Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

19 ژانويه

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

روزی كه شاه عباس یکم درگذشت

امروز ـ 19 ژانویه ـ سالروز درگذشت شاه عباس یکم است که در سال 1629 میلادی در اشرف (بهشهر) فوت شد. شاه عباس برای آگاه شدن «بدون واسطه» از مشکلات مردم، برخی از شبها بگونه ای ناشناس در کوچه و پس کوچه و این گوشه و آن گوشه به پرسه زنی می پرداخت.
پس از انقراض ساسانیان، شاه عباس نخستین زمامدار ایران بود كه قدرت را به طور كامل در پایتخت متمركز ساخت، مرزهای ایران را به خطوط عهد باستان نزدیك كرد و ایران باردیگر دارای یك نیروی دریایی موثر شد، با كشور های دوردست مناسبات سیاسی و بازرگانی برابر برقرار ساخت و دست به عمران و آبادانی زد.
وی اصفهان [شهر مرکزی کشور] را پایتخت ایران كرد و به صورت زیباترین شهر جهان آن زمان در آورد، امنیت راههای ارتباطی را تامین و كاروانسراهای متعدد برای تسهیل حمل و نقل ایجاد، و ایران را دارای یك ارتش ملی كرد كه سربازان آن از میان همه مردم انتخاب می شدند، نه افراد چند ایل. شاه عباس به دلیل باز شدن پای اروپائیان به آبهای مشرق زمین، نسبت به امنیت خلیج فارس بسیار حساس بود.

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

قطع روابط ایران با دولت سعودی در سال 1322 هجری خورشیدی

دولت وقت ایران در پی اعتراض به اعدام یك زائر ایرانی به نام ابوطالب یزدی در جریان مناسك حج، 29 دیماه 1322 (19 ژانویه 1944 میلادی) مناسبات دیپلماتیک خودرا با دولت سعودی قطع كرد. این زائر به تصمیم مقامات سعودی گردن زده شده بود. دولت وقت ایران عمل دولت دولت سعودی را غیر منصفانه خوانده بود. درپی قطع روابط دو كشور، تا مدتی ایرانیان قادر به مسافرت به كشور سعودی نبودند.
72 سال بعد در 24 سپتامبر 2015، 464 ایرانی در رویداد «مِنا» و 11 زائر ایرانی چندی پیش از آن در مکه بر اثر سقوط جراثقال جان خودرا از دست دادند. اعتراض و رسیدگی به این دو رویداد ادامه دارد. پیش از آن نیز دو مأمور فرودگاه جده به دو نوجوان ایرانیِ مسافر تجاوز کرده بودند. در طول سال ها، زائران ایرانی در جریان مناسک دچنار چنان حوادثی بوده اند. در اسلام، حَج ـ به شرط داشتن تمکّن ـ از واجبات است.

شماری از اجساد حادثه مِنا (بالا) پیش از انتقال به کامیون برای حمل به نقاط ـ منظره سقوط جراثقال (پایین)

«مجلس» کارِ دهخدا را عام المنفعه اعلام و دولت را مأمور انتشار دستاوردهای او و ادامه این پژوهش کرد

دهخدا

    مجلس شورای ملی 29 دیماه 1324 (19 ژانویه 1946) تلاش فرهنگی علی اکبر دهخدا را یک کار عام المنفعه اعلام و دولت را مأمور چاپ و انتشار فرهنگ دهخدا و تکمیل کار و ادامه پژوهش های او كرد.
     با مصوّبه مجلس، هزینه این كار فرهنگی عام المنفعه بر عهده دولت قرارگرفت و دفتری برای انجام آن تأسیس و شماری از زبانشناسان، تاریخدانان و ادیبان در آن سرگرم بكار شدند.
     علی اكبر دهخدا از نویسندگان و فرهنگیان بنام كشور مدت ها عضو شورای عالی معارف (فرهنگ)، رئیس دانشكده حقوق و مشاورِ عالی وزارت فرهنگ بود. وی همچنین یك روزنامه نگار برجسته و از طنزنویسان اولیه جراید ایران بود.

آمریكا و برنامه اتمی ایران ـ مقالهِ 16 ژانویه 2005 سیمور هِرش و اظهارات جورج بوش در این زمینه که ...

Seymour Hersh

سیمور هرش Seymour Hersh روزنامه نگار آمریكایی 16 ژانویه 2005 در نشریه نیویوركر تحت عنوان «جنگهای آینده» از قول منابع اطلاعاتی (بدون ذكر نام) نوشته بود كه در تابستان گذشته (تابستان سال 2004) جورج دبلیو بوش به درخواست وزارت دفاع آمریكا یك دستور اداری محرمانه را امضاء كرده بود كه به موجب آن كماندوها و نیروهای ویژه آمریكایی بتوانند در داخل چند كشور از جمله ایران و در نواحی كه سوء ظن به فعالیت اتمی، تولید سلاح شیمیایی و نیز آموزش تروریستی می رود دست به عملیات شناسایی محرمانه بزنند و این عملیات شناسایی از همان زمان در برخی نقاط (؟!) در جریان بوده است و احتمالا ایران هدف استراتژیك بعدی آمریكا خواهد بود [که گذشت زمان نشان داد که تا 19 ژانویه 2009 و آخرین روز حکومت جورج بوش چنین نشد و بنابراین، احتمالا سیمور هرش فریب منابعِ دهنده این اطلاع را خورده بود که قصد بهره برداری از انتشار چنین گزارشی را داشتند.]. شبكه تلویزیونی سی بی اس همان وقت به نقل از هِرش گفته بود كه در پنتاگون، چند مقام غیرنظامی هستند كه اصرار دارند كه چندین نقطه حساس در ایران مورد حمله هوایی و یا كماندویی محدود قرار گیرد. زیرا كه برای عملیات محدود نیاز به كسب اجازه از كنگره نیست.
     یك سخنگوی پنتاگون در پاسخ به پرسش های خبرنگاران كه در این زمینه از او سئوال كرده بودند گفته بود كه در مورد مطالب مربوط به عملیات محرمانه ـ درست یا نادرست ـ حق اظهار نظر كردن را ندارد. ولی «لارنس دیریتا» یک سخنگوی وقت وزارت دفاع آمریكا بعدا ضمن انتقاد از چگونگی نگارش مقاله هرش گفته بود که به دقت مطالبی كه هرش رقم زده است تردید دارد.
     17 ژانویه 2005 جورج دبلیو بوش به شبكه تلویزیونی «ان بی سی» گفته بود: اگر ایران بر «داشتن سلاح اتمی» پافشاری كند، وی انجام عملیات نظامی علیه آن كشور را رد نمی كند و هیچ گزینه ای را در این زمینه از میز خود به بایگانی منتقل نخواهد كرد. با وجود این، بوش اظهار امیدواری كرده بود كه مسئله برنامه های اتمی ایران از راههای دیپلماتیك فیصله یابد.
     در همین روز رسانه های آمریكا گزارش از مجازات هشت كمپانی بزرگ چین به دلیل كمك به ایران برای ساختن و تكمیل موشك بالیستیك داده بودند. در میان این شركتها، كمپانی های چینا آئروتكنولوژی (کاتیك)، چاینا گریت وال و چاینا نورث ایندستری (تورینكو) دیده می شدند.

29 دیماه 1397 و گزارش چند روزنامه چاپ تهران از گران شدن بهای اتومبیل

مجموعه ای از تیترهای صفحه اول این روزنامه ها درباره بالا رفتن بهای اتومبیل:

28 دیماه 1397، آیت‌الله موحدی کرمانی: گرانی‌ها جان مردم را به لبشان رسانده ـ راه حل

به گزارش خبرنگار مِهر، آیت‌الله موحدی کرمانی 28 دیماه 1397 در خطبه‌های نماز جمعه تهران با بیان اینکه همه باید مراقب رفتار خود باشند، زیرا در آن دنیا باید پاسخگوی اَعمال خود باشند، اظهار داشت:
    خطیب نماز جمعه باید برپایه آیه های قرآن، قوانین اسلام و اخلاقیات، مردم و مسئولان را نصیحت کند و بداند که اگر در این مسئولیت کوتاهی ورزد، باید خود را آماده آتش جهنم کند.
    وی گفت که غارت و سوء استفاده از بیت‌المال چیز کمی نیست، اینکه یک نفر میلیاردها تومان بدزدد و فرار کند، فکر نکند که کار تمام شده است. باید بداند که خدا چه عذابی برای این گناه در نظر گرفته و او باید در درگاه الهی پاسخگو باشد. آنان که هزاران میلیارد می‌دزدند، باید خود را برای عذاب کشیدن آماده کنند. مسئولان که بار امانت را بر دوش گرفته‌اند باید دقیقا مراقب باشند و بدانند که امانت نگه‌دار و امین مردم هستند و هرگونه سهل انگاری در این وظیفه خیانت به امانت است. تردید نیست که در کشور ضعف‌ها و مسائلی وجود دارد که در صدر آنها، مسائل اقتصادی و وضعیت معیشت مردم است که بخشی از آن به دلیل تحریم‌ها است که با حرکت در چارچوب انقلاب اسلامی، تکیه بر توان داخلی و میدان دادن به جوانان می توان مسائل را حل کرد. تجربه نشان داده است که هرگاه در امور، قواعد و دستورهای اسلام و اصول انقلاب را رعایت کرده‌ایم، موفق بوده‌ایم.
    آیت‌الله موحدی کرمانی گفت که برای حل مسائل باید به این موارد توجه شود : استفاده از نظرات و راه‌حل‌های اقتصاددانان، تقویت پول ملی، کاهش فشار بر طبقه‌ زحمتکش، حمایت از تولید داخلی، برطرف کردن موانع تولید و تأمین مواد اولیه کارخانه ها، برخورد با مفسدین اقتصادی و نظارت بر قیمت‌گذاری‌ها. گرانی‌ها جان مردم را به لبشان رسانده، بنابراین مسئولان باید نظارت بیشتری بر قیمت‌گذاری‌ها داشته باشند و با قاچاق کالا مبارزه کنند.

اظهارات آيت الله موحدي کرماني تيتر روزنامه ها

27 دیماه 1397، رئیس مجلس خبرگان: وضعیت معیشتی مردم در شرایط خوبی نیست، دولت باید هزینه های زائد خود را حذف کند

به گزارش خبرنگار مِهر، آیت الله جنّتی رئیس مجلس خبرگان رهبری پیش از ظهر پنجشنبه 27 دیماه 1397 در جلسه مشترک هیات رئیسه و کمیسیون‌های این مجلس ضمن اشاره به وضعیت معیشت مردم گفت: وضعیت معیشتی مردم در شرایط خوبی نیست. دولت باید با حذف هزینه‌های زائد به وضعیت اقتصادی مردم سامان دهد. شرایط اقتصادی کنونی نباید در جامعه ما ایجاد ناامیدی کند. اگر مردم ناامید شوند، دیگر در صحنه حاضر نخواهند شد.
وی در رَدّ دلبستن به خارجی گفت: بدون شک اروپا نیز اگر از آمریکا بدتر نباشد، بهتر نیست، زیراکه دارد وقت را تلف می‌کند. دل بستن به اروپا کار بیهوده ای است. متاسفانه در قضیه «برجام» مسئولان کشور به توصیه‌های مقام رهبری توجه نکردند و دیدیم که نتیجه‌ای هم حاصل نشد.
رئیس مجلس خبرگان رهبری گفت که با پشتِ میز نشستن و امضاء کردن ـ کاری که اینک رایج شده است، نه مشکل معیشت مردم حل می شود، نه مسائل دیگر. مسئولین باید شب و روز کار کنند تا کِشتی انقلاب را به ساحل برسانند، وگرنه دشمن برای از میان بردن دین و دنیای مردم، بسیج شده است.

محمدباقر نوبخت: علاوه بر کاهش میزان فروش نفت، ارز حاصل از آن هم به آسانی قابل انتقال به داخل کشور نیست

به گزارش خبرگزاری مِهر از کرمان، محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه (رئیس وقت) که از استان کرمان دیدن می کرد پنجشنبه شب ـ 27 دیماه 1397 ضمن اشاره به مشکلات ایجاد شده بر اثر تحریم ها گفت: تحریم ها باعث ایجاد مشکلات زیادی در زمینه صادرات نفت شده است به گونه ای که علاوه بر کاهش میزان فروش نفت، ارز حاصل از فروش آن هم به آسانی قابل انتقال به داخل کشور نیست.
    نوبخت در مورد تحریم کشتیرانی و بیمه ها گفت: ما برای صادرات نفت نیاز به استفاده از کشتی داریم؛ در صورت پیدا کردن کشتی هم باید آن را بیمه کنیم که با توجه به تحریم های جاری، در این زمینه هم دچار مشکل هستیم. ما همچنان به واردات برخی اجناس ضروری از خارج از کشور نیاز داریم و این در حالیست که صادرات نفت ایران محدود شده است.
    وی گفت: شرایط تحریم به گونه ای است که «دشمن» افرادی را که با ما مذاکره می کنند تهدید کرده و تمام تلاش خود را برای انصراف آنها از انجام معامله با ما به کار می گیرد.

انعکاس اظهارات آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی در نماز جمعه 27 دیماه 1398 تهران، خبر بزرگ رسانه ها در گوشه و کنار جهان

    در صفحات اول شماره های 28 دیماه 1398 روزنامه های تهران ـ کُپی چند روزنامه به عنوان نمونه:

    و کُپی تیترهای گزارش این اظهارات از چندین رسانه انگلیسی زبان و عمدتا آمریکایی:

CBS
    Iran,s supreme leader blasts U.S. "clowns" in rare message amid a crisis
    -----
    Fox News
    Iran,s supreme leader calls Trump a clown, praises missile attack in rare appearance
    -----
    Associated Press
    Top Iran leader: Trump is a "clown" who will betray Iranians
    -----
    CNBC
    Iran,s supreme leader calls Trump a "clown" who will betray Iranians with a poisonous dagger
    -----
    New York Times
    Iran’s Supreme Leader Rebukes U.S. in Rare Friday Sermon
    Ayatollah Ali Khamenei told thousands of worshipers that God,s backing had allowed Iran to "slap the face" of the United States with a missile attack
    -----
    Evening Standard
    Donald Trump,s a "clown" with a poisonous dagger, says Iran Ayatollah Ali Khamenei as he leads Friday prayers for first time in eight years
    -----
    NBC News
    Iran, s Ayatollah Ali Khamenei praises strikes on U.S. bases in rare address
    The recent missile attack on U.S. troops in Iraq dealt a "blow to America,s image", Iran,s supreme leader said Friday
    ------
    ABC News
    Iran Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei says attack against US military base was a strike at America,s track record as a superpower
    ------
    USA TODAY
    Iran Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei calls Trump a "clown", defends Iran, s military
    -------
    Reuters
    Iran,s Khamenei says revenge attacks on U.S. targets in Iraq showed support of God
    ------
    AFP

    Iran,s supreme leader Ayatollah Ali Khamenei on Friday accused the governments of Britain, France and Germany of being "American lackeys" in the face of US pressure over the nuclear accord

دنیای هنر

سالگرد درگذشت همایون خُرّم موسیقی دانِ بنام که می گفت «شاد بودن» یک حق است

Homayoon Khorram

17 ژانویه 2013 (28 دیماه 1391) همایون خُرّم موسیقی دان، آهنگساز و ویولنیست شهیر ایران در 82 سالگی درگذشت. وی که سی ام ژوئن 1930 (تیرماه 1309) در بوشهر به دنیا آمده بود از نوجوانی گام به دنیای موسیقی گذارده بود و از شاگردان ابوالحسن صبا بود.
خُرّم که یک مهندس برق بود از 1957 (1336 هجری) از همکاران برنامه های موسیقی رادیو ایران ازجمله برنامه گلها بود و برای بسیاری از خوانندگان وقت ازجمله پروین، الهه، مرضیه، هایده و ... آهنگ ترانه ساخته بود و شهرت بانو پروین که یک کارمند بانک بود نتیجه تشویق های او بود.
خُرّم ـ از اعضای هیات رئیسه خانه موسیقی ایران ـ هیچگاه از موسیقی و ترویج آن دست نکشید و می گفت که «شاد بودن» یک نیاز و حق است و موسیقی یک وسیله شاد ساختن است و او برای شادکردن ایرانیان به نوشتن آهنگ و کار ویولن ادامه داده است.

99 سال و 343 روز عُمر و 82 سال کار هنر کرد

17 ژانویه 2021 نود و 9 ساله شدن بتی وایت Betty White هنرپیشه و کمدیَن از خبرهای هنری روز آمریکا بود. آمریکاییان با هنرنمایی های بتی در سریال هایی که در آنها بازی کرد آشنا هستند بویژه سریال «گُلدِن گِرل» که 7 سال متوالی از تلویزیون پخش می شد و هربار 25 تا 35 میلیون بیننده داشت. تا ژانویه 2021، بِتی 81 سال بود که بکار هنر سرگرم بود، بیش از هر بانوی دیگر.
مجله The People در آخرین شماره سال 2021 خود عکس بتی را روی جلد آن شماره درج کرده و نوشته بود که بتی 17 روز دیگر 100 ساله می شود با 82 سال کار هنر. چند ساعت پس از انتشار مجله اعلام شد که بتی در 31 دسامبر و 17 روز پیش از صد ساله شدن فوت شده است و همان روز خبر درگذشت او، گزارش اول رادیو ـ تلویزیون ها و تیتر اول روزنامه های آمریکا و برخی دیگر از کشورهای انگلیسی زبان شد ـ کاری کم سابقه.

بِتی در دو مرحله عُمر

سینما

هنرمندی که تنها در فیلم های آموزنده ایفای نقش می کرد و در چارچوب سازمان ملل، حامی سالخوردگان و از کارافتادگان بود

Ruth Warrick بازیگر و سازنده فیلم سینمایی و تهیه کننده نمایش های تلویزیونی و یک فعّال اجتماعی پانزدهم ژانویه 2005 در 89 سالگی درگذشت. از خصوصیات او، یکی این بود که تنها در فیلم هایی ایفاء نقش می کرد که فیلمنامه های آنها با هدف آموزندگی نوشته شده بودند و این کار را از فیلم «همه بچه های من» آغاز کرده بود که صحنه های فیلم به تماشاگر می آموخت که باید همه کودکان و نوجوانان را به چشم فرزندان خود بنگرد زیرا که سرمایه مشترک جامعه هستند و سودشان ـ اگر به جایی برسند نصیب همگان می شود. فیلم «سه شوهر» که در آن بازی کرده است آموزش می دهد که پیش از ازدواج که مهمترین اقدام یک فرد در طول زندگانی اوست باید دقت همه جانبه کند تا ازدواج را تکرار نکند و کار او به چند ازدواج و مسائل مربوط نرسد.
روث به موازات بازی در فیلم و گاهی نویسندگی و تهیه برنامه های رادیو تلویزیونی، وارد فعالیت های اجتماعی شده بود و مدافع حقوق سالخوردگان، از کار افتادگان، ناتوانان و بیماران روانی و افراد مبتلاء به ضعف روانی بود. او معتقد بود که یک سالخورده که عمری را زحمت کشیده، در سال های آخرین باید در رفاه و آسایش باشد و نگرانی نداشته باشد و اگر خدمت مؤثری کرده باشد باید از او قدردانی شود تا شاد باشد. همین فعالیت های «روث واریک» سبب شد که کمیته مربوط در سازمان ملل او را دعوت به همکاری کند و بسیاری از دولت ها برایش تقدیرنامه بفرستند. روث 64 سال و تا آخرین سال عُمر به فعالیت هنری و اجتماعی ادامه داد. وی در استیت میزوری آمریکا به دنیا آمده بود.

روث در 24 سالگی و 84 سالگی

در دنیای اقتصاد

درگذشت طرّاح و سازنده مجتمع مسکونی بزرگ اکباتان

رحمان گلزار شبستری طرّاح و سازنده مجتمع مسکونی اکباتان در تهران، 26 دیماه 1400 (16 ژانویه 2022) در 92 سالگی در فلوریدای آمریکا درگذشت.
    گلزار شبستری ـ آرشیتکت و تحصیلکرده دانشگاه تهران آماده سازی طرح و نقشه مجتمع مسکونی اکباتان را در اراضی معروف به مهرآباد شمالی (غرب میدان آزادی و شمال جاده مخصوص کرج و فرودگاه مهرآباد از سال 1345 آغاز کرده بود. طرح وی شامل 15 هزار واحد آپارتمانی در 33 بلوک بود که حدود 60 هزار تَن را در خود جای دهد. وی قبلا اراضی مربوط را خریداری کرده بود.
    پس از انقلاب، دولت انقلاب امور شهرک را بدست گرفت و واحدهای مسکونی آن را از طریق قرعه کشی به متقاضیانِ خرید داد. گلزار شبستری مقیم آمریکا شد، ولی به ایران رفت و آمد داشت.

در قلمرو دموکراسی

درباره انتخاب یک «رئیس جمهوری»

در دیماه 1384 در چند پیام ار مؤلف این تاریخ آنلاین سئوال شده بود كه راه درست انتخاب یک «رئیس جمهوری» چیست؟.

    پاسخ:

    در همه کتاب های مربوط به شرح دمكراسی و دائرة المعارف های دمکراسی، این مورد (خصوصیات یک رئیس جمهوری که هر دوره با توجه به شرایط کشور و مسائل روز ممکن است متغیّر باشد، چگونگی یافتن بهترین نامزد از میان نامزدهای وقت و رای دادن به او و ...) آمده است و می توان پاسخ مشروح را در آنجا یافت.
    این خصوصیات دو جنبه دارد؛ جنبه عام و جنبه خاص. جنبه عام که مربوط به دانش، تجربه، سوابق دیگر، رفتار، کردار و خرَد است و جنبه خاص که این جنبه بر حسب وضعیت و شرایط یك كشور در هر برهه از زمان ممکن است فرق كند و متفاوت باشد. «تاریخ» نشان داده است كه اتباع هركشور بر حسب مسائلی كه با آن رو به رو و یا دست به گریبان بودند به فردی از میان نامزدها رای داده بودند كه اطمینان یافته بودند بهتر از سایرین می تواند آن مشكلات را رفع كند. برای مثال: چرچیل [رئیس دولت] در دوران جنگ جهانی دوم با هزار دوز و كلك انگلیسی ها را به پیروزی رساند، ولی وقتی كه جنگ به پایان رسید همین انگلیسی ها نا ندادن رای به نامزدهای پارلمانی حزب او، بركنارش كردند و «اتلی» را روی كار آوردند زیرا احساس كرده بودند كه چرچیل مرد جنگ و جدال و بند و بست است و قادر به حل مسائل اجتماعی ـ اقتصادی پس از جنگ و درگیری های از این دست نیست. آنان پس از ملی شدن نفت ایران و قطع دستشان از نفت ایران، دوباره رفتند و چرچیل را رهبر خود كردند زیرا اطمینان داشتند كه فقط اوست كه می تواند ورق را برگرداند (دست کم با توپ و تشر زدن و بند و بست با دولت های دیگر و ... ـ نظام حکومتی انگلستان، پارلمانی است و رئیس دولت را پارلمان انتخاب می کند، نه رئیس کشور.
     قانونگزاران بر پایه نظر اندیشمندان، «رای» انتخاب کننده را در یك انتخابات عمومی امری مخفی (خصوصی) قرار داده اند. بنا براین، نمی توان از كسی پرسید كه به چه كسی رای داده است و همچنین اصرار اكید شود كه به چه كسی رای بدهد. تبلیغات برای نامزد و نامزدان به صورت تازه و پرداخت هزینه سنگین آن از سوی اصحاب منافع نیز زیر سئوال است. از قدیم هم یک ضرب المثل ایرانی داریم: عطر باید خود ببوید، نه عطّار بگوید. این كار بسته به نظر «رای دهنده» و رشد سیاسی و سطح آگاهی های اوست و باید در این كار مختار و آزاد باشد تا رای او مشروع و ارزش دمكراتیك داشته باشد. آگاه ساختن رای دهندگان از خصوصیات نامزدها، با اصرار مستقیم که به چه نامزدی رای بدهند تفاوت دارد.
    مسائل روز یک كشور را كه لمس شدنی هستند باید در نظر گرفت و دید كدام نامزد قادر است آنها را حل كند و دست كم پیچیده تر نسازد و سپس به او رای داد.
    نكته مهم؛ انتصابات هر رئیس جمهوری است زیرا وی که به تنهایی نمی تواند همه كارها را انجام دهد. بنابراین، نامزدهای انتخابات عمومی را برپایه انتصابات احتمالی آنان باید درنظر گرفت و دید که همکاران احتمالی یک نامزد ـ در صورت انتخاب شدن ـ در سمت های قبلی خود چه کرده بودند. عملکرد در سمت های سابق، یك وسیله قضاوت درباره آنان است. باید دید كه اطرافیانِ یک نامزد انتخاباتی كدامند و چه كسانی به او نظر خواهند داد و مشاوران وی چه کسانی خواهند بود و خصوصیات این افراد چیست. نقش مشاور در عملکرد یک مقام ردیف بالا بسیار موثر است.
    برخی از نامزدهای هر انتخابات قبلا مقام داشتند و حتی دوره پیش از آن رئیس جمهوری بودند. در مورد این نامزدها، رای دهندگان می توانند به اعتبار این ضرب المثل كه درخت را از میوه اش قضاوت می كنند، آسانتر تصمیم بگیرند. رای دهندگان توان این نامزدها را به مدیریت و حل مسائل بیش از نامزدهای دیگر می دانند زیراکه نتایج را تجربه و لمس کرده اند.
    در دهه های اخیر، اندیشمندان این نظریه را مطرح ساخته اند که یک نامزد انتخاباتی ریاست جمهوری در جریان کَمپین خود، همکاران آتی اش را معرفی کند تا رای دهندگان بدانند که در صورت پیروزی این نامزد، چه کسانی مدیریت امور را به دست خواهند داشت.
    در برخی از کشورها ازجمله ممالک اروپای غربی و آمریکای شمالی؛ رسانه ها از نیمه دوم قرن 20 با بزرگ و کوچک کردن نامزدها در حقیقت سرنوشت انتخابات و آینده کشوررا به دست گرفته اند (میدیاکراسی) که عملی نادرست و خارج از وظایف آنها است و دودش به چشم ملت می رود مخصوصا که امروزه رسانه های سراسری و پُرمخاطب بیشتر کشورهای صنعتی متعلق به کمپانی های بزرگ خارج از حرفه روزنامه نگاری و اصحاب نفوذ هستند و ....
    در مورد ایران؛ این را باید دانست كه طبق اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی؛ در ایران رئیس جمهور رئیس كشور نیست و تنها رئیس قوه مجریه و در حد یك نخست وزیر است ــ نخست وزیری كه به جای پارلمان، با رای مستقیم ملت برگزیده می شود. نه مانند كشورهای دیگر می تواند قضات دادگاههای عالی را منصوب كند و نه مصوّبات مجلس با امضای او (پیش از تأیید شورای نگهبان) قانون می شوند، نه فرمانده نیروهای مسلح است و نه می تواند در تصمیم گیری های مهم و اساسی حرف آخر را بزند. با این اختیارات، فردی می تواند در سمت رئیس جمهور ایران برنامه هایش را به انجام برساند و موثر واقع شود كه با رئیس كشور و دو قوه حكومتی دیگر هماهنگ باشد، رابطه خوب داشته و از حمایت آنها برخوردار باشد. می دانیم كه قوه مقننه جمهوری اسلامی هم دارای دو بال است: مجلس و شورای نگهبان. مصوّبات مجلس پس از تایید در شورای نگهبان مركب از شش روحانی و شش حقوقدان قانون می شوند.
    رای دهنده باید با چشم باز رای بدهد. هر رای دهنده می تواند به آرشیو روزنامه ها مراجعه كند و اخبار مربوط به یك برهه را مرور کند، و در مورد جمهوری اسلامی ایران مثلا گزارش دستگیری شهرام جزایری و ... را بخواند تا نامی از نامزدی را كه می خواهد به او رای دهد در این خبرها برده نشده باشد. در نخستین گزارش مربوط به دستگیری شهرام جزایری، روزنامه حکومتی كیهان چاپ تهران نام بسیاری از افرادی را كه جزایری به آنان و یا تبلیغات انتخاباتی شان كمك مالی كرده بود منتشر ساخته بود. مثال های دیگر: سر و صدای اجاره دادن اطاقهای مدارس در ساعات تعطیل بودن آنها و كرایه دادن دیوارهایشان به اصحاب آگهی های تجاری (مربوط به سال 1384 و پیش از آن)، طبقاتی كردن مدارس برحسب شهریه و واگذاری موسسات و كارخانه های دولتی به افراد مورد نظر به بهای نازل و شرایط سهل و ... می تواند گوشزدهایی به رای دهندگان باشند تا در انتخاب نامزد دقت كنند. اگر نبود بودجه دلیل این كارها بوده است که می شد بر سیگار، بنزین، خانه ، مغازه، خرید کالا از فروشگاه (بمانند آمریکا) و ... مالیات بَست و مثلا نامش را مالیاتِ تأمین هزینه آموزش و پرورش گذارد و یا اینكه برای حل مشكل مالی آموزش و پرورش و ... مالیات اختصاصی سرانه وضع كرد.

«جان كری» در ژانویه 2005: یک فرد نمی تواند «حق اعتراض» را از دیگران سلب كند

17 ژانویه 2005 جان كری سناتور وقت و رقیب جورج دبلیو بوش در انتخابات نوامبر سال 2004 در مراسمی که به مناسبت زادروز* مارتین لوتر كینگ «رهبر جنبش حقوق مدنی سیاهپوستان و رفع تبعیض از آنان» در استیت مشترک المنافعِ ماساچوست برگزار شده بود از بی نظمی های متعدد در انتخابات نوامبر 2004 آمریكا كه به ناموفق شدنش انجامید یاد كرد و گفت: بی نظمی و نقائص! زیاد بود، ولی او در آن زمان، حساسیت های روز و مصالح وطن را تشخیص داد و به رغم مخالفت سران حزب دمكرات [حزب او]، تصمیم گرفت دست از ادامه اعتراض بردارد تا آرامش حفظ شود ولی آرام گرفتن او دلیل خودداری از تكمیل رسیدگی به شكایت معترضین نبوده است. او به عنوان یك فرد، از حق خود به اعتراض کردن گذشت، ولی یك فرد نمی تواند «حق اعتراض» را از دیگران سلب كند و این دو موضوع به هم ارتباط نداشته است. تصمیم او در حالی بود كه همه می دانستند بسیاری از مردم موفق به رای دادن نشده بودند. ماشین های رای گیری به تناسب ثبت نام كنندگان هر حوزه توریع نشده بود، به گونه ای كه این نقص سبب شده بود كه در برخی ازحوزه هایِ دمكرات نشین، مردم مجبور به چهار تا هفت ساعت ایستادن در صف نوبت بودند و خیلی ها كه طفل شیرخوار داشتند، سالخورده بودند و گرفتاری شغلی داشتند؛ از خیر رای دادن که حق مسلّم یک تبعه است گذشتند، صف را رها كرده و به خانه و محل كار بازگشتند. حال آنكه در حوزه هایِ جمهوریخواه نشین این معطلی از ده دقیقه تجاوز نمی كرد. همچنین اسامی بسیاری از رای دهندگان از فهرست ها پاك شده بود و از رای دادن محروم شده بودند. ما در عراق صدها میلیون دلار هزینه می كنیم تا بتوانیم مردم را به پای صندوق های رای گیری بكشانیم ولی در كشور خودمان عملا مانع از رای دادن مردم می شویم!.
    سناتور كری (وزیر امور خارجه آمریکا در دوره دوم ریاست جمهوری اوباما) گفت: بی نظمی ها در اوهایو باعث اعتراض های متعدد شد و هنوز كار رسیدگی به این اعتراض ها پایان نیافته بود كه كنگره بر رای 285 به 251 الكتورها (الکتورال کالج) مُهر تایید گذارد و بوش را برنده اعلام كرد، حال آنكه قاعدتا باید منتظر به پایان رسیدن كار رسیدگی به اعتراض ها می شد كه حق معترضین بود. [در آمریکا مردم الکتورها را انتخاب می کنند و آنان رئیس جمهوری را بر می گزینند، به عبارت دیگر انتخابات ریاست جمهوری آمریکا دو مرحله ای است. دیده شده است که در برخی انتخابات یک نامزد آراء عمومی بیشتری آورده بود، ولی اکثریت الکتورها به نامزد دیگر رای دادند و او را رئیس جمهوری کردند].
    ......
    * از سال 1983 زادروز مارتین لوتر کینگ، در فدراسیون آمریکا (USA) یک روز ملّی اعلام شده است که از سال 1986 برگزار می شود. وی که در چهارم اپریل 1968 ترور شد در پانزدهم ژانویه 1929 در شهر اتلانتا به دنیا آمده بود ولی طبق قانون «یونیفورم هالیدی»، زادروز او در سومین دوشنبه ماه ژانویه برگزار می شود تا کارکنان دولت و موسسات دیگر که این روز را رعایت می کنند از سه روز تعطیلِ متوالی برخوردار شوند. در سال 2014 تعطیلی زادروز مارتین لوتر کینگ ـ دوشنبه بیستم ژانویه بود و در سال 2018، دوشنبه 15 ژانویه. نام او پس از تولّد «مایکل» گذارده شده بود که پدرش که یک کشیش پروتستان بود چند سال بعد به افتخار مارتین لوتر آلمانی ـ بنیادگذار یک شاخه از مذهب پروتستان، آن نام را به «مارتین لوتر» تغییر داد.

در قلمرو ادبیات

«اِدگار آلن پو» و سبك او در نگارش داستان كوتاه به مناسبت زادروز وی

«اِدگار آلن پو Edgar Allan Po» نویسنده ای كه به نگارش «داستان كوتاه» نظم نوین داد و سبكی را كه الگوی این كار شده است بكار بست 19 ژانویه (29 دیماه) در سال 1809 در شهر بوستون آمریكا دیده به جهان گشود. وی در عین حال یك روزنامه نگار و همچنین شاعر بود.
     تاریخ ادبیات عمومی (جهان) از آلن پو به عنوان فردی كه در تكامل داستان كوتاه نویسی سهمی بسزا دارد یاد كرده است. اهمیت و نفوذ آلن پو در دهه های پایانی سده بیستم و دهه یکم سده 21 كه مردم وقت و حوصله خواندن داستان مطوّل ندارند بیشتر شده است. او در كنار حرفه روزنامه نگاری، 120 دادستان كوتاه نوشت و یك دیوان، شعر سرود كه اشعارش عمدتا طنزگونه است.
     آلن پو سالها سردبیر روزنامه «رجیستر» چاپ شهر بالتیمور آمریكا بود. حرفه روزنامه نگاری باعث شده بود كه داستانهای كوتاه او روح واقعی داشته باشند زیرا انعكاس واقعیت های روز هستند و استحكام نوشته در واقعی تلقی شدن آنها جای تردید باقی نمی گذارد. وی در چهل سالگی هنگام عبور از یک خیابان در شهر بالتیمور بر زمین افتاد و درگذشت. در آن زمان تشخیص علت مرگ او امكان نداشت ولی اخیرا با انجام آزمایش روی باقیمانده جسد او نشان داده است كه بیماری سل و خونریزی ناگهانی ریه باعث مرگ او شده بود.
     آلن پو هنگامی كه سه ساله بود پدر و مادر خود را از دست داد و یك ثروتمند ساكن ریچموندِ ویرجینیا وی را به عنوان پسرخوانده بزرگ كرد. این پدرخوانده برای ادامه تحصیل، نخست آلن را به انگلستان و سپس به دانشگاه ویرجینیا فرستاد.
     آلن پو در جریان تحصیل در دانشگاه به قمار معتاد شده بود و چون از پرداخت پولی كه باخته بود استنكاف كرده بود جریان را به پدرخوانده اش اطلاع داده بودند و او كمكهایش را به وی قطع كرد و «پو» مجبور به ترك تحصیل شد. این وضعیت باعث شد كه دختر مورد علاقه خود را كه باهم نامزد شده بودند از دست بدهد و مجبور شود برای ادامه زندگی به خانه عمه اش به بالتیمور برود؛ ولی غم از دست دادن نامزد، اورا تا سال آخر عمر رها نساخت. آلن پو بعدا ازدواج كرد اما نامزد اول را فراموش نكرد و سرانجام در آخرین سال عُمر خود پس از فوت زنش، موفق به ازدواج با همان نامزد دوران جوانی شد.
     داستانهای الن پو كه در سال 1849 فوت شد هنوز تجدید چاپ می شوند. یكی از نوشته های او «تیمور ِ لَنگ ـ امیرتیمور ـ Tamorlane» عنوان دارد كه خواسته است درآن، استقامت و پایداری و نتیجه اش را که «پیروزی» است نشان دهد و عنوان داستان دیگر او «العارف»! است و ....

نویسنده ناشناس داستان «غرور و تبعیض» ـ این داستان به کاهش روند تبعیض در جامعه انگلستان انجامید

Jane Austen

19 ژانویه سال 1813 در لندن داستانی انتشار یافت كه عنوان كتاب «غرور و تبعیض» بود. نویسنده داستان خود را معرفی نكرده بود و اسم مستعار هم نگذاشته بود و ناشر كتاب به جای نام مولف نوشته بود: یك بانو (A Lady).
با اینکه نویسنده داستان خودرا معرفی نكرده بود، هجوم مردم برای خرید این كتاب آنچنان بود كه ظرف یك هفته به چاپ دوم و ظرف دو ماه به چاپ هفتم رسید و همین امر سبب شد كه هركس در صدد كشف نویسنده آن برآید تا بداند كه این نوشته جالب كار چه كسی است. هر كس حدس و گمانی می زد و سرانجام «جین آستن Jane Austen» به عنوان نویسنده آن شناخته و اعلام شد.
دلیل توجه مردم به خواندن این داستان این بود كه جامعه انگلستان در آن زمان ـ به رغم اینکه ناپلئون بناپارت کمر به نابودی این کشور بسته بود ـ در آتش تبعیض می سوخت و مردم از هرگونه تبعیض خسته شده بودند و «تبعیض» موضوع روز بود و این نویسنده، مسئله را به موقع تشخیص داده و به صورت داستانی جالب و دلكش درآورده و همه زشتی های «تبعیض» را در آن منعکس و تشریح کرده بود. تاثیر همین داستان سبب كاهش و رخت بربستن نسبی تبعیض از آن جامعه شد.

در قلمرو رسانه‌ها

اخراج روزنامه نگاران آمریکایی از ایران و بازگشت آنان در زمان محمد خاتمی ـ اطلاق و ترویج واژه «اصلاح طلبان» ـ انحراف در رسانه های آمریکا

19 ژانویه 1980 (29 دیماه 1358) به تصویب شورای انقلاب، روزنامه نگاران آمریكایی از ایران اخراج و دفاتر دو خبرگزاری مربوط و نیز نمایندگی های رسانه های دیگر این کشور در تهران تعطیل شدند. این روزنامه نگاران متهم به مخابره گزینشی اخبار ایران، تحریف این رویدادها و افزودن سوابق (بک گراوند) دلخواه خود بر اخبار شده بودند. دفتر اسوشییدپرس در تهران كه زیر نظر سردبیری منطقه ای آن در لندن فعالیت داشت به قبرس منتقل شد و تا بر سرِ کار آمدن دولت محمد خاتمی [نیمه دوم دهه 1370] در آنجا مستقر بود و اخبار ایران را از دست دوم (راه دور) دریافت و پس از دوباره نویسی (به روش و طبق سیاست خود) مخابره می كرد.
     اصحاب نظر گفته بودند از بررسی اخبار و انشاء مطالب، انتخاب واژه ها و سوابقی كه بر خبرها اضافه می شود چنین برمی آید كه این خبرگزاری پس از انتقال مجدد به تهران تا حدی متمایل به هواداران خاتمی شده بود. برای مثال: این خبرگزاری در هر خبری در توصیف شورای نگهبان می نوشت unelected body (بنیاد غیر انتخابی) حال آن که نیمی از اعضای این شورا با رای مجلس برگزیده می شوند.
    همین خبرگزاری بود که عنوان «اصلاح طلبانreformists» بر مقامات دولت خاتمی گذارد و آن را در سراسر جهان رواج داد. مؤلف این تاریخ آنلاین همان زمان در مقاله ای در روزنامه دولتی ایران به امضای خود نوشت که اصلاحات واژه ای مبهم است، باید روشن شود که در چه زمینه ای خواهد بود تا بعدا نتایج آن قابل بررسی باشد. با حلوا ـ حلوا گفتن که دهان شیرین نمی شود. نظام حکومتی ایران، اسلامی است و شریعت و قوانین اسلام پابرجا و ثابت هستند.

     * بیشتر رسانه های آمریکا در دهه های اخیر توسط کمپانی های خارج از حرفه و یا اصحاب نفوذ خریداری و تغییر مالکیّت داده شده اند و رفتار ژورنالیستی مطابق اصول این حرفه را ندارند و .... همین خروج از اصول ژورنالیسم است که مخاطبان را متوجه سوشل میدیا و دریافت خبر و نظر از یکدیگر کرده است که این هم، راه چندان درستی نمی تواند باشد.
    به عنوان نمونه: واشنگتن پست ـ روزنامه 140 ساله متعلق به خانواده گراهام، چند سال است که به Jeff Bezos میلیاردر و صاحب کمپانی آمازون فروخته شده است و چون صاحب تازه این روزنامه با دانالد ترامپ ـ میلیاردر دیگر مناسبات خوب ندارد، مطالب واشنگتن پست در جهت دیگری است و ... که اصول ژورنالیسم راه دیگری دارد.

سایر ملل

کشور شیلی از ورود اسپانیایی ها تا به امرروز

19 ژانویه 1535 «دیه گو آلماگرو Diego de Almagro» افسر اسپانیایی و از زیردستان پیزارو فرمانده اسپانیایی مأمور تصرف مناطق جنوبی قاره غربی (آمریکا) در جستجوی طلا از طریق «پرو Peru» قدم به شیلی نهاد که دارای تمدن بود و یک دولت مؤتلفه مرکب از قبایل بومی (اصطلاحا؛ سرخپوستان) داشت که سرزمین خودرا «شیله ـ Chile» می خواندند. شیله ارتش مؤتلفه داشت، ولی افراد آن بمانند همه ساکنان قاره غربیِ وقت (آمریکا) توپ و تفنگ نداشتند که تعرّض اروپاییان را درهم شکنند و کشتار می شدند.
     گزارش سفر آلماگرو بود که پنج سال بعد «پیزارو Pizarro»و معاونِ او«پدرو والیویا Pedro de Valdivia» ترغیب شدند که به شیلی نیرو بفرستند و آن را تصاحب کنند که آلماگرو مدعی آنان شد و گفت که شیلی سهم اوست که به عنوان نخستین افسرِاسپانیایی وارد آنجا شده است. وی درجه سروانی داشت و بر شماری نیرو فرماندهی می کرد. پیزارو و والدیویا ناچار شدند که نخست آلماکرو را سرگوب کنند و سپس شیلی را به تصرف درآورند که چنین شد. سلطه اسپانیا بر شیلی حدود سه قرن طول کشید و در این مدت صدها هزار اروپایی به شیلی که طول ساحل آن در اقیانوس آرام شش هزار و 435 کیلومتر است مهاجرت کردند. اسپانیایی ها 12 فوریه 1541 کار ساختن شهر سانتیاگو (پایتخت شیلی ـ اینک شهری 620 هزار نفری) را در آنجا آغاز کردند که سال ها طول کشید. طبق بررسی های آماری حدود 53 درصد نفوس شیلی سفیدپوست، حدود 40 درصد بومی و بقیه نژادا مخلوط. اسپانیایی زبان رسمی شیلی است ولی لهجه مردم شیلی در محاوره با اسپانیایی زبانهای دیگر تا حدی تفاوت دارد.
     پیش از آلماکرو، تنها اروپاییانی که شیلی (ساحل شیلی) را دیده بودند، ماژلان و همراهانش بودند که با کشتی از انتهای شیلی گذشته و از اقیانوس اطلس وارد اقیانوس آرام شده بودند و ماژلان این اقیانوس را «پاسیفیک» نامید که این نام باقی مانده است.
     در آستانه چهارصد و هفتاد و پنجمین سالروز ورود آلماگرو به شیلیِ (کشوری 756 هزار کیلومتری ساحلی و در آخرین ماه سال 2022 با 19 میلیون نفوس) بود که اعلام شد «سباستیان پیانرا Sebastian Pinera» میلیارد شیلیایی (متولد یکم دسامبر 1949) و همانند برلوسکونی ایتالیایی صاحب یک شبکه تلویزیونی و سهامدار یک شرکت هواپیمایی و نیز مالک یک تیم فوتبال و از لحاظ تفکّر راستگرا به ریاست جمهوری این کشور انتخاب شده بود که از 11 مارس 2010 (50 روز بعد) کار خودرا آغاز کرد. وی برجای بانو دکتر میچلت Verónica Michelle Bachelet(پزشک بیماری های اطفال متولد 29 سپتامبر 1951) نشست که این بانو، یک چپگرا و سوسیالیست است و طبق قانون اساسی شیلی نمی توانست متوالیا نامزد انتخابات شود (دو دوره متوالی). سناتور پیانرا ـ قبلا در کسوت تاجر و بانکدار، «کردیت کارت» را وارد شیلی کرده بود و معروفیت داشت. در دوران سناتوری و بانکداری، دو بار به «پیانرا» اتهام مالی وارد آمده بود. در زمستان 2013 مردم شیلی دوباره دکتر میچلِت را به ریاست جمهوری انتخاب کردند که از 11 مارس 2014 کار خودرا آغاز کرد. وی این بار با بیش از 62 درصد آراء انتخاب شده بود ـ دفعه قبل با 53 درصد آراء. در انتخابات ژانویه 2018 که باز هم میچلت نمی توانست نامزد شود، باردیگر «پیانرا» انتخاب شد که از ماه مارس 2018 کار خودرا آغاز کرد و تا 2022 رئیس کشور بود. بانو دکتر باچلت رئیس کمیسیون حقوق بشر سازمان مللUnited Nations High Commissioner for Human Rights بود که Gabriel Boric Font سوسیالیست 36 ساله خودرا در انتخابات 2022 شیلی نامزد کرد و انتخاب شد و از مارس 2022 کار خودرا در این سمت آغاز کرده است. بانو دکتر میچلت در پایان آگوست 2022 از ریاست کمیسیون حقوق بشر کناره گیری کرده است. وی دارای سه فرزند است.

روزی که دادگاه انقلاب فرانسه لویی 16 را به جرم خیانت به وطن، به اعدام با گیوتین محكوم كرد

در این روز در سال 1793 دادگاه انقلاب فرانسه لویی 16 شاه بركنارشده این كشور را به جرم خیانت به میهن ـ با درخواست از خارجی برای لشكر كشی به فرانسه، ولخرجی بی حساب از خزانه كشور، نادیده گرفتن حقوق مردم و دادن دستور تیراندازی به مردمی كه دست به اعتراض عادلانه زده بودند و در نتیجه کشته شدن شماری از آنان به اعدام با گیوتین در ملاء عام محكوم كرد.
این حكم، دو روز بعد به اجرا در آمد. لویی 16 هنگام اعدام 39 ساله بود.
تفصیل رویداد در ردیف مطالب 21 ژانویه این تاریخ آنلاین آمده است.

روزی که ایندیرا گاندی رئیس دولت هند شد

ایندیرا در 48 سالگی

19 ژانویه 1966پارلمان هند ایندیرا گاندی تنها دختر نهرو را که در آن زمان یک بیوه 48 ساله و مادر دو پسر بود به نخست وزیری هند انتخاب کرد. پیروز گاندی شوهر او (از پارسیان هند و زرتشتی) در 1960 درگذشته بود. امضای پیمان دوستی میان دهلی نو و مسکو در 1971، کمک به ایجاد جمهوری بنگلادش از تجزیه پاکستان با فرستادن ارتش هند به کمک تجزیه طلبان در همین سال، اتمی کردن هند در سال 1974 توسط دانشمندان پارسی هند و … از کارهای مهم دوران حکومت اوست. بانو گاندی ـ دانش آموخته آکسفورد ـ در جولای 1982 برای اخراج مبارزان سیک از معبد طلایی امریتسار که طالب اختیارات بیشتری برای پنجاب هند بودند نیروی نظامی بکار بُرد که ضمن آن شماری از جمله یک رهبر مذهبی سیک ها کشته شدند. همین امر سبب شد که 31 اکتبر سال 1984 (دو سال و سه ماه بعد) به دست نگهبانان سیک خود کشته شود که خواسته بودند انتقام بگیرند. راجیو پس او هم که با رای نمایندگان پارلمان جای مادر را گرفته بود در سال 1991 و در جریان مبارزات انتخاباتی ترور شد. ایندیرا که دو بار (از سال 1966 تا 1977 و از 1980 تا 1984) رئیس دولت هند بود 19 نوامبر 1917 متولد شده بود. وی دومین زنی است که در دوران معاصر به ریاست دولت انتخاب شده است.

برخورد هواپیمای مسافربر به پل خیابان 14 شهر واشیگتن، در نزدیکی کاخ سفید و پنتاگون و کشته شدن 79 تن

چهارشنبه 13 ژانویه 1982 هوای شهر واشینگتن و نواحی اطراف آن سرد بود و توفان برف. به همین سبب فرودگاه نشنال (فرودگاه پایتخت فدراسیون آمریکا) و نه چندان به دور از کاخ سفید و پنتاگون موقتا تعطیل. توفان برف از دو ساعت بعد از ظهر عمدتا پایان یافته بود ولی بارش برف کاملا قطع نشده بود و به صورت خفیف ادامه داشت و روی باند فرودگاه به رغم برف روبی، باردیگر به ارتفاع 14 سانتیمتر جمع شده بود. مسافران پرواز 90 شرکت «ایرفلوریدا» در هواپیما ـ از نوع بوئینگ 222-723 نشسته بودند و خلبان منتظر دستور برج مراقبت. انتظار حدود دو ساعت طول کشید و برج، نزدیک به ساعت 4 بعد از ظهر اجازه پرواز داد. هواپیما با تراکتور ویژه و مجهز به زنجیر چرخ، هواپیما را از گِیت جدا کرد و به روی باند بُرد. برف و یخ همه جا بود.
    هواپیما ساعت 4 و 1 دقیقه بعد از ظهر و سی و چند ثانیه پس از بلندشدن از باند با 74 مسافر و 5 خدمه به مقصد فلوریدا از ارتفاع 107 متری سطح زمین سقوط کرد و بر پلِ رودخانه پتوماک که بر خیابان چهاردهم شهر واشینگتن ساخته شده و جاده 395 از روی آن می گذرد و نه چندان به دور از ساختمان وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) برخورد کرد و پس از درهم کوبیدن 7 اتومبیل که از روی پل عبور می کردند و شکستن دیوارهِ پل به رودخانهِ یخزده پوتوماک افتاد.
    در این لحظه «چستر پانزر» گزارشگر تلویزیون محلی «دبلیو آر سی» با همکارانش پس از تهیه گزارش رویداد دیگر باز می گشت که در همان لحظه برخورد هواپیما به پل، به این صحنه رسید و گروه او از صحنه برخورد هواپیما به پل و پیش از افتادن به رودخانه عکس و فیلم تهیه کرد که سابقه نداشت.
    در این حادثه از سرنشینان هواپیما تنها 5 نفر (4 مسافر و یک خدمه) زنده ماندند و 5 تَن از سرنشینان اتومبیل های عبوری کشته و شماری دیگر از آنان مجروح شدند.
    این حادثه که رونالد ریگن رئیس جمهوری وقت آمریکا در دو نظق رسمی به آن اشاره کرد سبب وضع محدودیت پرواز هواپیماها از فرودگاه نشنال شد که بعدا به فرودگاه رونالد ریگن تغییر نام داده است.

تصویر لحظه برخورد هواپیما به پل ـ ساختمان گنبد شکل کنگره در عکس دیده می شود

رشوه داد و به اعدام محکوم شد ـ رابطه کاپیتالیسم و فساد دولتی

19 ژانویه 2004 یك دادگاه در جنوب شرقی چین مدیر 48 ساله یك شركت به نام «یان كری كوئینگ» متولد هنگ كنگ را كه به دو رئیس گمرك محل برای ترخیص چند محموله روغن زیتون و روغن لوبیا رشوه پرداخت كرده بود به اعدام محكوم كرد.
از گزارش های رسانه ای چنین برمی آید که بازگشت جمهوری خلق چین به نوعی نظام سرمایه داری (کاپیتالیسم) و به اظهار برخی مقامات این کشور؛ «کاپیتالیسم به صورت محدود»، در برخی موارد خصلت های غیر انسانی ناشی از آن، از جمله «ارتشاء» را به دنبال داشته است.
طبق اصول فلسفی و روانشناسی، آزمندی و پولپرستی افراد، عامل بسیاری از جرائم اداری ـ اقتصادی است.

پایان بازداشت 3 ساله آخرین دختر ابن سعود پادشاه پیشین کشور سعودی

شاهدخت 57 ساله سعودی ـ بسمه بِنت سَعود آل سعود پس از سه سال بازداشت در Al-Ha ir prison در ژانویه 2022 آزاد شد. او که یک دانشگاه دیده است در مارچ 2019 در آستانه سفر به سویس جهت درمان بیماری بازداشت شده بود. هنوز علت بازداشت بودن سه ساله وی اعلام نشده است. گفته شده است که بازداشت شاهزاده خانم بسمه دختر سعود به علت برخی انتقادها از محدودیت ها و رُک گویی هایش بوده است. او قبلا از منطقی نبودن منع رانندگی بانوان انتقاد کرده بود و همچنین در مقاله ای در روزنامه المدینه خواهان برخی اصلاحات اجتماعی شده بود. خبرگزاری فرانسه از قول آگاهان گزارش کرده بود که بازداشت بسمه احتمالا به سبب نزدیک بودن و حمایت وی از شاهزاده محمد بِن نایِف بود که او نیز در حَصر قرارداده شده است. بسمه آخرین دختر ملک سعود از زوجه سوریه ای اش بود که از 1953 تا 1964 بر کشور سعودی پادشاهی کرد. بسمه پیش از بازداشت یک موسسه رسانه ای تأسیس کرده بود. آزاد شدن او در پی ارسال نامه به پادشاه سعودی بود که در آن نوشته بود نیاز به درمان در خارج از کشور دارد.

تاریخ از نگاهی به تصویر

تیتر بزرگ روزنامه جوان، 29 دیماه 1397 در نقلِ اظهارات همّتی رئیس بانک مرکزی [رئیس وقت] درباره رانت خواران و رانت جویان:

تظاهرات در آمریکا و چند کشور دیگر برای جلوگیری از جنگ عراق در ژانویه و فوریه سال 2003

18 ژانویه سال 2003 و روزهای پس از آن تا نیمه فوریه، در چند كشور جهان و همچنین در چند شهر آمریكا تظاهرات ضد جنگ بر پا شده بود. تظاهرات ضد جنگ در شهر رم میلیونی بود و طبق برخی گزارش ها سه میلیون نفر در آن شرکت کرده بودند. تظاهرات برلین و لندن نیز صدها هزار نفری گزارش شده بود. این تظاهرات در پی تهدید عراق از سوی همکاران نزدیک جورج دبلیو بوش و همچنین نخست وزیر وقت انگلستان و انتشار تفسیرهایی که وقوع حمله نظامی به عراق را قطعی نشان می داد برگزار شده بود. عکس های زیر چند منظره از این تظاهرات را در شهر واشنگتن پایتخت ایالات متحده، کالیفرنیا، لندن، رم و برلین نشان می دهد.
تظاهرات كننده خواسته بودند كه مسئله عراق به جای جنگ از راههای دیگر كه در آن خونریزی نباشد حل شود. تظاهرکنندگان از اینکه سازمان ملل نتوانسته است در طول عمر خود مانع از وقوع جنگ و تعرض نظامی قدرت های بزرگتر شود خواهان انحلال آن و تاسیس یک سازمان ملل واقعی شده بودند.
مرور زمان نشان داد که حمله نظامی به عراق دو ماه بعد آغاز شد، این کشور «ساخت سیاست لندن در دهه سوم قرن 20» و دارای مشکلات نژادی و مذهبی به اشغال نظامی درآمد و ....

تظاهرات مخالفت با حمله نظامي به عراق در شهر واشنگتن و کاليفرنيا

اين دو عکس وسعت تظاهرات ضد جنگ در شهر لندن و شمار بي سابقه شعارها را نشان مي دهد

تظاهرات ضد جنگ عراق در شهر برلين

در شهر رم 3 ميليون نفر ضمن برپايي تظاهرات خواهان حل مسئله عراق از راههاي مسالمت آميز شده بودند

برخی دیگر از رویدادهای 19 ژانويه

570: طبق تقویم میلادی، حضرت محمد (ص) 19 ژانویه این سال (ماه ربیع الاول در سال هجری قمری) در مكه تولد یافت. در آن زمان خسروانوشیروان بر ایران سلطنت می كرد و همان سال واحد های ارتش ایران حبشی ها را از یمن بیرون راندند.

929: دولت اسلامی اندلُس (بخشی از اسپانیا) شهر قُرطبه (کُردوبا) را پایتخت (مرکز خلافت) خود قرار داد. در برخی از تألیفات تاریخی، شانزدهم ژانویه 929 (3 روز پی از این)، تاریخ اعلام قرطبه به عنوان مرکز خلافت اسلامی اندلس نوشته شده است.

1736:

جیمز وات James Watt اسكاتلندی مخترع ماشین بخار به دنیا آمد. وی اختراع خودرا در سال 1769 ثبت داد. او پی برده بود كه بخار خاصیت الاستیك دارد و روش متراکم ساختن آن را به دست داد. وات قوه محرّكه بخار را ار طریق پیستون و سیلندر و چرخ دنده به كار تبدیل كرد و سپس دریچه اطمینان برای دیك بخار ساخت. وات که اختراع او به ساخت لکوموتیو انجامید 25 آگوست 1819 درگذشت.

1870:

نوزدهم ژانویه این سال در چند استیت جنوبی آمریکا ازجمله آرکانزا، آلاباما، می سی سی پی و جورجیا نوزدهم ژانویه «روز ژنرال لی Robert E. Lee» اعلام شد. این ژنرال که در جنگ داخلی 4 ساله و پُرتلفات آمریکا فرماندهی نیروهای کنفدراسیون (جنوبی ها) را برعهده داشت در این روز (19 ژانویه) سال 1807 به دنیا آمده بود. ژنرال رابرت لی پس از پایان جنگ که در آن جنوبی ها شکست خوردند مجازات نشد، ریاست یک دانشگاه را برعهده گرفت و در سال 1870 درگذشت. در استیت های سابق عضو کنفدراسیون تالارها، بزرگراهها و خیابانهای متعدد به نام گذارده شده است. همین عفو و اغماض نسبت به جنوبی ها به تامین وحدت دوباره ملت آمریکا کمک بسیار کرده است. ولی، در پاییز سال 2021 و با تأیید قبلی فرماندار استیت مشترک المنافع ویرجینیا، مجسمه ژنرال لی را پس از حدود 150 سال از میدانی در شهر ریچموند برداشتند و به انبار منتقل کردند. احتمالا انتخاب یک جمهوریخواه به فرمانداری ویرجینیا در انتخابات نوامبر 2021 به سبب نارضایتی اکثریت رای دهندگان از انتقال مجسمه ژنرال لی بوده است. ویرجینیا سالها فرماندار دمکرات داشت. شهر ریچموند در جریان جنگ داخلی آمریکا پایتخت کنفدراسیون آمریکا بود.

1934: در این روز گزارش شد که زلزله 8 ریشتری پانزدهم ژانویه 1934 (4 روز پیش از این) کشورِ نپال و ایالت بیهارِ هند بیش از ده هزار کشته برجای گذارده با چند برابر این رقم؛ مجروح. ایالت بیهار در شمال شرقی هند واقع است.

1942: ارتش امپراتوری ژاپن با شعار اخراج سلطه گران غربی از آسیا، كشور برمه (میانمار) را كه مستعمره انگلستان بود مورد حمله قرار داد و در اندك مدتی آن را متصرف شد و آنگاه در صدد اخراج انگلیسی ها از هندوستان برآمد.

1943: پانزدهم ژانویه این سال کار ساختنِ بنای پنج ضلعی (پنتاگُنPentagon) در شهر آرلینگتون پایان یافت و وزارت دفاع آمریکا در آنجا مستقر شده است. کار ساختن این ساختمان که حدود 23 هزار تَن در آنجا مشغول بکار هستند و گفته شده است که بزرگترین ساختمان اداری جهان است 16 ماه طول کشیده بود. آرلینگتون در حاشیه جنوب شرقی شهر واشینگتن قرار دارد و رود پتوماک این دو شهر را از هم جداکرده است. آرلینگتونِ 240 هزار نفری شهری است از شهرهای استیت مشترک المنافع ویرجینیا.

1945: هیتلر که شنید واحدهای ارتش سرخ به فرماندهی فیلد مارشال ژوکف به برلین رسیده اند با مِترِس خود به پناهگاه زیرزمینی معروف به بانکِرِ پیشوا نقل مکان کرد و در آنجا تا تصرف ساختمان های دولتی از جمله ساختمان پارلمانِ کلِ آلمان به دست روس ها ماند و همانجا با رفیقه اش ازدواج و با او خودکشی کرد. به نوشته مورخین، هیتلر از زمانی که شنید بسیاری از زنان و دختران آلمان پیش از ورود نیروهای مؤتلفین به شهر و آبادی شان خودکشی می کنند و بعضا با انداختن خود در رودخانه تا احتمالا مورد تجاوز قرار نگیرند تصمیم به رفتن به بانکِر گرفت. طبق بعضی گزارش ها، وی 16 ژانویه 1945 به بانکر منتقل شده بود. در آن روزها عمدتا جوانان 13 ـ 17 ساله عضو سازمان جوانان حزب ناسیونال سوسیالیست آلمان (حزب نازی) از برلین دفاع می کردند.

1960: پیمان امنیت مشترك آمریكا و ژاپن به امضای آیزنهاور رئیس جمهوری وقت آمریكا و «كیشی» نخست وزیر وقت ژاپن رسید.

1991:

عکس از اسوشییتدپرس

در ساعات بعد از نیمه شب این روز در سال 1991 و در جریان جنگ برای اخراج نیروهای صدام حسین از کویت، یک موشک عراقی ساخت روسیه از نوع اسکاد به شهر تل اویو در اسرائیل اصابت کرد (عکس مقابل). به گزارش مقامات اسرائیلی، اصابت این موشک تنها شماری را در تل اویو مجروح کرد. [طبق یک گزارش، 14 تن را]. این دومین موشک عراقی بود که به سوی اسرائیل پرتاب شده بود. نخستین موشک به حیفا اصابت کرده بود. این موشک پرانی، انتقام عراق از اسرائیل بشمار آورده شده است که تاسیسات اتمی عراق را بمباران کرده بود.
    موشک پرانی عراق به اسرائیل یک روز پس از آغاز جنگ مؤتلفین با عراق بر سر کویت آغاز شده بود. عراقی ها جمعا هشت موشک اسکاد به اسرائیل پرتاب کردند.

2001:

لورن کابیلا

در این روز جزئیات ترور «لورن کابیلا» رئیس جمهوری کنگو (زئیر) که شانزدهم ژانویه 2001 به قتل رسیده بود اعلام شد. کابیلا 62 ساله و از سال 1997 و پس از برکناری «موبوتو سسِه سِکو» بر جای او نشسته و رئیس جمهوری کنگو شده بود بدست یکی از افراد گارد ریاست جمهوری (بادی گارد رئیس جمهوری) کشته شده بود. چون دوران ریاست جمهوری او پایان نیافته بود، با تصویب پارلمان، پسر 29 ساله اش ژوزف که دستیار پدر بود بر جای او نشست. ژوزف دو دوره دیگر به ریاست جمهوری کنگو که از زمان بدست آوردن استقلال از دولت بلژیک (به علت داشتن معادن الماس و ...) دچار مشکل بوده است انتخاب شد و سپس کناره گیری کرد و سناتور مادام العمر شد. لورن کابیلا سومین رئیس جمهوری کنگو بود. کنگو از زمان پاتریس لومومبا و دشمنی های غرب با او شهرت یافته و شناخته شده جهانی بوده است.

2009: چهار روز پس از فرود هواپیمای ایرباس ـ 320 شرکت هواپیمایی «یو اِس ایر» پرواز 1549 در رودخانه هادسن (هودسون) در ناحیهِ میدتاونِ مَنهتَن (یکی از محله های شهر نیویورک)، دقایقی پس از برخاستن از فرودگاهِ لاگاردیا واقع در داخل شهر نیویورک، این رویداد عنوان «معجزه هادسن» گرفت و Chesley Sullenberger خلبان هواپیما که با مهارت خود 155 سرنشین هواپیما را نجات داده بود عنوان «قهرمانِ شجاعت و مهارت» دریافت کرد. چسلی قبلا در نیروی هوایی آمریکا خلبان جنگنده ـ بمب افکنِ فانتوم بود که بازنشسته شده بود. هواپیمای پرواز 1549 پانزدهم ژانویه 2009 پس از برخاستن از فرودگاه و قرار گرفتن در مسیر خود ـ فرودگاه شهر چارلوتِ استیت کارولینای شمالی، برفراز رود هادسن با یک دسته مرغ دریایی روبرو شد که ناگهان به پرواز در آمده بودند. این مرغ ها با هر دو موتور هواپیما برخورد کردند و موتورها خاموش شدند و خلبان نتوانست هواپیما را به «لاگاردیا» بازگرداند و با مهارت تمام آن را در رود هادسن فرود آورد و سرنشینان روی بالهای هواپیما رفتند و منتظر قایق های نجات شدند و هیچکدام کوچکترین آسیبی ندید. چسلی که یک آلمانی تبار آمریکایی است بعدا سخنگوی سازمان Aviation safety شده است و مدرّس مهارت به خلبانان در صورت روبرو شدن با خطر. وی که در کتابی واقعه فرود در هادسن را شرح داده است و کتاب های دیگری در باره امنیت هوایی، متولد 23 ژانویه 1951 است.

هواپیما پس از فرود در رودخانه و سرنشینان روی بالها ـ خلبان چِسلی

2016: در این روز رسما تأییدشد که در حمله چهار روز پیش از اینِ افراد مسلح سومالیاییِ «الشباب» به یک واحد ارتش کِنیا که در یک ناحیه مرزی سومالی استقرار داشته 150 نظامی کنیایی کشته و شماری مجروح شدند. درگیری الشباب با دولت کِنیا سالها ادامه داشته است.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com