. شرایط اقتصادی مردم تأثیر مستقیمی در تحولات اجتماعی یک جامعه خواهد داشت.".

در قلمرو اندیشه

به مناسبت سالروز انتشار اثر مهم «رنه دكارت»، نگاهی به عقاید و نظریه های او و فرمول مهم «جامعه»

Rene Descartes

«Discours de la Methode» مهمترین اثر فیلسوف و ریاضی دان فرانسوی، رنه دكارت Rene Descartes (متولد 31 مارس سال 1596 و متوفا در 11 فوریه 1650) 26 نوامبر سال 1637 انتشار یافت.این كتاب روش تازه«یافتن حقیقت» را به دست می دهد.
    در همین كتاب است كه وی می گوید : تافكر می كنم (می توانم فكر كنم) زنده هستم، و یك زنده باید به جامعه فایده برساند.
     عقاید و نظریه های دكارت كه از مهمترین فلاسفه اروپا قرون جدید بشمار می رود بیش ازهر اندیشمند دیگر در دوران معاصر مورد استفاده بوده است. تعریف او از جامعه كه به صورت یك فرمول ریاضی عرضه شده همیشگی و جاویدان خواهد بود و هر روز به آن استناد و بر پایه اش قانون نوشته می شود.
     دكارت نخستین اندیشمندی بود كه روش ارسطو را دنبال نكرد و برای تحقیق و اثبات، یك روش علمی در پیش گرفت كه به انقلاب در فلسفه تعبیر شده است. وی رابطه فلسفه با الهیات را تغییر داد.
     دكارت را پدر فلسفه جدید خوانده اند. وی دانش را قطعه به قطعه بر پایه اصول ریاضی نوسازی كرد و گفت چیزی را باید پذیرفت كه غیر قابل تردید باشد مثلا؛ به این كه وجود داریم نمی شود تردید كرد.
     تعریف او از جامعه كه به صورت یك فرمول ریاضی عرضه شده همیشگی و جاویدان خواهد بود و هر روز به آن استناد و بر پایه اش قانون نوشته می شود. این فرمول كه در مدارس تدریس و تشریح می شود در مورد هر جامعه از كوچكترین آن (خانواده = زن و شوهر) تا احزاب، جوامع ملی و جامعه بین المللی صدق می كند و شامل می شود.
     دانستن مفهوم فرمول دکارت برای هرکس از فرد عادی تا سیاستمدار و دولتمرد لازم است که بدون در نظر داشتن آن و بکاربردنش در انتخاب همسر و همکار، و رفتار در زندگانی خانوادگی و عمومی موفق نخواهد شد. اگر در فرمول جامعه كه دكارت آن را به دست داده است تغییری حاصل شود معادله برهم خواهد خورد و دیگر، جامعه ای وجود نخواهد داشت. این فرمول بسیار مهم از این قرار است :
     جمع (دو نفر یا بیشتر) + هدف مشترك + كمك به هم برای رسیدن به هدف مشترك = جامعه
    اگر در طرف اول این فرمول، یكی از سه عنصر لنگ بزند معادله به وجود نخواهد آمد، یعنی جامعه ای نخواهد بود، و در این صورت جامعه تبدیل به «اجتماع» می شود (جمع شدن چند نفر در گوشه ای با هدف های مختلف و بدون همكاری باهم).
     مثال : زن و مرد + هدف مشترك كه همانا رفع نیاز و تامین سعادت است + همدلی و همیاری برای رسیدن به هدف مشترك = خانواده. به همین ترتیب سایر جوامع. طبق این فرمول؛ اگر زن و شوهر دارای یك هدف نباشند و اگر دارای یك هدف باشند ولی برای رسیدن به این هدف به یكدیگر كمك نكنند و همیار و همدل نباشند، جامعه خانواده وجود نخواهد داشت. فلسفه طلاق همین است.

سایر ملل

پایان حکومت مسلمانان در اسپانیا

25 نوامبر 1491 محاصره «گراندا Granada» آخرین شهر مسلمان نشین اسپانیا (ال آندلس Al – Andalus) توسط نیروهای متحد اسپانیایی (آراگون و کاستیل) آغاز شد. گرانادا سال بعد (سال 1492) سقوط کرد و حکومت مسلمانان در اسپانیا پس از 712 سال پایان یافت. مسلمانان در سال 780 میلادی بخش بزرگی از شبه جزیره ایبریا (اسپانیا و پرتغال) را تصرف کرده و در آنجا تشکیل حکومت داده بودند. اسپانیایی ها این مسلمانان را مورو Moro (تیره پوست) نامیده اند که انگلیسی زبانها موریش می گویند. موروهای آن زمان ترکیبی از اعقاب اعراب، بربرها و سیاهان شمال غربی آفریقا بودند. واژه موراکو (مراکش ـ المملکت الغربیه) سوای «مورو» است.
اندیشه یافتن راههای دریایی و استعمار سرزمین های دیگران پس از این پیروزی به مغز سران دولت متحد اسپانیا راه یافت و به کریستوفر کلمبوس ماموریت این کار را دادند و وی در همین سال (سال 1492) به قاره آمریکا رسید. پرتغالی ها قبلا بر راههای دریایی به شرق از طریق جنوب آفریقا دست یافته بودند.

Thanksgiving ـ روز شکرگزاری در آمریکا و برگزاری آن در چهارمین پنجشنبه هر ماه نوامبر ـ نگاهی کوتاه به تاریخچه آن

چهارمین پنجشنبه هر ماهِ نوامبر در فدراسیون آمریکا «روز شکرگزاری» و تعطیل عمومی است. جورج واشنگتن نخستین رئیس این فدراسیون 26 نوامبر 1789 به کنگره (پارلمان فدرال) پیشنهاد کرده بود که روز «شکرگزاری Thanksgiving» را رسمیت دهد که کنگره این پیشنهاد را تصویب کرد. از سال 1863 چهارمین پنجشنبه هر ماه نوامبر «روز شکرگزاری» تعیین شد و از سال 1941 به تصمیم روزولت رئیس جمهوری وقت به صورت تعطیل رسمی سراسری (فدرال) درآمد.
از هفده دهه، پیش از تصمیم جورج واشنگتن، مهاجران اروپایی و عمدتا انگلیسی در نوامبر هرسال از اینکه مهاجرت آنان موفقیت آمیز بوده و دارای کشوری وسیع و پُرنعمت شده بودند مراسم شکرگزاری برپا می داشتند. نخستین دسته مهاجران انگلیسی که به شمال شرقی فدراسیون امروز (نیواینگلند) رسیده بودند در نخستین نوامبر با سرمای سخت و گرسنگی رو به رو شده بودند که بومیان (اصطلاحا؛ سرخپوستان) محل به کمک شتافتند و بوقلمون به آنان دادند تا رفع گرسنگی کنند. این مهاجران که به این ترتیب سرما و گرسنگی را پشت سر گذارده بودند هرسال در این ماه شکرگزاری می کردند، گرد هم جمع می شدند و بوقلمون (بوقلمون وحشی) می خوردند که این رسم عمومیّت یافته و تا به امروز باقی مانده است. بعدا همین مهاجران اروپایی به جای سازش و همزیستی با بومیان، تا توانستند آنان را کشتند و باقیمانده را به رزرویشن ها فرستادند و اراضی و املاکشان را تصاحب کردند!.

ورود باستانشناس برای نخستین بار به گورگاه توتانخامون فرعون مصر باستان

ماسک جسد توتانخامون

26 نوامبر 1922 هوارد کارتر Howard Carter باستانشناس و مصرشناس انگلیسی با روزنه ای که در درگاه (ورودی) گورگاه توتانخامون Tutankhamun فرعون مصر از دودمان هجدهم بازکرده بود و تابانیدن نور به داخل آن محتوان گورگاه را به لرد کارنارون Lord Carnarvon
    و دختر او نشان داد و ثابت شد که گورگاه در طول 32 قرن که از ساخت و قراردادن جسد مومیایی شده توتانخامون در آن گذشته بود «دست نخورده» باقی مانده بود. سر و گردن و سینه این جسد در زیر یک ماسک (سرپوش) فلزی زرین قرار داشت. در گورگاه توتانخامون که در دره پادشاهان ساخته شده است اشیاء دیگری هم به دست آمد. لُرد کارنارون بیشتر هزینه اکتشافات باستانشناسی هوارد کارتر در مصررا تامین کرده و مشوق او به ادامه کار بود.
    گورگاه «توتانخامون » فرعون مصر از سلسله هجدهم در محل معروف به دره پادشاهان چهارم نوامبر 1922 کشف شده بود و کارتر منتظر آمدن لُرد کارنارون از لندن شده بود تا آن را اعلام دارد. این لرد انگلیسی کارتر را از سال 1907 مامور این کار کرده و در سال 1914 خواسته بود برغم آغاز جنگ جهانی اول، تلاش خودرا متوقف نکند. کارتر پس از کشف گورگاه در چهارم نوامبر قضیه را تلگرافی به لرد کارنارون اطلاع داد و خواست که به مصر سفر کند تا به اتفاق وارد گورگاه شوند و لرد 22 نوامبر وارد مصر شده بود. به گفته یکی از همکاران کارتر، لرد پس از ورود به قاهره (22 نوامبر) و از آنجا به دره پادشاهان محل گورگاه را بازدید کرد و با کارتر و دستیارانشان بیست و ششم نوامبر 1922 وارد گورگاه شدند و تابوت توتانخامون كه 1334 سال پیش از میلاد پادشاهی خود را بر مصر آغاز كرده بود مشاهده کردند.
    دره پادشاهان (گورستان فراعنه مصر باستان) در سال 1891 در این كشوره كشف شده بود و در این مدت در آن وادی خاكبرداری ادامه داشت. كینگ توت king tut از فراعنه معتقد به خورشید بود و معنای نام او «نماد زنده خورشید (بر روی زمین)» است. آمون = آمِن یعنی قرص خورشید. در اطاق مجاور جایگاه تابوت، اشیاء مورد علاقه كینگ توت‏ قرارداده شده بود ازجمله صندوق او و چرخهای درشكه اش و .... ظاهرا این گورگاه دوبار و به فاصله ای کم از ساخت آن مورد دستبرد قرارگرفته بود و هدف از سرقت، ربودن عطر اختصاصی پادشاهان بوده است. این گورگاه بعدا در زیر ریگ (سنگریزه) پنهان شده بود و به این دلیل دست نخورده باقی مانده است. دیدار از گورگاه از 16 فوریه 1923 برای روزنامه نگاران و سپس عموم آزاد شد.
    توتانخامون (توتنخ ـ آمون) طبق برآورد مانتو Manetho مورخ قرن سوم پیش از میلاد، از 1341 تا 1323 پیش از میلاد (حدود هشت سال) سلطنت کرده بود و در جوانی درگذشت. معاینه سی. تی. اسکن سال 2005 نشان داد که قبل از مرگ یک پایش شکسته بود و نتیجه آزمایش DNA که در سال 2010 بعمل آمد حکایت از ابتلای او به بیماری مالاریا داشته است. از آنجاکه پدر و مادر او همخون بودند، وی احتمالا مبتلا به بیماری های ناشی از ازدواج فامیلی بود.

Howard Carter

تعدادی از اشیاء به دست آمده از گور فراعنه مصر به موزه لندن انتقال داده شده و قسمتی نیز در موزه مصر در ناحیه میدان تحریر قاهره نگهداری می شود که در جریان تظاهرات بهار سال 2011 مصر که منجر به کناره گیری حسنی مبارک شد، عده ای از فرصت ناامنی استفاده و به این موزه دستبرد زده و در جریان سرقت به بعضی از اشیاء که خارج ساختن آنها عملی نبود آسیب وارد ساختند ـ اشیائی که هویت ملت مصر [هویت خودشان] و عمق تمدن آن را نشان می دهد!!.
    اشیاء یافت شده در گورگاه توتانخامون در بسیاری از کشورها ازجمله آمریکا، آلمان، انگلستان و ... به معرض تماشای موقت گذارده شد و در هر کشور دهها میلیون تماشاگر داشت.
    هووارد كارتر (1874 ـ 1939) كه گور توتانخامون را كشف كرد از دهه آخر قرن نوزدهم در مصر و بویژه در منطقه لوکسور (تبس Tebes
     یکی از دو پایتخت مصر باستان) تحقیق می کرد که در سال 1904 از جانب لرد کارنارون مامور شد مستقلا کاوش کند.

در جریان جنگ کره، ارتش هشتم آمریکا زیر حملات ارتش سیزدهم چین

26 نوامبر 1950 و در جریان جنگ کره، واحدهای ارتش سیزدهم چین که از رود یالو (مرز چین با کره) گذشته و وارد شبه جزیره کره شده بودند، در ناحیه چونگ چون Chongchon واحدهای ازتش هشتم آمریکا را زیر حملات شدید خود قراردادند. جنگنده های میگ ـ 15 دولت مسکو از این چینی ها و کره شمالی ها حمایت می کردند و به آنان پوشش هوایی می دادند. لشکر دوم پیاده نخستین واحد از ارتش هشتم آمریکا بود که با دادن سه هزار تَن تلفات، دست به عقب نشینی زد و سپس لشکر بیست و پنجم و یک تیپ تفنگدار دریایی و نیز یک تیپ ارتش ترکیه. تیپ ترکیه در حمله ارتش سیزدهم چین 717 کشته و صدها مجروح داد. با این فشار، فرمانده ارتش هشتم دستور عقب نشینی به مدار 38 درجه عرض جغرافیایی را داد. جمع تلفات این ارتش در نبرد رودخانه چونگ چون Battle of Chongchon River که تا چهارم دسامبر (هشت روز) ادامه داشت جمعا 13 هزار تن بود. هری ترومن رئیس جمهوری وقت آمریکا که چنین دید دولت چین را تهدید به بمباران اتمی کرد.
جمع تلفات آمریکا در جنگ سه ساله کره، 54 هزار و 246 کشته و 69 هزار و 365 مجروح گزارش شده است. در این جنگ، کره جنوبی نیز 227 هزار و 800 کشته و 984 هزار تن محروج و اسیر داد. تلفات انگلستان 710 کشته و و 5 هزار مجروح و استرالیا 291 کشته و 1591 مجروح بود. این تنها تلفات نظامیان بود. چین و کره شمالی تلفات خودرا اعلام نکردند. حدس زده شده است که تلفات چین 145 هزار و کره شمالی 900 هزار کشته بوده است.
مائو تسه دونگ رهبر وقت چین یک سال پس از بیرون راندن دولت ملیّون چین، درگیر جنگ کره شده بود و در سال 1962 با هند وارد جنگ شد.

... و پس از آغاز «نبرد 8 رورزه چونگ چون» نوامبر 1951

افزایش ده درصدی سالانه قتل، تجاوز به عنف و ایراد ضرب در چینِ تا نوامبر 2004 ـ دانشجوی چینی که پول خرید کفش نداشت 4 نفر را کشت!

قتل و جرح در مدارس چین در آخرین دهه قرن 20 و نخستین دهه قرن 21 تا اواخر نوامبر 2004 تامل برانگیز شده بود و نظر جامعه شناسان و جنایت شناسان را در گوشه و کنار جهان به این مسئله معطوف کرده بود. چند نمونه از این جنایات که از آگوست تا نوامبر 2004 در چین روی داده و در رسانه های این کشور منعکس شده، به روایت مجله تایم. جز دو مورد، انگیزه این جنایات اعلام نشده بود. چهار نمونه از این حوادث:

    ـ حمله یک مرد 21 ساله به نام Yan Yanming با چاقو به خوابگاه یک دبیرستان در شهر روژو Ruzhou در ایالت هنانHenan در 26 نوامبر 2004. در این حمله، این مرد جوان با پاره کردن گلو و قلب 9 دانش آموز با چاقو، آنان را به طرزی فجیع کشت و 4 تن دیگر را مجروح ساخت و از خوابگاه گریخت که روز بعد دستگیر و سال بعد اعدام شد. گزارش شده بود که بیش از حد داروی مخدر مصرف کرده بود.
    ـ یک دانشجوی دانشگاه چهار دانشجوی دیگر را چاقو زد و کشت و در بازجویی گفت چون فقیر بود! و پول نداشت که کفش بخرد دانشجویان دارای پول و قادر به خرید کفش را تحت تأثیر احساس حسادت کشت!.
    ـ در هونان Hunan ، یک آموزگار با ضربات چاقو 4 دانش آموز را کشت و 12 تن دیگر را مجروح کرد.
    ـ دو هفته پس از این جنایت، در پکن مردی یک کودک 6 ساله را کشت و جسد اورا به داخل ماشین لباسشویی فرو کرد.

    به نوشته مجله تایم، جامعه شناسان گفته اند [گفته بودند] که تضعیف ایدئولوژی و در پی آن تغییر وضعیت اجتماعی ـ از سوسیالیسم و برابری به اقتصاد بازار و ایجاد طبقه و پیدایش دارا و نادار از عوامل این جنایات می توانند باشند، زیراکه روانشناسی افراد تغییر یافته است و بازگشت چین به وضعیت اجتماعی پیش از دهه 1980 (سوسیالیسمِ سَبک مائو) غیرممکن به نظر می رسد.
    به گزارش وقت تایم، قتل و تجاوز به عنف و ایراد ضرب و نیز انواع تزویر و ریا در جامعه چین ـ جامعه ای که زمانی توده ای بود و افزایش سالانه ده درصدی آن طبق گزارش های منتشره، شگفت انگیز و تأمل برانگیز است و معلوم نیست که سرانجام، چه خواهد بود. طبق آن نوشته [نوامبر 2004]، چین نان صادرات کالای ارزان خود را می خورد و هدف ردیف اول آن؛ یافتن و حفظ بازار فروش و نیز کشورهای فروشنده کالای خام به چین و خریدار خدمات چینی ها است.

... و به این سان آمریكاییان یاد گرفتند كه واژه «نشان» فارسی است

25 نوامبر 2006 شبكه های تلویزیونی آمریكا فیلم خبریِ دادنِ «نشانِ پاكستان» به رئیس جمهوری چین را با ذكر نام اصلی نشان (Nishan e Pakistan) پخش كردند و برای این كه مخاطبان آنها بدانند كه «نشان پاكستان» چیست، اضافه كردند كه «نشان» یك واژه فارسی است به معنای مدال، و گفتند كه بیشتر واژه های اردو، فارسی است.
این نشان كه عالی ترین نشان پاكستان است 24 نوامبر 2006 به رئیس جمهوری وقت چین داده شده بود. وی پس از دیدار از هند، برای یك دیدار چهار روزه از پاكستان وارد این كشور شده بود.

رویدادی خونین در هند مشابه حوادث سپتامبر 2001 در آمریكا ـ حمله به چند نقطه در مومبای و اخطار بسیار شدید نخست وزیر وقت هند

یک کماندوی هندی به این صورت خودرا به پشت بام هتل می رساند

26 نوامبر 2008 گروهی مسلح مرکب از ده مرد جوان در شهر بندری 17 میلیونی مومبای هند (بمبئی) وارد ده مرکز از جمله هتل معروف و 104 ساله و 565 اتاقه «تاج محل» متعلق به «راتان تاتا» از پارسیان هند و هتل اوبروی Oberoi، کافه معروف لئوپلد متعلق به یک پارسی به نام فرهاد جهانی، یك كانون یهودیان، یک پاسگاه پلیس و یك ایستگاه قطار شدند و دست به تیراندازی و انفجار زدند و در آن دو هتل با هدف سپرقراردادن، مرتکب گروگانگیری هم شدند. این افراد در آغاز کار دو به دو حرکت می کردند، هرکدام یک کوله پشتی داشتند، قیافه ای شبیه دانشجو به خود داده بودند و آرام و خونسرد بنظر می آمدند. آنان پس از اتمام کار در یک هدف خود به سوی هدف دیگر می شتافتند. دو تن از این افراد در ایستگاه قطار (ایستگاه نهایی بنام Shivaji) پلاتفورم به پلاتفورم رفتند و بدون اینکه در جستجوی هدفی خاص باشند همه جا دست به تیراندازی و انفجار نارنجک زدند. در این محل که سرپوشیده (مسقّف) نبود جمعا 53 تن کشته شدند. در اینجا یک عکاس که جهت رفتن به خانه در انتظار آخرین قطار بود شاهد این ماجرا بود و از صحنه، چند عکس گرفت که «سند تاریخ» شده اند.
    دولت هند به كمك پلیس محلی، كماندو و چترباز فرستاد و ماجرا تا بعد از ظهر 28 نوامبر به وقت آمریکا و بامداد 29 نوامبر به وقت هند و به مدت 60 ساعت ادامه داشت. پیش از غروب آفتاب 28 نوامبر، پلیس با خارج ساختن 400 تن باقیمانده ساکنان هتل تاج محل، پایان قضیه را اعلام داشت و افزود که تنها یکی دو فرد مسلح در هتل باقی مانده اند. با از میان رفتن این دو تن که مرگشان بامداد 29 نوامبر به وقت مومبای اعلام شد ظاهرا 9 تن از این افراد مسلح کشته شدند. دو جوان مسلحی که در ایستگاه راه آهن مرتکب تیراندازی و هیاهو شده بودند هنگام فرار با یک وانت، که آن را با زور تصاحب کرده بودند زیر آتش پلیس قرارگرفتند که یک نفرشان کشته و نفر بعدی به نام «محمد اجمل امیر قصّاب» دستگیر شد. وی تنها فردی از مهاجمان بود که دستگیر شد و گفت که پاکستانی است. در جریان زد و خورد، افراد مسلح برخی از قسمتهای هتل تاج محل مومبای را آتش زدند. آتش نشانی شهر جمعی از ساكنان دو هتل را كه عمدتا خارجیان بودند از پنجره های طبقات بالا خارج ساخته بود. یک نفر كه قبلا رهایی یافته بود گفته بود كه افراد مسلح از آنان اوراق هویت می خواستند و می پرسیدند كه از اتباع كدام كشور هستند و تنها آمریكاییان و انگلیسی ها را به گروگان می گرفتند و بقیه را رها می ساختند تا خارج شوند.
     29 نوامبر جمع تلفات 195كشته و 295 مجروح اعلام شده بود که 18 تن از مقتولین خارجی بودند و ازجمله شش آمریکایی و یک تن از آنان انگلیسی. بعدا این ارقام اصلاح شد و اعلام شد که 173 تن کشته و 308 نفر مجروح شده بودند. در کانون یهودیان 9 تن از جمله یک روحانی یهودیان نیویورک به نام گاوریل نواح هولتسبرگ و زنش کشته شدند. این حاخام از روحانیون هاردلاین (اصطلاحا: یهودی ارتودوکس) بود.
     29 نوامبر یک منبع که خودرا «مبارزان دکن» معرفی کرده بود گفته بود که این افراد (ده جوان مسلح) وابسته به لشکر طیّبه (مستقر در پاکستان) بودند. سالها پیش سازمان اطلاعات ارتش پاکستان «لشکر طیّبه» را جهت مبارزه در کشمیر با هند، به وجودآورده بود که بعدا کنترل آن را از دست داد. مان موهان سینگ Manmohan Singh نخست وزیر وقت هند در یك نطق تلویزیونی شدید الحن در این زمینه چنین گفته بود:
     افراد مسلح مهاجم به مومبای با نقشه ماهرانه و ازقبل تنظیم شده كارخودرا آغاز كردند. آنان ارتباط خارجی دارند. از آنجایی كه اماكن مشهور مومبای را مورد حمله قرار داده اند هدفشان جنجال به راه افتادن و ایجاد رعب و ترس، نه تنها در هند بلكه در سراسر جهان بوده است. این گروه که پایگاه خارجی داشته اند با دقت تمام قلب اقتصاد و فرهنگ هند را هدف قرارداده بودند. ما برای سركوب و قطع دست آنان تصمیمات شدید گرفته ایم ـ تصمیماتی كه با اجرای آنها، چنین رویدادی در هند تكرار نشود. ما به همسایگان می گوییم كه هند هرگونه استفاده از خاك آنها را علیه خود تحمل نخواهد كرد و اگر برای قطع دست این گروهها و انهدام پایگاههای آنان اقدام نكنند بهایی سنگین خواهند پرداخت. ما همه جا دنبال این گروهها و سازمانها خواهیم رفت و حامیانشان را ـ صرف نظر از چه كسی و كجا باشند ـ تنبیه خواهیم كرد. حامیان این گروهها بدانند كه هزینه سنگینی باید بپردازند.

اين تصاوير كه در رسانه ها انتشار يافته بود؛ ورود يكي از مهاجمان را به يك ايستگاه قطار در مومباي و اجساد كشته شدگان اين ايستگاه قطار را نشان مي دهند

تصويرهاي رسانه ها از حريق هتلها، عمليات نجات و نخست وزير هند هنگام ايراد نطق تلويزيوني

محمد اجمل امير قصّاب، تنها فردي از مهاجمان که دستگير شده است

تفاوت دنیای نوامبر 1964 (آبان 1343) با دنیای نوامبر2018 (آبان 1397) با نگاهی بر دو تیتر اول شماره 21 نوامبر 1964 روزنامه اطلاعات

نگاهی به صفحه اول یک روزنامه خبریِ حرفه ای در یک زمانِ معیّن ـ در گذشته و مقایسه خبرهای بزرگ وقت با رویدادهای چند دهه بعد در همان روز و همان ماه، تفاوت ها و تغییراتِ و دگرگونی های ملل و روابط دولت ها را نشان می دهد، کاری که از دیرزمان تاریخ نگاران می کردند و روزنامه ها از نخستین دهه قرن 21 با هدف حفظ مخاطبان خود که به آنلاین خوانی روی آورده اند انجام می دهند، زیراکه این کار برای آنلاین نگارانِ انفرادی وقتگیر و هزینه دار است. روزنامه ها برای حفظ مخاطبان خود به ابتکارهای متعدد دست زده اند که در جای خود خواهد آمد.
در زیر گوشه ای از صفحه اول شماره 30 آبان 1343 (21 نوامبر 1964) روزنامه اطلاعات (چاپ تهران) درج شده است که نشان می دهد چینِ نوامبر 2018 تا چه حد نسبت به روسیه تغییر نظر و وضعیت داده است و در ویتنام ـ زمانی در حال جنگ و بمباران شدن، آرامش برقرار است:

تاریخ از نگاهی به تصویر

یک زن و شوهر بدون داشتن دعوت به کاخ سفید واشنگتن رفتند و در ضیافت شام رسمی شرکت کردند و ...، بدون اینکه پلیس کاخ متوجه شود!

در پی رویدادهای تروریستی یازدهم سپتامبر 2001، در حالی که در فرودگاههای آمریکا کفش مسافران را هم جستجو می کنند تا تروریست نباشند و لیست بلند بالای «پرواز ممنوع» تهیه شده است و جستجو و بررسی هنگام ورود به ادارات دولتی از آن هم دقیقتر و سختتر است؛ سه شنبه شب ـ 24 نوامبر 2009 ـ یک زن و شوهر به نام میشل و طارق صلاحی بدون داشتن دعوتنامه وارد کاخ سفید واشنگتن می شوند که باید تحت مراقبت ویژه باشد، در ضیافت شام باراک اوباما به افتخار مانموهان سینگ نخست وزیر وقت هند شرکت می کنند، در همانجا با «جو بایدن» معاون وقت رئیس جمهوری آمریکا عکس یادگاری می گیرند، با گزارشگر شبکه سی بی اس که برای پوشش ضیافت، حضور داشت گفت و شنود می کنند و سپس از همان راهی که آمده بودند بازمی گردند بدون اینکه کسی به آنان تردید کرده باشد. این زوج روز بعد عکسی را که با «جو بایدن» در کاخ سفید واشنگتن گرفته بودند در وبسایت قرار می دهند که تازه «سیکرت سرویس» آمریکا (پلیس مخفی ویژه محافظت از مقامات درجه اول) متوجه قضیه می شود و عکس هایی که در زیر آمده است در رسانه ها انتشار می یابد. انتشار این مطلب و عکس ها در برخی از روزنامه ها در کنار مطلب یکمین سالروز آغاز عملیات 60 ساعته ده تروریست پاکستانی در شهر مومبای هند که 26 نوامبر 2008 آغاز و منجر به قتل 173 نفر و جرح 308 تن شده بود انتشار یافته است.

برخی دیگر از رویدادهای 26 نوامبر

1607:

«جان هاروارد John Harvard» روحانی مسیحیِ انگلیسی که نام او بر دانشگاه هارواردِ استیت مشترک المنافع ماساچوست آمریکا گذارده شده است به دنیا آمد. او که 31 سال عُمر کرد در همان سالی به دنیا آمد که مهاجران انگلیسی نخستین منزلگاه خودرا در آمریکای شمالی (ویرجینیا) ایجادکردند. جان هاروارد در اواخر دهه دوم عُمر خود به آمریکا مهاجرت کرد و در تاسیس کالج ماساچوست کمک مالی و آموزشی کرد و 400 کتاب به کتابخانه این کالج داد، و به این سبب نام اورا بر این قدیمی ترین دانشگاه آمریکا نهادند. وی مؤسس منحصر به فرد این موسسه آموزش عالی نبود. جان 14 سبتامبر 1638 از بیماری سل درگذشت.

1884: تركستان شرقی (سرزمین اویغورها) به خین جیانگ (سین كیانگ ـ شین کیانگ) به معنای مرزِ تازه تغییر نام داده شد.

1934:

جمشید مشایخی در این روز (ششم آذر 1313 = 26 نوامبر 1934) در تهران بدنیا آمد و 84 سال عُمر کرد و در دوم اپریل 2019 (13 فروردین 1398) درگذشت. وی از مشاهیرِ هنر نمایش بود و در بسیاری از فیلم های سینمایی تولید شده در ایران، نقش ایفا کرده بود. مشایخی از 23 سالگی وارد کار هنر نمایش شده بود و 61 سال در این حرفه بود.

1940: به دستور هیتلر اطراف محل سكونت صدها هزار (طبق بعضی نوشته ها 500 هزار) یهودی شهر ورشو را دیوار كشیدند که این محله به Ghetto معروف شد. «گِه تُو» به محله ای گفته می شود که ساکنان آن از یک نژاد، یک مذهب و یک فرهنگ و معمولا فقیر هستند.

1940: لبنانی ها از فرصتی كه اشغال نظامی فرانسه توسط آلمان به دست آنان داده بود استفاده و اعلام استقلال كردند تا از تحت الحمایگی فرانسه خارج شوند که تا سال 1943 عملی نشد. لبنان و سوریه طبق ساخت و پاخت دولت های انگلستان و فرانسه، پس از شکست عثمانی در جنگ جهانی اول، سهم فرانسه شده بودند. دولت آلمان که عملا فرانسه را در اشغال نظامی و دولت ویشیِ فرانسه از آن حرف شنوی داشت در نظر داشت که از طریق لبنان نیروی نظامی به عراق بفرستد و دست دولت لندن را از خاورمیانه کوتاه کند که شارل دوگل که در لندن اعلام فرانسه آزاد کرده بود در 1941 وارد بیروت شد و برای راضی کردن لبنانی ها، در 26 نوامبر 1941 قبول کرد که به خواست و آرزوی آنان که استقلال بود احترام بگذارد، به این شرط که در طول جنگ زیر نظر دولت فرانسهِ آزاد باشند. جر و بحث در این زمینه ادامه داشت که لبنانی ها در سال 1943 بدون کسب نظر دولت فرانسه آزاد تشکیل دولت دادند که فرانسه آزاد اعضای آن دولت را بازداشت کرد، متفقین واسطه شدند و استقلال لبنان در همین سال تامین شد بر اساس داشتن یک حکومت مشارکتی که رئیس جمهور از مسیحیان مارونی، نخست وزیر از مسلمان سُنی و رئیس مجلس از مسلمانان شیعه باشد. لبنان که این نام را ژولیوس سزار رومی در سال 46 قبل از میلاد بر آن گذارده lab-na an به معنای زمین سفید (به دلیل برف موجود در قله کوه) از هزاران سال قبل فنیقی نشین Phoenisician بود و همواره توسط قدرت های وقت ازجمله ایران هخامنشی کنترل و اداره می شد. دولت عثمانی 4 قرن مالک آن بود و چون در جنگ جهانی اول شکست خورد، سوریه و لبنانِ آن تحت قیمومت فرانسه قرار گرفت و این قیمومت تا سال 1943 ادامه یافت. لبنان ده هزار و 400 کیلومتر مربعی با 4میلیون و چهارصد هزار جمعیت از سال 1958 تاکنون چند جنگ داخلی و تعرض خارجی را تحمل کرده است. بیروت به معنای چاهها است زیراکه در قدیم ساکنان آن از آب چاه استفاده می کردند.

1943:

هواپیمای ادوارد اوهیر OHair خلبان 29 ساله آمریکایی و مبتکر حملات هوایی شبانه در یک حمله به کشتی ها و مواضع ژاپنی ها هدف گلوله قرارگرفت و سرنگون شد. اوهیر که نام او بر فرودگاه بین المللی شیکاگو گذارده شده است و در آن حمله جان باخت از عرشه یک ناو هواپیمابر آمریکایی پرواز کرده بود.

1944: در این روز یک موشک «وی ـ 2» آلمانی به یک فروشگاه بزرگ در انگلستان اصابت کرد و 168 تن را در این فروشگاه کشت. در همین روز، آلمان بندر آنتورپ در بلژیک را که به دست متفقین افتاده بود موشک باران کرد که تلفات و ویرانی فراوان ببار آورد.

1950: در این روز (26 نوامبر 1950) بانو هِدویگ ماهلِر Hedwig C. Mahler داستان نگار آلمانی در 83 سالگی درگذشت. وی 24 داستان نوشت که چند کتاب از آنها سوژه فیلم سینمایی شده است و برخی از داستان های او به انگلیسی و اسپانیایی و سایر زبانها ترجمه شده است. همه داستانهای او یک خصیوصیت (الگو) دارند و در یک راستا هستند که به انگلیسی Social exclusion و یاsocial marginalization گفته می شود و در واقع social disadvantage (تبعیض ـ نوعی بازداری فرد از رسیدن به مقصود) و نشان دادن راه برای گریز از تبعیض و دور زدن آن. «هدویگ» این مسائل را که مشاهده و حس می کرد در قالب داستان منعکس می ساخت و برای اینکه جلب توجه کنند رنگ رومانتیک به مطالب می داد. او داستانهایش را با سه اسم مستعار می نوشت. گزارش شده است که داستان های او که هنوز (72 سال پس از درگذشت) تجدید چاپ می شوند نزدیک به صد میلیون فروش داشته اند.

تصویر هِدویگ بر تمبر پُستی آلمان

1985: مؤسسه ناشر کتاب ـ Random House امتیاز انتشار خاطرات ریچارد نیکسون سی و هفتمین رئیس جمهوری آمریکا و قبلا معاون ژنرال آیزنهاور را به 3 میلیون دلار از او خرید. در آن زمان نیکسون 72 ساله بود و 11 سال بعد درگذشت. از آنجا که این خاطرات حاوی مطالب مهم و قبلا ناگفته بود و دانستنی، هزاران جلد از این کتاب را مقامات سایر کشورها خریداری کردند. این کتاب چند بار تجدید چاپ شده و مورّخانِ تاریخ معاصر از آن نقل کرده اند.

1990: گورباچف رئیس وقت جماهیر شوروی به صدام حسین اخطار كرد كه اگر كویت را تخلیه نكند مسئول عواقب این عمل باید باشد و در شرایطی که به وجود آمده، مسکو نمی تواند کمکی به عراق کند. در آن زمان شوروی با عراق پیمان دوستی متقابل داشت. در سال 2011 هم روسیه به لیبی که باهم پیمان دوستی داشتند کمک نکرد و دولت قذّافی از میان رفت، دولت مسکو حتی قطعنامه مداخله نظامی «ناتو» در لیبی را «وتو» نکرد و دست کم نگفت که شورای امنیت که باید حافظ صلح جهانی باشد حق مداخله در امور داخلی یک کشور را ندارد. به باور مورخان، با آن دو اقدام و نادیده گرفتن پیمان های دوستی، مسکو در قضایای عراق و لیبی بازنده بود.

2003: سازمان جهانی بهداشت در این روز اعلام کرد كه در یك سال گذشته (از نوامبر 2002 تا نوامبر 2003) در جهان بر شمار بیماران مبتلاء به ایدز پنج میلیون تَن اضافه شده و در همین مدت سه میلیون ایدزی هم جان سپرده بودند.

2019: زمین لرزه ای به شدت 6 و 8 دهم در مقیاس ریشتر 52 نفر را در کشور آلبانی کشت و بیش از یک هزار نفر دیگر را مجروح کرد. کانون این زلزله غرب آلبانی و مجاور دریای ادریاتیک بود.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com