Iranians History on This Day

روز و ماه خورشیدی و یا میلادی مورد نظر را انتخاب و كلید مشاهده را فشار دهید

میلادی

خورشیدی

26 اكتبر

جستجوی:

هدیه مولف
این سایت مستقل و بدون كوچكترین وابستگی؛ هدیه ناچیز مولف كوچك آن به همه ایرانیان، ایرانی تبارها و پارسی زبانان است كه ایشان را از جان عزیزتر دارد ؛ و خدمتی است میهنی و آموزشی كه خدمت به میهن و هموطنان تكلیف و فریضه است كه باید شریف و خلل ناپذیر باشد و در راه انجام تكالیف میهنی نیاز به حمایت مادی احدی نباید باشد، و نخواهد بود. انتخاب موارد برای نگارش و عرضه در سایت نظرشخص مولف است.

Select your preferred language to translate this page into.

لینک به این صفحه

ایران

به رغم اعلام بی طرفی، نیروهای روسیه در اکتبر 1915 وارد ایران شدند و ...

به رغم اعلام بی طرفی درقبال جنگ قدرت های اروپایی [جنگ جهانی اول در قرن 20]، واحدهای ارتش روسیه چهارم آبان 1296 (26 اكتبر 1915) وارد بندر انزلی شدند و به سوی تهران به حركت در آمدند و دو هفته بعد، پس از تصرف قزوین خود را به كرج رسانیدند.
    با رسیدن نیروهای روسیه به كرج در 18 آبان 1296، گروهی از رجال وقت رهسپار قم و جماعتی دیگر روانه كرمانشاه شدند و سلطان احمدشاه قاجار هم به اندیشه انتقال پایتخت از تهران به اصفهان افتاد.
    جماعتی كه به قم رفته بودند كمیته دفاع ملّی تشكیل دادند و در این میان شاه وقت تصمیم به ملاقات با نمایندگان سیاسی انگلستان و روسیه ــ دو دولت متحد در جنگ جهانی اول ــ گرفت و با گرفتن قول بازگشت واحدهای روسیه به قزوین، انصراف خود را از انتقال پایتخت اعلام داشت.
    در این اثناء تحریكات عوامل آلمان در اصفهان، كرمان و فارس كار خودرا كرد و احساسات ضد انگلیسی در این مناطق بالا گرفت و حملاتی به انگلیسی ها شد از جمله در شیراز آنان را از كنسولگری شان بیرون انداختند و در كازرون یك انگلیسی را كه ظاهرا تلگرافچی بود كشتند و ....

نقل این مطلب بدون ذکر نشانی پایگاه و نام مولف (نوشیروان کیهانی زاده) ممنوع است زیرا که نتیجه تحقیقات شخص وی و نظر اوست.

... و زمانی که انگلیسی ها یكه تاز میدان ایران شده بودند

مشیرالدوله زیر بار نرفت

انگلیسی ها در آبان سال 1299 (اكتبر1920) در ایران یكه تاز میدان شده بودند و كوشش تمام داشتند كه مالك الرقاب وطن ما شوند. انگلیسی ها با تلقینِ قطعی بودنِ قرارداد سال 1919 میلادی معروف به قرارداد وثوق الدوله به مقامات دولتی ایران، عملا مفاد ان را به اجرا گذارده بودند! و تاكید بر قطعی بودن آن داشتند از جمله از مشیرالدوله رئیس الوزراء و نیز سلطان احمدشاه مصرا می خواستند كه پالونیك استاروسلسكی ژنرال روسیِ فرمانده قزاقخانه را كه دیگر ارتباطی هم با روسیه [روسیه کمونیست شده] نداشت و حقوق بگیر دولت ایران شده بود بركنار و از ایران اخراج كنند تا امور مالی و تداركاتی نیروی قزاق ـ طبق قرارداد 1919، در دست ماموران انگلیسی قرار گیرد. احمدشاه نافرمانی احتمالی قزاق ها را بهانه می آورد و مشیرالدوله حاضر به قبول نبود.

آيرونسايد

پس از آخرین دیدار ژنرال آیرونساید با مشیرالدوله كه در آن، این موضوع با فشار بیشتری مطرح شده بود، مشیرالدوله كناره گیری از نخست وزیری را ترجیح داد و چهارم آبان استعفاء كرد. سلطان احمدشاه سپهدار (سپهدار رشتی) را که با انگلیسی ها مخالفتی نداشت رئیس الوزراء كرد و وی ظرف چند روز ژنرال پالونیك استاروسلسكی و همه افسران روسِ دیویزیون قزاق را بركنار كرد.
با اخراج افسران روس، راه بر تماس مستقیم ژنرال آیرونساید با افسران ایرانی نیروی قزاق هموار شد و وی دو روز پس از بركناری روس ها، یعنی دهم آبان به قزوین رفت و در آق بابا از رژه نیروهای قزاق سان دید و با ژنرال رضاخان میرپنج (سرتیپ) آشنا شد و گفت و گو کرد كه در باره این دیدار شایعات فراوان انتشار یافته است ازجمله اینکه آیرونساید رضاخان را تشویق به کودتا کرد، جزئیات کار را با او درمیان نهاد و ....
پس از این دیدار، طولی نكشید كه وزیر امور خارجه انگلستان، این بار با دست پُر و از موضع قدرت از ایران خواست كه قرارداد سال 1919 را که ایراد ندارد به اجراء در آورد و اگر هم احیانا در اجرای آن اشكالی ببیند برطرف سازد.

ژنرال پالونيك استاروسلسكي

... و پهلوی دوم در بیست و ششمین سال پادشاهی اش تاجگذاری کرد

شاه، شهبانو و شاهزاده رضا در مراسم تاجگذاري [عکس از مجله لايف]

چهارم آبان سال 1346 (26 اكتبر 1967) محمدرضاشاه پهلوی با اینكه از سلطنت او 26 سال می گذشت، در چهل و هفتمین زادروز خود با هزینه نسبتا سنگین، طی مراسمی مفصل كه به نظر بسیاری ضرورت نداشت بر سر خود تاج گذارد. حال آنكه به نظر منتقدین بهتر بود مانند كشورهای دیگر برای عموم مردم تامین اجتماعی (بازنشستگی همگانی پس از رسیدن به سن معین) برقرار می كرد تا در پیری دغدغه گرسنگی خوردن نداشته باشند، به تفتیش عقاید پایان می داد كه داشتن عقیده و ابراز مسالمت آمیز آن حق لاینفك انسان است، تاسیس احزاب را از شرط و قید! رها می ساخت، نشر روزنامه و نشریات را از انحصار تنی چند از اشخاص معیّن خارج می ساخت و دست اهل این حرفه را به داشتن نشریه عمومی باز می گذارد و با این اقدام به استثمار روزنامه نگاران ایران توسط شماری کم خاتمه می داد، ایران را از لحاظ محصولات كشاورزی خودكفا می كرد، دولت را از اتكاء به درآمد نفت برای تامین هزینه های جاری اش با اتخاذ سیاست های دیگری ازجمله وصول واقعی مالیات بر درآمد بی نیاز می كرد، به بوروکراسی و کاغذبازی پایان می داد و ....

فیلم زندگی مهران کریمی ناصری که 18 سال در ترمینال فرودگاه شارل دوگل (پاریس) زندگی کرد!

مهران کريمي ناصري

در پاییز 2004 فیلم «ترمینال» شرح زندگی مهران کریمی ناصری ـ که 18 سال در ترمینال شماره یک فرودگاه شارل دوگل پاریس زندگی کرد ـ در سینماها به نمایش درآمد و یک فیلم پربیننده گزارش شده بود. قبلا و در سال 1994 نیز درباره این ایرانی متولد سال 1942 در مسجد سلیمان، یک فیلم سینمایی در فرانسه با عنوان «ازدست رفته در ترانزیت ترمینال» ساخته شده بود و همچنین تالیف کتاب های متعدد ازجمله کتاب های «از اینجا به کجا؟»، «انتظار برایGodot»، «مردِ ترمینال»، فیلمنامه «سِرآلفرِد: حکایت یک سرگشتگی»، «لی اُورLayover = توقف در مسیر» و .... گویا به مهران به خاطر فیلم ترمینال که توسط تام هانکسTom Hanks
    برپایه کتاب خاطرات او و بیوگرافی اش تولید شده است 250 هزار دلار پرداخت شده بود. کتاب «مردِ ترمینال» به زبان انگلیسی به چند زبان دیگر ترجمه شده است. خاطرات مهران کریمی ناصری زمینه یک اُپرا هم شده است. وی گفته است که پدرش دکتر و مادرش یک نِرس (پرستار) بود و هر دو از کارکنان شرکت نفت انگلیس در خوزستان.
    کمیسیون آوارگان سازمان ملل مهران را پس از خروج از ایران و مدتی آوارگی، دربلژیک اِسکان و این دولت به او پناهندگی و مدارک لازم را داده بود که در سال 1988 قصد سفر به انگلستان (که قبلا و در نیمه اول دهه 1970 در اینجا ـ در دانشگاه بردفورد
    Bradford تحصیل کرده بود) از طریق فرودگاه شارل دوگل را کرد ولی اورا از فرودگاه لندن به فرودگاه مبدأ (شارل دوگل) باز گردانیدند. وی مدارک مسافرت (چیزی شبیه گذرنامه) را که در بلژیک دریافت کرده بود گم کرده بود و یا از میان برده بود و پلیس فرودگاه شارل دوگل به ناچار اورا مقیم ترمینال کرد و یک نیمکت در بخش ترانزیت فرودگاه خوابگاه و جایگاه او شد تا دادگاه تکلیف اورا روشن سازد. دادگاه حکم داد که کسی را که به صورت قانونی وارد فرودگاه شده است نمی توان برخلاف اراده اش از آنجا اخراج کرد. ولی حُکم اشاره به مجاز بودن ورود او به پاریس (شهر) نداشت. بلژیک بعدا و براثر تلاش انجمن های حامی حقوق بشر حاضر به پذیرفتن مجدد او شد به این شرط که در آن کشور تحت نظر باشد که قبول نکرد. بنابراین، اقامت او در ترمینال شماره یک فرودگاه شارل دوگل که از 26 آگوست 1988 آغاز شده بود تا جولای 2006 که بیمار شد و به بیمارستان انتقال یافت ادامه یافت و خبر مکرّر رسانه ها شد. وی پس از انتقال به بیمارستان تحت حمایت یک موسسه خیریه فرانسه قرارگرفت.
     انتشار خبرها و کتاب های مربوط به مهران کریمی ناصری و نمایش فیلم ها باعث پیدایش ادبیات تازه ای در جهان شده است و آوارگان از وطن خود و افراد سرگردان شروع به داستان نگاری درباره وضعیتِ شان کرده اند که ضعف های متعدد و درماندگی بشر در عصر پیشرفت های صنعت و تکنولوژی را منعکس و برملأ می کند. اینان با کمک مولفان و روزنامه نگاران حرفه ای به انتشار خاطرات خود و سختی آوارگی پرداخته اند و دیجیتالی شدن انتشار کتاب و حذف هزینه کاغذ و مرکب به آنان کمک بسیار کرده است. از این تالیفات و گزارش ها چنین بر می آید که به رغم ترقّی صنعت و تکنولوژی، در زمینه تامین و رعایت حقوق انسان پیشرفت حاصل نشده است و بیم بروز برخی واکنش ها در آینده می رود.

انتقاد صریح رهبر جمهوری اسلامی از هَتک حُرمَت مقامات اجرایی ـ انتقاد با هتک حرمت تفاوت دارد، هتک حرمت حرام است

به گزارش خبرگزاری تَسنیم، آیت‌الله خامنه‌ای رهبر انقلاب اسلامی، شنبه سوم آبان 1399 در دیدار حضوری با رئیس‌جمهور و اعضای ستاد ملّی مقابله با کرونا، ضمن قدردانی از عملکرد این ستاد، لزوم همکاری همه دستگاه‌ها و آحاد مردم برای مقابله با وضعیت تأسف‌بار ویروس عالم‌گیر کرونا را تأکید کرد.
    رهبر جمهوری اسلامی ایران و انقلاب اسلامی همچنین با انتقاد شدید و صریح از اقدام برخی‌ها در برخورد با دولت و رئیس جمهور و هتک حرمت ایشان، گفت: "هتک حُرمَت حرام است و انتقاد با هتک حرمت تفاوت دارد، ضمن اینکه امروز کشور بیش از هر زمان دیگری به همکاری و اتحاد و انسجام نیاز دارد.".
    آیت‌الله خامنه‌ای با اشاره به نحوه مدیریت مقابله با ویروس کرونا (کووید 19) در سایر کشورها، گفت: "در برخی کشورها همانند آمریکا، بدترین مدیریّت اِعمال شده است، ولی ما باید تلاش کنیم از این حادثه که با جان و سلامت مردم و امنیت و اقتصاد آنها در ارتباط است، با بهترین مدیریّت عبور کنیم.".
    رهبر انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم اتحاد و انسجام درونی در کشور، به اقدام اخیر برخی‎ها در مواجهه با دولت و شخص رئیس جمهور اشاره کرد و اظهارداشت: "اگرچه در میان این برادران، افراد خوبی هم هستند، اما این کار غلط بود و این موضوع را به‌طور صریح اعلام می‌کنم.".
    آیت‌الله خامنه‌ای، انتقاد را غیر از هَتک حُرمَت دانست و گفت: "هتک حرمت در میان مردم حرام است و نسبت به مسئولان بیشتر، به‌خصوص در میان مسئولان بالای کشور.". "ممکن است انتقاد درستی داشته باشید، انتقاد کنید اشکالی ندارد اما انتقاد با اهانت و هتک حرمت متفاوت است این‌گونه رفتارها و هتک حرمت، روش آمریکایی‌ها است که در مناظره‌ها و کارهای مطبوعاتی، خود را در دنیا رسوا کرده‌اند تا جایی که یک شخصیت برجسته سیاسی آنها می‌گوید؛ دنیا با هراس و تحقیر به ما (آمریکاییان) نگاه می‌کند.".
    رهبر انقلاب اسلامی تأکید کرد: "روش ما اسلامی و قرآنی است، یعنی «انتقاد» بیان می‌شود اما «هتک حرمت» انجام نمی‌گیرد.". "باید حرمت رؤسای سه قوه و مسئولان کشور که در عرصه خدمت‌رسانی به مردم هستند، حفظ شود.".
    به گزارش تَسنیم، رهبر انقلاب بعد از بیان این نکته، به مسئله کرونا بازگشت و با اشاره به جنبه‌های سلامت‌محور، امنیتی و اقتصادیِ تصمیم‌گیری‌ها درباره این بیماری، و احتمال تعارض این جنبه‌ها با یکدیگر، گفت: "از آنجا که جنبه‌های امنیتی و اقتصادی نیز نشأت‌گرفته از همین بیماری است، بنابراین اصل و اولویت در تصمیم‌گیری‌ها، سلامت مردم است.".
    رهبر انقلاب اسلامی با قدردانی از اقدامات ستاد ملی مقابله با کرونا و کمیته‌های وابسته به آن، عملکرد کادر درمان و سلامت را بسیار درخشان و جهاد فی سبیل الله خواند و در ادامه توصیه‌های مهمی را در این زمینه بیان کرد ازجمله کنترل دقیق مبادی ورودی کشور، محدودیت تردُّدهای غیرضرور بین‌شهری به‌همراه اقناع مردم و اِعمال سخت‌گیرانه ضوابط در حمل‌ونقل شهری و محیط‌های عمومی و نیز لزوم تصویب جرائم سختگیرانه برای افرادی که مرتکب تخلفات بزرگ از ضوابط بهداشتی می‌شوند. وی گفت که مسئولیت اصلی اجرا و نظارت، با شورای امنیت کشور و نیروی انتظامی است.

سایر ملل

برای جلوگیری از سرایت وبا، شهر بزرگ سكوپجه Skopje آتش زده شد

در جریان جنگ امپراتوری اتریش با امپراتوری عثمانی، 26 اكتبر سال 1689 ژنرال «انی سیلویو پیكولومینی Enea Sivio Piccolomini» فرمانده ایتالیایی تبار نیروهای اتریشی دستورداد كه شهر سكوپجه Skopje (تلفظ تُركی آن اوشكوپ، تلفظ یونانی اسکوپیا و تلفظ ایتالیایی اش: سكوپی) آتش زده شود. علت صدور چنین دستوری این بود كه در این شهر كه اینك پایتخت جمهوری مقدونیه (مقدونیه شمالی) است بیماری وبا شیوع یافته بود. جمعیت شهر سکوپجه در سال 2020 ششصدهزار تَن گزارش شده بود.
ژنرال پیکولومی نی قبلا بُسنی و کوزووُ را از دست عثمانی خارج کرده بود و پس از تصرف مقدونیه شمالی و شهر سکوپجه متوجه وجود بیماری وبا در این شهر شد و برای جلوگیری از سرایت بیماری وبا به سایر نقاط اروپا، تصمیم به سوزاندن شهر سكوپجه گرفت ولی سوزاندن سکوپجه مانع از آن نشد که ژنرال پیکولومینی از وبا رهایی یابد. وی درهمان گیر و دار به بیماری وبا دچار شد و همانجا درگذشت.
نیروهای وی قبلا عثمانیان را در بوسنی، كوزوو و مقدونیه شمالی شكست داده و در تعقیب آنان بودند كه در شهر سكوپجه با وبا رو به رو شدند.

روزی که بیسماركِ ژاپن به دست یک میهندوست کره ای ترور شد ـ اشاره به افتادن شبه جزیره کره به دست ژاپن

Ito Hirobumi

26 اكتبر سال 1909 «ایتو Ito Hirobumi» دولتمرد توانمند ژاپن و مردی كه میهن خودرا به صورت یك قدرت جهانی در آورد در 68 سالگی به دست یك استقلال طلب 29 ساله كره ای به نام An Jung-geun كشته شد. وی در آن زمان با لقب شاهزاده، مشاور امپراتور ژاپن بود. شبه جزیره کره از سال 1895 و پس از پیروزی ژاپن در جنگ با چین در کنترل دولت ژاپن بود و ایتو مدتی عملا فرماندار ژاپنیِ آن. شکست روسیه در جنگ سال 1904 از ژاپن، سلطه ژاپن بر شبه جزیره کره را افزایش داد. دولت ژاپن که از سال 1871 نظر به الحاق کره به قلمرو خود داشت در سال 1909 تصمیم به انضمام آن گرفت ولی با رضایت چین و روسیه. ایتو که برای انعقاد همین توافقنامه انضمام به منچوری رفته بود در ایستگاه راه آهن هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد.

An Jung-geun

    ایتو كه از نخستین دانشجویان اعزامی ژاپن به اروپا بود و چند بار نخست وزیر ژاپن شده بود برای میهن خود قانون اساسی نوشت، زیرا كه همانند «توماس جفرسون» عقیده داشت كه یك قانون اساسیِ جامع ملت را شكل می دهد و متحوّل می كند. ایتو به اعجاز یك قانون اساسی خوب در تنظیم پیشرفتهای یك ملت ایمان داشت.
    وی سپس بمانند بیسمارك، طرح وارد باشگاه قدرت ها كردن ژاپن را ریخت كه طی آن ژاپن باشكست دادن چین مالك شبه جزیره كره شد و با شكست دادن روسیه به صورت اَبَرقدرت خاور دور در آمد.
    او می دانست كه تا یك كشور نتواند اسلحه مورد نیاز خودرا بسازد و از ظرفیت صنعتی بر خوردار باشد به جایی نخواهد رسید و بنابراین، طرح مسلح كردن ژاپن با اسلحه ژاپنی را به اجرا در آورد و این كشور را صنعتی كرد كه در این زمینه همچنان پیش می تازد.
    علت ترور شدن ایتو را مورخان، سختگیری او نسبت به مردم كره و گسترش احساسات استقلال طلبانهِ کره ای ها به دست داده اند.
    شبه جزیر کره تا پایان جنگ جهانی دوم در خاوردور (تابستان 1945) در کنترل ژاپن بود که کره ای ها خاطرات بدی از آن دوران دارند. پس از خروج شبه جزیره کره از کنترل ژاپن، آمریکا و روسیه ـ دو فاتح جنگ ـ آن شبه جزیره را موقتا به دو بخش شمالی و جنوبی در مدار 38 درجه عرض جغرافیایی تقسیم کردند. حزب کمونیست حکومت بخش شمالی را به دست گرفت و انتخابات وحدت صورت نگرفت. مسئله کره که به صورت یک کانون خطر درآمده است با اینکه یک بار گرفتار یک جنگ سه ساله پُرتلفات شد (از ژوئن 1950 ـ تا جولای 1953) همچنان باقی مانده است.

جنگ اول کشمیر ـ نگاهی کوتاه به مسئله کشمیر

26 اکتبر 1947 هاری سینگ بهادُر مهاراجهِ جامو و کشمیر در چهارمین روز تهاجم میلشیاِی پشتون به آن سرزمین، وابستگی قلمرو خود را به هند اعلام کرد و هند نیروی نظامی به کمک او فرستاد و جنگ اول هند و پاکستان بر سر کشمیر آغاز شد و یک سال و دو ماه و دو هفته (تا 31 دسامبر 1948) طول کشید که ضمن آن 6 هزار پاکستانی و 1100 هندی کشته و دهها هزار تن دیگر زخمی شدند ولی مسئله پایان نیافت و باعث چند جنگ تمام عیار و نبرد محدود میان هند و پاکستان و جنگ لاداخ میان چین و هند شده و به نام «مسئله کشمیر» هنوز آتشی است در زیر خاکستر.

مهاراجه هاری سینگ

پاکستان عمدتا به این دلیل مدعی کشمیر است که اکثریت نفوس آن مسلمان هستند. بر سه گوشه کشمیر 9 میلیونی پیش از تجزیه هندوستان (جامو و کشمیر، کشمیر آزاد و آکسایی چین) اینک سه دولت حکومت می کنند.
     مهاراجه از دو واژه سانسکریت مهانت (بزرگ) و راجه = راجا (پادشاه) ساخته شده و کشمیر به معنای زمینی است که از زیر آب بیرون آمده است زیراکه درّه است و دریاچه دارد.
    مسئله کشمیر از زمان تبدیل هندوستانِ انگلیس به دو کشور هند و پاکستان آغاز شد. دولت لندن به مهاراجه کشمیر پیشنهاد کرد که به انتخاب خودش، وابسته به یکی از دو کشور هند و پاکستان شود ولی او به بهانه اینکه اکثریت مسلمان کشمیر راضی به الحاق به هند نیستند و اقلیت هندو نیز نمی خواهند وابسته به پاکستان شوند پیشنهاد را نپذیرفت.
    دولت پاکستان که این کشور از مسلمانان شبه قاره (هندوستان) به وجود آمده است از آغاز کار مایل به ضمیمه شدن کشمیر به آن بود و پس از اطلاع از ردّ پیشنهاد دولت لندن از سوی مهاراجه کشمیر، در صدد تصرف این سرزمین برآمد ولی به مصلحت ندانست که خود، لشکرکشی کند. دولت پاکستان پشتون های مناطق شمال غربی این کشور را برای اجرای هدف خود مناسب دید و آنان را به تجهیز میلیشیا فراخواند. در اندک مدت 20 واحد هزار نفری پشتون آماده شد و حمله برای تصرف شهر سری نگار (سری نگر Srinagar) آغاز شد که مهاراجه کشمیر به دولت هند متوسل شد و حاضر به امضای قرارداد وابستگی (معروف به:
    Accession of Kashmir) شد که در 26 اکتیر 1947 به امضاء رسید. در پی امضای این پیمان، ارتش هند وارد عمل شد و متقابلا ارتش پاکستان. آتش جنگ ـ First Kashmir War ـ با میانجگیری دیگران و ایجاد خط آتش بس، تنها در حد آتش بس موقتا خاموش شد.

با هدف مقابله با ایران، انگلیسی ها باردیگر چرچیل را نخست وزیر کردند

وینستون چرچیل

26 اكتبر سال 1951 (چهارم آبان 1330) وینستون چرچیل دو باره نخست وزیر انگلستان شد و چهلمین کابینه این کشور را تشکیل داد. همان مردمی كه در پایان جنگ جهانی دوم ـ به اصطلاح؛ تاریخ مصرف چرچیل را منقضی شده یافته بودند و به حزب كارگر رای داده بودند و «كلمنت اتلی» را برجای وی نشانده و نخست وزیر انگلستان كرده بودند بار دیگر به حزب محافظه كار و بازگشت چرچیل (در آن زمان 77 ساله) به قدرت رای دادند، زیرا با ملی شدن نفت ایران كه از آغاز كار در دست انگلیسی ها بود قدرت استعماری انگلستان در گوشه و کنار جهان به چالش و مبارزه طلبیده شده بود.
    «اقتدار ـ اقتدار»، شعار حزب محافظه کار انگلستان در طول تبلیغات انتخاباتی آن دوره بود.
    ملی شدن نفت ایران اقتصاد انگلستان را تهدید می كرد، بهای برابری پاوند رو به كاهش گذارده بود و انگلیسی ها نگران آینده خود شده بودند. نفت ایران یكی از عوامل قدرت انگلستان بود. به علاوه، انگلیسی ها پس از ملی شدن نفت ایران كه آسیبی به غرور سیصد و پنجاه ساله شان به عنوان اتباع یك قدرت ردیف اول وارد آورده بود از آن بیم داشتند كه در سایر مناطق نیز امتیازهایشان متزلزل شود. كسرآوردن موازنه تجارت خارجی انگلستان نیز مزید برعلت شده بود به گونه ای كه حزب لیبرال این كشور هم نخست وزیری چرچیل را تایید کرده بود.
     26 اکتبر 1951 هنوز شمارش آراء کاملا تمام نشده بود که کلمنت اتلی کناره گیری دولت خودرا اعلام داشت و اندکی بعد پادشاه انگلستان چرچیل را رئیس دولت کرد و از آن پس طرح توطئه علیه ایران چند برابر شد. در جریان توطئه چینی، چرچیل چندبار به آمریکا رفت و ظرف مدتی كمتر از دو سال با كودتای 28 امُرداد همه چیز در ایران تقریبا به حالت اول بازگشت.

... و به این سان فاتح برلین را كنار گذاشتند و غرب نفس راحتی کشید ـ نظرات مارشال ژوکف

Marshal Zhukov

26 اكتبر 1957 دستگاه رهبری وقت شوروی مارشال گئورگی ژوكف Marshal Gregory K. Zhukov نابغه نظامی و فاتح برلین را كه وزیر دفاع آن جماهیریه بود از همه مقام های نظامی اش بركنار كرد. نبوغ نظامی ژوكف بود كه ارتش آلمان را از دروازه مسكو به عقب نشینی مجبور وتا برلین ان را دنبال كرده و پایتخت هیتلر را متصرف شده بود.
    خروشچف برای قانع كردن نظامیان و مردم شوروی به كنار گذاشتن ژوكف در نطقی خطاب به آنان گفته بود كه غرور بیش از حدی كه ژوكف به ان دچار شده مآلا برای نظام شوروی خطرناك است و وی به یك استراحت كه به آن نیاز مبرم داشت فرستاده شد تا اتحادیه (شوروی) به حیات عادی خود ادامه دهد.
    استالین هم نسبت به ژوکف که پس از فتح برلین از محبوبیت چشمگیر برخوردار شده بود حسادت داشت.
    ژوكف (متولد یکم دسامبر 1896 و متوفی در 18 ژوئن 1974) معتقد بود كه سازش میان دو نظام ــ سوسیالیستی و كاپیتالیستی ــ امكان پذیر نیست و این عقیده با سیاستی كه خروشچف بعدا تحت عنوان همزیستی مسالمت آمیز در پیش گرفت مغایر بود. مفهوم دیگر عقیده ژوكف این بود كه جنگ میان دو نظام اجتناب ناپذیر است، مگر آنكه یكی از این دو، داوطلبانه از سر راه دیگری كنار برود.
    وی در مورد كشورهای اروپای شرقی می گفت كه این كشورها هر زمان كه بخواهند از اتحاد با شوروی كنار بروند باید هزینه ای را ارتش شوروی برای آزاد كردن آنها متحمل شده بود پرداخت كنند و شوروی در این راه میلیونها كشته داده است كه هزینه سنگینی است. ژوکف به مدیریت ایدئولوژیک شوروی (اداره حزب کمونیست حاکم) ایراد داشت. همین ایراد او باعث نگرانی کرملین شده بود که مبادا با محبوبیتی که داشت دست به کودتا بزند. ژوکف می گفت که به جای اتحاد جماهیر ما باید یک کنفدراسیون داشته باشیم و ارتش ضامن قانون اساسی باشد نه حزب حاکم.
    به باور مورخان، با کنار گذارده شدن ژوکف، بلوک غرب نفس راحتی کشید.

مجسمه نيمتنه ژوکف

قتل رئیس جمهوری كره جنوبی به دست رئیس سازمان اطلاعات و امنیت این كشور! ـ وی با کودتا آمد ولی کشوررا صنعتی کرد

Park Chung-Hee

26 اكتبر 1979 «كیم جائه كیو» رئیس سازمان اطلاعات و امنیت كره جنوبی در جریان ملاقات خود با «پارك چونگ هی Park Chung-Hee» رئیس جمهوری این كشور با شلیك گلوله او و سپس محافظ وی را كشت ـ عملی كه قبلا در جهان سابقه نداشت!. پارك چونگ هی متولد 30 سپتامبر 1917 شصت و دو ساله بود.
در تحقیقات قضایی پس از قتل رئیس جمهور معلوم شد كه «كیم» با «پارک» در جریان مذاكره بر سر نحوه سركوب كردن دانشجویان كه دست از تظاهرات ضد دولتی بر نمی داشتند اختلاف نظر پیدا می كند و كار این اختلاف بالا می گیرد و «كیم» پارك را متهم می كند كه گزارشهای سازمان وی رابه دقت نمی خواند و نسبت به نظر و پیشنهادهای او بی اعتنا است. پارک در صدد قطع مذاكرات و بیرون كردن «كیم» از دفتر خود برمی اید كه كیم سلاح كمری اش را بیرون می آورد و رئیس جمهوری را گلوله می زند و محافظ او ـ «چاچی چل» را هم كه در حال ورود به اطاق دفتر بود تا ببیند چه خبر است با گلوله دیگر می كشد! و .... کیم پس از محاکمه در ماه می سال بعد اعدام شد.
پارک چونگ ـ هی که در جوانی یک آموزگار بود بعدا وارد ارتش شد. در آن زمان شبه جزیره کره در کنترل امپراتوری ژاپن بود و پارک به عنوان یک افسر ارتش ژاپن در عملیات نظامی چین و در جنگ جهانی دوم شرکت کرد. وی یک سال هم در آمریکا آموزش نظامی دیده بود. پارک که بر زبانهای چینی، ژاپنی و انگلیسی مسلط بود در سال 1961 با مشاهده سوء مدیریت ها، عقب ماندگی ها و نارضایتی مردم از دولت، با یک کودتای نظامی قدرت را به دست گرفت و تا سال 1963 رئیس دولت کودتا بود و در این سال با رای مردم رئیس جمهور شد و تا روز قتل، 17 سال و چند ماه بر کره جنوبی حکومت کرد که صنعتی شدن آن میراث پارک چونگ هی است. پارک اواخر کار با تظاهرات دانشجویان که آزادی های دمکراتیک بیشتری می خواستند رو به رو بود و مشاجره او با «کیم» رئیس سازمان اطلاعات و امنیت دولت خود بر سر همین وضعیت بود.

اعتراض روس ها در اکتبر 2004 به ورود «ناتو» و استقرار نظامی در قلمرو سابق مسکو! ـ اظهارات تأمل برانگیز یک ژنرال روس

25 اكتبر 2004 در هشتاد و هفتمین سالگرد انقلاب بلشویكی روسیه و هشتاد سال پس از تقسیم امپراتوری روسیه بر پایه ملیّت هایش به اتحادیه ای مرکب از 15 جمهوریِ عملا نامستقل(روی کاغذ)، 15 سال پس از انحلال پیمان ورشو و 13 سال بعد از فروپاشی شوروی، و یك هفته پیش از انتخابات وقت آمریكا، صدای اعتراض مقامات مسكو بلند شد كه اتحادیه اتلانتیك شمالی (ناتو) می خواهد در پایگاههای نظامی سابق شوروی در لیتوانی اسلحه از جمله سلاح هسته ای انبار كند و این پایگاهها را برای استفاده نظامی اش آماده سازد. قبلا قرار بود كه هرگونه اعتراضی پس از انتخابات آمریكا صورت گیرد تا اثری بر آراء نداشته باشد.
در همان روز (25 اکتبر) یك ژنرال هوایی روسیه در این زمینه گفت: در مذاكرات سالهای 1988 و 1989 (دوران حکومت گورباچف) با غرب قرار بود كه پس از انحلال پیمان ورشو، ناتو هم از صورت نظامی خارج و به صورت یك پیمان و یا انجمن سیاسی درآید. ما پیمان ورشو را منحل كردیم ولی غربی ها نه تنها ناتو را غیر نظامی نكردند بلكه آن را تا اعماق شوروی سابق گسترش دادند و اینك می خواهند در دو پایگاه «سیائولیایی» و «تارتو» در ساحل بالتیك كه با پول روسیه ساخته شده اند و دهها سال مركز استقرار بمب افكن های شوروی بودند اسلحه مستقر كنند و تردید نیست که این اسلحه و آمادگی برضد ماست. اگر غربی ها روسیه را دوست خود و جنگ سرد را پایان یافته می دانند، استقرار اسلحه در مرزهای روسیه چرا؟. این اقدام به صلح خدمت نمی كند و بالاخره با واكنش شدید مردم روسیه رو به رو خواهد شد و «تاریخ» نشان داده است كه همین واكنش ها، ورق را به حالت اول باز می گرداند. این ژنرال روس سپس افزوده بود:
"مارشال ژوكف فاتح برلین كه توسط خروشچف بازنشسته شد گفته بود كه سازش غرب با مسكو تا زمانی كه پای سلاح اتمی و موشك در میان است امكان پذیر نخواهد بود و ما نباید خودمان را فریب دهیم، آنها از موشک ها و بمب های اتمی ما می ترسند. خروشچف این اظهار ژوكف را مخالف سیاست خود مبنی بر همزیستی مسالمت آمیز با غرب دید و او را بازنشسته كرد. غرب یک روسیه ضعیف، فاقد اسلحه موثر و آشفته می خواهد. غرب گمان می کند که روس ها پس از سیرشدن شکم و احساس آرامش، به اندیشه آنچه را که ازدست داده اند می افتند و ناسیونالیسم روس زنده می شود و با این تصور است که بار دیگر درصدد نزدیکتر ساختن پایگاههای نظامی خود به قلب روسیه و آشفته و درگیر نگهداشتن روس ها است".

تفسیر تلویزیونی Andy Rooney در اکتبر 2004 درباره بودجه نظامی آمریکا و روزافزون بودن نفوذ کمپانی های سازنده اسلحه در تصمیمات دولتی

Andy Rooney

«اندی رونی» مفسر كهنسال شبكه «سی. بی. اس» آمریكا [که 4 نوامبر 2011 در نود و دو سالگی درگذشت] یكشنبه شب 24 اكتبر 2004 در تفسیری كه در پایان مجله تلویزیونی معروف به «سیکستی مینیتز» پخش شد گفت كه بیشتر بودجه نظامی 447 میلیارد دلاری امسال آمریكا صرف خرید بمب افكن های چندصد میلیون دلاری و زیردریایی های یك میلیارد و ششصد میلیون دلاری و تانكهای سه میلیون دلاری می شود كه پس از چند سال از رده خارج می شوند و به صورت اشیاء قراضه و اوراق در می آیند [وی سپس بیابانی را پر از هواپیماهای نظامی از رده خارج شده و رودخانه ای را مملو از كشتی های جنگی بازنشسته شده نشان داد تا نظرش را اثبات كرده باشد].
رونی با این تفسیر خواست ثابت كند كه چرا با این بودجه سنگین، دریافتی نظامیان كافی نیست و چرا كمپانی های سازنده اسلحه تا این حد در دولت آمریکا اِعمال نفوذ می كنند. پخش این تفسیر ظاهرا در تكمیل مصاحبه قبلی همین شبكه با خانواده نظامیان در سن دیاگو (کالیفرنیا) بود كه از كمی دریافتی ماهانه شكوه كرده بودند.
ژنرال آیزنهاور رئیس جمهوری پیشین آمریكا با اینكه یك نظامی بود در آخرین ماههای زمامداری اش گفته بود: نگرانی من از این است كه اگر كمپانی های سازنده اسلحه قدرت بیشتری بگیرند؛ نفوذشان در دولت بیشتر می شود و همه امور از مسیر و روال عادی و درست خارج می گردد.

برخی دیگر از رویدادهای 26 اكتبر

740: یك زمین لرزه شدید به قسطنطنیه (استانبول) تلفات سنگین و ویرانی شدید وارد ساخت و حصار شهر فرریخت.

1682: پس از اینکه انگلیسی ها منطقه نیویورک را از دست هلندی ها خارج ساختند، فرماندار انگلیسی نیویورک در این روز در سال 1682 سرزمین های اطراف رود
Delaware را که نِیتیوها (اصطلاحا؛ سرخ پوست ها) از هزاران سال پیش در آنجا سکونت داشتند به ویلیام پن William Penn رهبر کویکِرها که از انگلستان به قاره غربی مهاجرت کرده بود اعطاء! کرد و وی در این سرزمین ها، پِنسیلوانیا را که به اسم او و اینک یک استیت بزرگ فدراسیون آمریکا است ایجاد کرد و بیشتر کویکرها (شعبه ای از مذهب پروتستان) که از انگلستان مهاجرت کرده بودند در اینجا ساکن شدند. ویلیام پِن متولد 14 اکتبر 1644 در لندن یک رهبر مذهبی، نویسنده و خطیب بود و 74 سال عُمر کرد.

تصویری از پِِن

1759:

ژرژ دانتون George Jacques Danton از رهبران انقلاب فرانسه در این روز به دنیا آمد. او در پیروزی انقلاب فرانسه و حذف سلطنت نقش مؤثر داشت. دانتون رئیس کنوانسیون ملی و همچنین مدتی رئیس کمیسیون امنیت ملی بود. نظرات او مورد انتقاد تندروهای انقلاب قرار گرفت، پنجم اپریل 1794 دریك دادگاه افراطیون انقلاب به اعدام محكوم و همان روز با گیوتین گردن زده شد و اصطلاح انقلاب فرزندان خودرا می بلعد از همان روز برسر زبانها افتاده است.

1905: اتحادیه سوئد و نروژ منحل شد و در همین روز پارلمان نروژ یك شاهزاده دانماركی را به پادشاهی آن كشور برگزید. پادشاه نروژ اختیارات اجرایی ندارد.

1911: 26 اکتبر زادروز خواننده آمریکایی، Mahalia Jackson است که در سال 1911 در نیواُرلئان (استیت لوئیزیانا) بدنیا آمده بود و 61 سال عُمر کرد. وی که از کودکی ارتباط عمیق با کلیسا داشت، تقریبا همه ترانه های او رنگ مذهبی دارد و اندرز دهنده هستند. وی که نوار ترانه هایش 22 میلیون فروش داشته عنوان «ملکه آواز» بدست آورده بود. او در عین حال یک فعّال سیاسی در زمینه تأمین کامل حقوق مدنی مردم بود.

Mahalia

1941: دولت آمریكا برای نخستین بار باوند (اوراق بهادار) پس انداز به جریان گذارد تا مردم همانند سپرده گذاری در بانك بتوانند با خرید این اوراق از سود سرمایه خود استفاده ببرند. سرمایه و سود این اوراق و همچنین سپرده گذاری در بانک های آمریکا توسط دولت این فدراسیون تضمین شده است. فروش این باوند ها همچنان ـ در داخل و خارج ـ رایج است و کمک کرده است که از افزایش حجم پول و نتیجتا تورم تا حدی جلوگیری شود.

1955:

Ngo Dinh Diem

«نگو دین دی اِم» و قبلا نخست وزیر جنوب ویتنام استقلال كامل این قسمت را به نام جمهوری ویتنام جنوبی اعلام كرد و خود را رئیس آن کشور اعلام داشت و با این عمل قرارداد ژنوِ سال 1954 كه طبق آن، قرار بود رفراندم وحدت در ویتنام انجام شود نقض شد. طبق قرارداد ژنو که پس از شکست نیروهای فرانسه در شمال ویتنام از پیروان مسلح دکتر هوشی مین امضاء شده بود قراربود جنوب ویتنام (منطقه غیر کمونیست) تا زمان انتخاباتِ تعیین سرنوشتِ وحدت، زیر نظر امپراتور «بائو دای» اداره شود. عمل «دین دی اِم» كودتا تلقی شد، ولی دولت فرانسه که با ویتنام شمالی (دولت هانوی) كه آن را در جنگ شكست داده بود دشمنی داشت رژیم «دین دی اِم» را به رسمیت شناخت و مسئله را پیچیده ساخت. دولت آمریکا در اجرای سیاست خود مبنی بر جلوگیری از گسترش کمونیسم، وضعیت جنوب ویتنام را مساعد مداخله دید و به دادن کمک نظامی و حمایت سیاسی اقدام کرد ولی این روابط خالی از اشکال نبود. کودتای دوم نوامبر 1963 و مرگ «دین دی اِم» بود که مسئله ویتنام را جدّی کرد كه به یك جنگ خونین طولانی میان کمونیست های ویتنام و آمریکا انجامید و در پایان این جنگ كه كمونیست ها آن را بردند، درسال 1975 وحدت ویتنام تامین شد.

1971: مجمع عمومی سازمان ملل 22 سال پس از تصرف پکن توسط پیروان مسلح مائو تسه دونگ و اعلام ایجاد جمهوری خلق چین رای داد كه كرسی چین كه در اختیار دولت ملیّون چینی (مستقر در تایوان) بود به دولت پکن داده شود و 15 نوامبر همین سال نماینده جمهوری خلق چین بر این كرسی که در شورای امنیت دارای وتو (حق ردّ) است نشست.

1994: در این روز میان اردن و اسرائیل قرارداد صلح امضاء و مبادله شد. مبادله قرارداد توسط سران دولت های دو کشور در نقطه ای در مرز اردن صورت گرفت و ویلیام کلینتون رئیس جمهوری وقت آمریکا شاهد این مبادله بود (عکس پایین). اردن پس از مصر، دومین کشور عرب بود که با اسرائیل قرارداد صلح امضاء کرد. یاسر عرفات رهبر وقت فلسطینی ها در این مراسم شرکت نکرد.

1995:

فتحي

فتحی شقاقی بنیادگذار فلسطینی جنبش جهاد اسلامی درمدخل یك هتل در جزیره مالت هدف گلوله ماموران موساد (سازمان اطلاعاتی اسرائیل) قرارگرفت و كشته شد. وی با نام مستعار عازم لیبی جهت ملاقات با قذافی بود كه در مالت هدف گلوله ماموران موساد قرار گرفت. شقاقی در سر راه خود به لیبی وارد مالت شده بود.

2001: مصوّبه کنگره آمریکا موسوم به USA Patriot به امضای رئیس جمهوری رسید و قانون شد. این قانون که انگیزه انشاء آن، رویدادهای 11 سپتامبر (ناین – ایلِوِن) ـ ربودن هواپیما و کوبیدن آن به ساختمان هایی در نیویورک و ... بود دست مقامات و مأموران مربوط را به بازرسی، شنود و بازداشت خارجیان و مهاجرانی را که مورد سوء ظن باشند تا حدّی باز گذارده است.

2003: آتش سوزی جنگلی معروف به Wild Fire در منطقه سَن دیاگوِ کالیفرنیا 15 تن را کشت و به دو هزار و دویست خانه و ساختمان آسیب زد. این حریق حدود هزار کیلومتر مربع را فرا گرفته بود. سابقه نشان داده است که هر چند وقت یک بار در کالیفرنیا حریق جنگلی که ناشی از رعد و برق و یا بی احتیاطی افراد است روی داده است.

2012: مایکروسافت ویندو 8 را در دسترس همگان قرار داد.

2015: زمین لرزه ای به شدت 7 و نیم در مقیاس ریشتر در منطقه کوههای هِندوکُش حدود 400 تن را کشت و حدود 2500 تن دیگر را مجروح ساخت. این منطقه کوهستانی در افغانستان، پاکستان و تاجیکستان قرار گرفته است.

کارنامک نوشیروان (خاطره ای از مولف)

خاطرات دوران کارآموزی روزنامه نگاری در تابستان 1335 (1956 میلادی)

    اخطار اداره انتشارات و تبلیغات درباره معرفی دروغ نویسان و جوّسازان به دادگستری ـ ابلاغ قطعنامه نشست جهانی روزنامه نگاران به مطبوعات تهران ـ تریاک خوردن دو نابینا به قصد خودکشی ـ ارسال پروندهای زن و شوهری به دادگاههای شرع ـ تحویل نخستین جت های جنگنده به ایران و دعوت از مردم برای تماشای پرواز آنها ـ گندم هر 333 کیلوگرم 240 تومان! ـ مخالفت کارگاهها و کارخانه های نساجی با ورود پارچه های ژاپنی به ایران ـ نگرانی از بالارفتن نرخ بهره و ...



    مخالفت کارگاهها و کارخانه های نساجی با ورود پارچه های ژاپنی به ایران


    نیمه تیرماه 1355 بود، در تحریریه روزنامه اطلاعات نشسته بودم، بیشتر خبرنگاران به حوزه های خود رفته بودند و تنها دبیران میزها و نویسندگان ستادی ـ اصطلاحا «نشسته» ـ و مترجمان در اطاق بودند که نگهبان ورودی مؤسسه به نام مشهدی باقر از پایین به میز سردبیری تلفن کرد و گفت که چند نفر که خودرا فرستادگان کارخانه ها و کارگاههای نسّاجی معرفی می کنند آمده اند و می خواهند با سردبیر و یا دبیر «صفحه نامه به سردبیر و مقالات» درد دل کنند.
     دبیر این صفحه ـ علی جواهرکلام در اطاق نبود. جواهرکلام در عین حال «پروف ریدر» ارشد روزنامه بود. فرستادگان نساجی ها به اطاق مشاوره و ملاقات ها راهنمایی شدند و سردبیر مرا برای شنیدن اظهارات آنان به آن اطاق فرستاد و اینان گفتند که چهارماه است به دولت اعتراض می کنیم که از واردات منسوجات ژاپنی به کشور که از این لحاظ خودکفا است جلوگیری کند ولی حریف نمی شویم. از آنجا که ژاپن متحد آمریکاست ظاهرا دولت ما به اشاره آن دولت به منسوجات ژاپنی مجوز ورود داده است و خطر بیکارشدن مارا تهدید می کند.
    اظهارات آنان را نوشتم و روی میز جواهرکلام گذاشتم.

    بالارفتن نرخ بهره

کيهاني زاده در سال 1335

تیرماه 1335 به پایان نرسیده بود که در میز اقتصادی (بیزنس دِسک) روزنامه صحبت از این بود که مدیر عامل بعدی بانک سپه (سال بعد و یا دو سال بعد) منوچهر نیکپور خواهد بود که یک برادر او سرگرم تاسیس بانک پارس است. منوچهر در آن زمان بلورسازی های پدرش را اداره می کرد. مهدی بهره مند دبیر میز به یک مقام بانک سپه تلفن کرد که قضیه را بپرسد که این مقام به شکوه و شکایت از دولت پرداخت که به گزارش آن بانک توجه نکرده و نرخ بهره را تنظیم نمی کند. بهره مند وعده نوشتن مقاله ای در آن زمینه را به او داد و پس از پایان مکالمه تلفنی به ما گفت که آن مقام درست می گفت. این بانک چند هفته پیش گزارشی از وضعیت اقتصاد کشور منتشر کرده بود که در آن تأکید شده بود که نرخ بهره از سال 1334 رو به افزایش است و این روند به تضعیف فعالیت های اقتصادی مفید انجامیده زیراکه پول ها جذب بهره کاری شده است و نرخ بهره طبق قواعد علم اقتصاد، زمانی باید افزایش یابد که تورّم وجود داشته باشد و سپرده گذار زیان نبیند و از سپرده گذاری پشیمان نشود، «تورم» ارزش پول و اصطلاحا قدرت خرید آن را پایین می آورد. این گزارش هشدار دهنده در روزنامه ها انتشار یافته ولی گوش شنوا نیست، من مقاله را خواهم نوشت شاید که به آن توجه شود.

نوشيروان کيهاني زاده در 21 شهريور 1394

    - - - - -

    دوازدهم تیرماه 1335

    در این روز نیز بمانند چند روز پیش از آن، یک سوم دانشجویان آموزش حرفه روزنامه نگاری (طبق نوبت بندی قبلی) برای کارآموزی به تحریریه روزنامه اطلاعات آمده بودند. معاون اولِ سردبیر چند اطلاع واصله را با آنان در میان گذارد و خواست که هر کارآموز هرکدام از این موارد را که بخواهد انتخاب کند تا با خبرنگار مربوط به دنبال آن برود، تکمیل کند، برنگارد و به دبیر میز بدهد و در همین امروز [شماره 12 تیرماه 1335] درج خواهند شد ـ اخبارِ روز هستند. این موارد از این قرار بودند:
    1 ـ تصمیم وزارت دارایی که به استادان و دانشیاران دانشگاه و دانشسرای عالی که علاوه بر کار تدریس، به انجام کار دولتی دیگر ازجمله مشورت دادن دعوت می شوند مستقیما و جداگانه پولی پرداخت نشود، دانشگاه می تواند بابت آن خدمت، اضافه حقوق و حق حضور بپردازد.
    2 ـ فردا (13 تیرماه = چهارم جولای) روز اعلام استقلال «کشورهای متحده آمریکا» است، سفارت آمریکا در محل سفارت مراسمی برگزار خواهد کرد و خبرنگار دعوت کرده اند. کارآموز داوطلبِ رفتن به این مراسم قبلا باید به آرشیو روزنامه و همچنین یک کتابخانه برود و درباره انقلاب استقلال آمریکا و قانون اساسی آن مطالعه کند و یا اینکه با یک استاد مربوط در دانشگاه تماس بگیرد و اطلاعات لازم را بدست آورد تا در سابقه خبر جشن درج شود که می دانیم کاری وقتگیر است.
    3ـ اطلاعیه ای به امضای دکتر منوچهر اقبال (وزیر دربار وقت) واصل شده است که بزودی دو سازمان تازه در سطح بالا برای رسیدگی به شکایات سریع و وسیع مردم و نامه های وارده و نیز وضعیت دانشجویان ایرانی دانشگاههای خارج از کشور تأسیس خواهد شد. یک کارآموز به همراه خبرنگار مربوط برود و درباره چگونگی آن تحقیق کند. این، یک خبر صفحه اولی است.
    4 ـ به خبرنگارِ پوشش اخبار پلیس تهران خبر رسیده که دیشب در پی برگزاری یک جشن عروسی در خانه ای واقع در خیابان شهناز و سه ساعت پس از رفتن عروس و داماد به حجله، برادر داماد که از تأخیرِ بیرون آمدن برادرش از حجله و اطلاع دادن به منتظرین از باکره بودن عروس [رسم آن زمان] نگران شده بود، سرزده وارد حجله شده که فریاد اعتراض عروس را بدنبال داشته و دو خانواده به جان هم افتادند و کار به کلانتری محل کشانده شده و پرونده در راه دادسرای تهران است. یک کارآموز داوطلب باید با خبرنگار مربوط قضیه را دنبال کند که در شماره امروز درج شود.
    5 ـ می دانید که در سرویس اخبار بین الملل، مترجم اخبارِ واصله وقتِ دوباره نویسی و قشنگ نویسی ندارد و دبیر میز این کار را می کند. یک کارآموز برود و ضمن دیدن چگونگی کار، در صورتی که بتواند به دبیر کمک کند. و من (نوشیروان کیهانی زاده) به این کار مأمور شدم، زیراکه داوطلب برای موارد قبلی، وجود داشت و تعیین شده بود. در زیر یک مورد از اخبار بین الملل آن روز را که بعدا به حقیقت پیوست یادآور می شوم:

    پیش بینی فروپاشی شوروی

    خبرگزاری های بین الملل سوم جولای 1956 اظهارات جان فوستر دالس وزیر امورخارجه آمریکا [وزیر امور خارجه دولت آیزنهاور] را که دوم جولای 1956 پیرامون مسائل روز جهان و سیاست های آمریکا بیان شده بود مخابره کرده بودند که مهمترین مورد آن که تیتر اول رسانه ها شد؛ پیش بینی فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بود. وی به صراحت گفته بود که این جماهیریه تا حدود ده سال دیگر آغاز به فروپاشی خواهد کرد، زیرا که از وعده های انقلاب و اصول سوسیالیسم دور شده، انتصابات اداری آن درست نبوده و دچار فساد و بروکراسی شده و مسیری را می رود که قطعا به فروپاشی منجر می شود. استدلال های دالس مشروح و مفصل و با ذکر مثال بود.
    ترجمه اظهارات دالس، پس از اِدیت دبیرِ میز مربوط که فقط زبان فرانسه می دانست، همان روز در روزنامه اطلاعات درج شد. پیش بینی دالس در سال 1991 (35 سال بعد تحقق یافت). رسانه های شوروی وقت روز بعد (چهارم جولای) دست به انتقاد از دالس زده بودند و نوشته بودند که پیش بینی دالس در مورد کشور خودشان تحقّق خواهد یافت، نه ما. سران وقت دولت مسکو به اظهارات دالس توجه نکردند و راه اصلاح در پیش نگرفتند تا به حقیقت پیوست.

    - - - - -

    باز نشر چند مورد دیگر


    اخطار به جوّسازان

    در همان نخستین روز ورود به تحریریه روزنامه اطلاعات برای کارآموزیِ عملی، جلال زرّین دستیار اداری سردبیر [در بسیاری از روزنامه ها، دارای عنوان مدیر تحریریه] اخطاریه اداره کل انتشارات و تبلیغات (اینک بخشی از وزارت ارشاد) را که در تابلوی اعلانات اطاق خبر قرار داده شده بود نشان داد و گفت که برویم و به دقت بخوانیم، مفاد آن را به ذهن بسپاریم و رعایت کنیم. بخشنامه به تاریخ نهم اردیبهشت 1335 صادر شده بود.
    در بخشنامه؛ روزنامه نگاران از دروغ نویسی، گزافه نگاری، تبلیغ و خلاف واقع نویسی و جوّسازی در قالب خبر منع و ضمن اشاره به مطلب خلاف واقع یک نشریه با ذکر نام، اخطار شده بود که در اداره انتشارات و تبلیغات یک هیأت کارشناس مامور شده است که اخبار نشریات را بخواند، درستی اخباری را که مورد تردید باشد از منابع آن استعلام کند و اگر نادرست و غلو کاری شده باشد، جریان را به دادگستری اعلام کند. تعقیب قضایی به نظر مقام قضایی بستگی دارد. یک روزنامه نگار اگر نظری داشته باشد و بخواهد تبلیغی کند باید به صورت مقاله و با ذکر نام خود بنویسد و نه در قالب خبر.
    در بخشنامه همچنین آمده بود: "خبر خلاف واقع و یا جهت دار نه تنها خلاف اخلاق بلکه جرم است زیراکه گمراه کننده است و نوعی فریب دادن عامه و تزویر.".
    در بخشنامه اضافه شده بود که دروغ نگاران نه تنها به دادگستری معرفی خواهند شد بلکه افشاء و نام آنان از رادیو پخش و در روزنامه رسمی کشور انتشار خواهد یافت. مردم به روزنامه نگار اعتماد دارند و نباید به این اعتماد خیانت شود.

    قطعنامه مهم هلسینکی درباره روزنامه نگار و روزنامه نگاری


    در همان هفته، قطعنامهِ نشست جهانی روزنامه نگاران که یکی ـ دو ماه پیش از آن در هلسینکی (پایتخت جمهوری فنلاند) برگزار شده بود و اصول آن هنوز تا به امروز ـ پس از شش دهه ـ رعایت می شود به سردبیر وقت روزنامه (مجید دوامی) داده شد. نکات قطعنامه که مکمّل اصول و قواعد روزنامه نگاری شده اند به دو زبان انگلیسی و فرانسه بود که یک مترجم میز اخبار بین الملل روزنامه آن را ترجمه کرد تا همگان بخوانند و برای خود رونویسی کنند. این قطع نامه، خبرنویسی به صورت دیکته نویسی را منع کرده و آن را کار منشی، اپراتور ضبط صدا و کارمند دفتر روابط عمومی دانسته نه خبرنگار. خبرنگار باید درباره آنچه را که در نطق و مصاحبه می شنود تحقیق کند و با یافته های خود به صورت خبر درآورد و با گرامر و کلماتی بنویسد که با هر درجه از سواد درک شود. از آنجا که روزنامه نگار یک آموزگار است و معلم عمومی جامعه، باید سابقه را بر خبر اضافه کند تا آموزش عمومی داده باشد و معلومات مخاطب ارتقاء یابد.
    در این قطع نامه که دارای چندین بند بود ـ نشریات حرفه ای اعم از روزنامه و مجلّه از دریافت کمک مالی از دولت، مؤسسات و افراد منع شده اند. نشریه حرفه ای باید از راه آگهی و فروش تأمین درآمد کند و اگر نتواند مخاطب کافی به دست آورد، پس از ازدست دادن سرمایه اولیه کنار برود. به عبارت دیگر، قوه چهارم دمکراسی نباید جیره خوار و چشم به دست سه قوه دیگر باشد که خلاف هدف پیشه (حرفه) روزنامه نگاری است. قطع نامه به همین سبب، نشریات کشورهای سوسیالیستی را که با پول دولت و تبلیغ برای آن اداره می شوند خارج از این حرفه قرار داده است و عنوان اختصاصی (حزبی و ...) بر آنها گذارده است و عنوان نشریه اختصاصی (دنبال کننده یک هدف، سیاست، فرد و مبلّغ یک موسسه و هموار کننده راه سیاست ها و برنامه های آن) از همان زمان است.
    در قطع نامه نشست هلسینکی، تأکید شده بود که روزنامه نگار حرفه ای به فردی گفته می شود که این کار را پیشه مادام العمر قرارداده و اشتغال دیگری جز تدریس و تألیف نداشته باشد. اصحاب مشاغل دیگر می توانند برای نشریات مطلب تهیه کنند ولی عنوان «فری لَنس» خواهند داشت. «مقاله نویس» که خبرنگاری و دبیری خبر نکرده باشد، صاحبنظر، تفسیر نویس و نَقدنگار است نه روزنامه نگار.
    این قطع نامه اتحادیه های روزنامه نگاران را مکلّف ساخته است که تلاش کنند تا اصول ژورنالیسم در نشریات دقیقا رعایت شود و کسوت این حرفه را از تَن کسانی که ناقض این اصول باشند خارج سازند.

    قصد خودکشی دو نابینا باهم


    در آن زمان، روزنامه اطلاعات میز حوادث (اخبار قضایی، پلیسی، جنایی و ...) نداشت و شنیده بودم که دولت مایل به بزرگ کردن این قبیل مطالب نبود که ضعف جامعه و مدیریت آن را منعکس می کند و سرنخ به دست تاریخ نگار می دهد که در فرصت مناسب آن ضعف ها را فاش سازد. خبرنگاران قضایی و اخبار پلیسی با میز اجتماعی و میز سردبیری کار می کردند.
    در همان نخستین هفته کارآموزی به من گفتند که به بیمارستان فیروزآبادی واقع در شهر ری بروم و با دو نابینا که باهم و در کنار یک جاده (جاده تهران ـ شهر ری) با خوردن تریاک دست به خودکشی زده بودند ـ اگر هنوز در بیمارستان هستند مصاحبه کنم. در آن زمان تلفن کردن از تهران به شهر ری به علت محدود بودن خطوط، کار آسانی نبود. به آنجا رفتم، دفتر بیمارستان نشان می داد که این دو، پس از چند روز بستری بودن درمان شده و رفته بودند. نشانی هر دو در دفتر بیمارستان درج شده بود به نام های جمشید و عشق الله. آدرس یکی از آن دو درست نبود ولی دیگری را پیدا کردم. گفت که کورِ مادرزاد است و از قیافه و زیبایی اش بی اطلاع. تا روزی که جوانتر بود، از راه صیغه کردن بانوان پیر که نمی داند چند ساله بودند و شاید 60 ـ 70 ساله امرار معاش می کرد. به این ترتیب که در کنار خیابان ـ خیابان معیّن ـ می ایستاد و ضمن گدایی کردن گاهی هم چنین بانویی از او می خواست که برای چند هفته و یا چند ماه اورا صیغه شرعی کند که منع قانونی و شرعی هم نداشت ولی از زمانی که به داخل جوی آب کنار خیابان افتاد و استخوان صورتش شکست، دیگر کسی پیدا نشد و کار او فقط گدایی بود.
    او گفت: چند ماه پیش با یک گدای دیگر آشنا شدم و روزها کنار هم بر سر راه مردم می نشستیم و با خود درد دل می کردیم و سرانجام به این نتیجه رسیدیم که تا چه وقت می توانیم به آن وضعیت ادامه دهیم و تصمیم به خودکشی گرفتیم ولی بدون چشم، یافتن تریاک فروش برای مان دشوار بود. چند بار که به چند نفر متوسل شده بودیم پول مان را خوردند و تریاک هم نیاوردند. یک بار هم تریاک قلابی به ما دادند ولی سرانجام تریاک به دست آوردیم و خوردیم و در گودالی در کنار جاده خوابیدیم تا از این دنیا برویم. به این سبب کنار جاده را انتخاب کردیم که اجساد مان را ببینند و فاسد نشوند. ما را یک عابر به آنجا رسانید. به او گفتیم که در آنجا باید منتظر یک فرد نیکوکار برای دریافت پول باشیم که با ماشین می آید و بعد خودمان از جاده دور و داخل گودال شدیم. پس از خوردن تریاک آن هم بدون آب، نزدیک به مُردن بودیم که یک اتومبیل و بعدا فهمیدیم کامیون در همانجا متوقف و راننده اش برای قضای حاجت وارد گودال شد و مارا دید و به بیمارستان رسانید. چند روز در بیمارستان بودیم، دوست من زودتر از من مرخص شد و یک بیمار خیرخواه که از ماجرای ما آگاه شده بود اورا برای نگهداری به خانه اش برد و من به سرنوشت خود بازگشته ام و روز از نو روزی هم از نو.

    ارسال پرونده های زن و شوهری به دادگاههای شرع


    یک روز با خبرنگار قضایی روزنامه که نام خانوادگی او «ملّت» بود و چند ماه بعد روزنامه اطلاعات را تَرک کرد و یدالله ذبیحیان بر جایش نشست به ساختمان دادگستری رفتیم. رئیس روابط عمومی دادگستری (سخنگو) که یک قاضی بود گفت از آنجا که برخی از پرونده های زن و شوهری ریشه در اصل نکاح و طلاق دارد، نه مشاجرات خانوادگی، نفقه و حضانت، گفته ایم که این پرونده ها به دادگاههای شرع فرستاده شوند. این دادگاهها قضات خوبی دارند و مردم از آنان حرف شنوی. در تهران حاج شیخ حسین آقایزدی، آقا محمدرضا ایروانی و آقا سیدمحمد لاهیجی در میان آنان هستند و مسائل را حل می کنند. تاکنون عمدتا مسائل مربوط به ارث و میراث، وقفیات و وصیت نامه ها به این دادگاهها فرستاده می شد. پرونده های مسائل زن و شوهری باید در چارچوب شریعت و قوانین دینی حل شود با قوانین موضوعه (پارلمانی) مشکل است، مردم ما نسبت به روابط زن و مرد حساسیّت و تعصّب دارند.
    «ملّت» به من گفت: کار ما خراب شد، دیگر نمی توانیم مثل گذشته برویم و خبر اختلاف زن و شوهری که مخاطب فراوان دارد تهیه کنیم. قبلا اسم قاضی را با خبر در روزنامه می نوشتیم، معروف می شد و اجازه می داد تا با زن و شوهرها گفت و شنود کنیم ولی قضات دادگاه شرع دارای شهرت کافی در جامعه هستند و نیاز به نوشتن نام شان در روزنامه ندارند.

    تحویل نخستین جت های جنگنده به ایران و دعوت از مردم برای تماشای پرواز آنها


    در دومین هفته کارآموزی (تیرماه 1335 = جولای 1956)، از من خواسته شد که به مهرآباد بروم و در آنجا با جیپ نیروی هوایی به چند کیلومتری غرب همانجا، و از نخستین پرواز جت های جنگنده توسط خلبانان ایرانی که آمریکا به ایران تحویل داده و نظر تماشاگران خبر تهیه کنم. نیروی هوایی از مردم دعوت به تماشای پرواز جت ها کرده بود. به آنجا رفتم. فرودگاه مهرآباد در محل قدیم آن (مهرآباد جنوبی) قرار داشت که بعدا و پس از انتقال به محل تازه به نیروی هوایی داده شد. در آنجا گفته شد که آمریکا در اردیبهشت ماه 1335 دو جت جنگنده به ایران تحویل داده با 5 هواپیمای حمل و نقل از نوع «داگلاس دی سی ـ 6» معروف به داکوتا (دِی کُتا) و در این مدت خلبانان با آنها تمرین پرواز می کردند و جت های دسته دوم بزودی از آمریکا وارد خواهند شد. سپس تاریخچه نیروی هوایی ایران که در آن زمان از عُمر آن 32 سال می گذشت [تأسیس در خرداد 1303] و از قهرمانی هایش در دفاع از آسمان وطن در جریان جنگ جهانی دوم برای مردم گفته شد. نخستین هواپیمای نیروی هوایی ایران پنجم اسفند 1304 در آسمان شهر تهران ظاهر شده بود و نمایش پرواز داده بود. در آن روز به رغم دوری راه، هزاران تهرانی در بیابان (اینک خانه سازی شده) جمع شده بودند و ابراز شادی می کردند و با عبور هواپیماها از بالای سرشان و غوطه زدن، کف می زدند و هورا می کشیدند. در بازگشت، یک افسر نیروی هوایی که با ما در جیپ بود گفت که «جیمز دولیتل» ژنرال نیروی هوایی آمریکا گفته است که روس ها بیش از آمریکا جت جنگنده دارند.

گندم هر خروار 240 تومان!

    روز بعد که در میز اقتصادی روزنامه به دبیری مهدی بهره مند (دکتر در اقتصاد و قبلا خبرنگار کیهان) کارآموزی می کردم، از روابط عمومی بانک ملّی تلفن شد تا اطلاعیه آن بانک را یادداشت کنم و به دبیر میز بدهم که چاپ کند. اطلاعیه مربوط به گزارش قیمت های ماه پیش از آن (خرداد 1335) در بازار تهران بود. در آن زمان، ایران هنوز بانک مرکزی نداشت که معمولا قیمت ها را تهیه و گزارش می کند.
    اطلاعیه مفصل بود و ارقام جالب آن در مقایسه با امروز از این قرار بوذ:
    گندم هر خروار 333 کیلوگرمی 240 تومان، «جو» هر خروار 118 تومان، برنج هرکیلو از 14 تا 24 ریال، چای کلکته (محصول هند) هر کیلو 23 تا 30 تومان، چای سِیلان هر کیلو 22 تا 29 تومان، قند هر کیلو 22 ریال، شکر 20 ریال، تیر آهن هر کیلو 17 ریال، کاغذ روزنامه 21 ریال و ....
    خبر روز بعد چاپ شد.

مطالعه این سایت و نقل مطالب آن با ذكر ماخذ (نشانی کامل سایت و نام مولف آن) آزاد است، مگر برای روزنامه های متعلق به دولت و دستگاههای دولتی؛ زیرا كه مولف این سایت اكیدا «روزنامه نگاری» را كار دولت نمی داند. روزنامه عمومی به عنوان قوه چهارم دمكراسی باید كاملا مستقل از دولت و سازمانهای عمومی باشد تا بتواند رسالت شریف خود را به انجام برساند.

تماس با مولف:

editor (a) iranianshistoryonthisday.com
n.keihanizadeh (a) gmail.com