Sep 29

Рӯзе ки ҷанги баҳрии Соломис рӯй дод

29 сентябр солрӯзи ҷанги баҳрии Соломис аст, ки дар соли 480 пеш аз мелод миёни Эрону Иттиҳодияи юнониён рӯй дод ва Эрон дар он муваффақ нашуд. Неруи заминии юнониён дар муқобили артиши Эрон муқовимат карда натавонист ва ҳама умеди генералҳои юнонӣ ба ҷанги баҳрӣ буд. Муаррихон шумораи киштиҳои Эронро 400 то 700 адад навиштаанд, вале бештари ин киштиҳо ба дасти эрониҳо ҳидоят намешуд. Ин киштиҳо ба вобастагони Эрон, аз ҷумла финиқиҳо, мисриҳо ва ивониҳо тааллуқ доштанд, ки ба Эрон вафодорӣ надоштанд ва фармондеҳии юнониён инро медонист.     Дар он замон бо ин, ки оброҳаи баҳри Сурх ба дарёи Нил бо тасмими Дориюши Бузург сохта шуда буд, вале интиқоли киштӣ аз Халиҷи Форс ба баҳри Миёназамин аз тариқи он оброҳа ҳанӯз чандон истифода намешуд. Зеро баҳрнавардони Халиҷи Форс бо вазъияти баҳри Миёназамин ошно набуданд. Бинобар ин, фармондеҳии артиши Эрон тасмим гирифта буд, ки дар лашкаркашии соли 480 пеш аз мелод ба Юнон аз киштиҳои иёлоти хориҷии Эрон истифода кунад ва ин киштиҳо зимни ҳамли тадорукот ва неруи заминӣ, вазифаи ҳамла ва дифоъ ҳам доштанд.     Субҳи 29 сентябр ба Хашоёршо маълумот расид, ки юнониён ки аз Отен ба ҷазираи Соломис фирор карда буданд, қасди рафтан ба минтақаи Карнет ва муқовимат аз он ҷоро доранд, ки як фиреби ҷангӣ буд. Хашоёршо ба киштиҳои мисрии неруи худ дастур дод, ки дар борикаи миёни ду қисмати ҷазира роҳро бар онон бибанданд, ки ин киштиҳо бо ҳамлаи мутақобили ногаҳонии юнониён рӯ ба рӯ шуданд ва чун ин борика камбар буд ва ҷои маневр вуҷуд надошт, барои наҷоти худ бо беназмӣ даст ба ақибнишинӣ заданд. Киштиҳои ивонӣ (минтақаҳои юнонинишини ғарби Осиёи Сағир ва ҷазираҳои ҳамсарҳад – Туркияи имрӯз) неруҳои Эрон ҳам, ки алоқамандии бештаре ба ҳамнажодҳои худ доштанд, то ба Эрон иқдоми муассир накарданд, ва аз киштиҳои финиқи ҳам дар муқобили сесад киштии серадифаи юнонӣ коре сохта нашуд ва ...     Бо вуҷуди ин, агар ҳамаи неруҳои заминии Эрон, ки Отенро дар тасарруф дошт дар Юнон монда буд, отениҳо ёрои бозгашт ба соҳилро надоштанд. Дар он рӯз баъзе мушовирон ба Хашоёршо гуфтанд, ки агар сареан ба Ватан бознагардад, мумкин аст киштиҳои юнонӣ пули мутаҳаррикро (заврақ ва занҷир), ки миёни Урупо ва Осиё задааст, аз миён бардорад ва дар Урупо саргардон шавад, ки вай бешак бо ду севуми неруҳояш ба Осиё бозгашт, ки як иштибоҳи низомии дигар буд.     Ҷанги Соломис дарси бузурге аст барои қудратҳои бузург, ки дар садади истилои кишварҳои хурдтар бармеоянд. Вале то ин лаҳза ҳама аз он истифода накардаанд, аз ҷумла Филипии II, подшоҳи Испания дар қарни XVI, ки киштиҳои Инглистонро ҳақир шумурд, аммо аз он шикаст хӯрд ва даврони бартарии Испониё поён ёфт ва навбат ба Инглистон расид. Ҷанги Соломис ва ҷанги Марафон, ки 13 сентябри соли 490 пеш аз мелод рӯй дод, аҳамияти вежаи неруи баҳриро дошт. манзараи ҷанги баҳрии Соломис

Паёми таърихии Фарҳоди Рум ба империяи Рум

Дар пайи барафтодани ҷойнишинони Искандар дар шарқи баҳри Миёназамин ба дасти Эрон ва дар ғарби он тавассути империяи навпои Рум, Фарҳоди II, шоҳи вақти Эрон аз сулолаи ашконӣ пас аз баста шудани тааҳҳудномаи дӯстӣ бо Чин, 29 сентябри соли 115 пеш аз мелод, ба давлати Рум паём фиристод, ки қаламрави Эрон ҳамон қаламрави ҳахоманишиён (пеш аз ҳамали Искандар) ва пойтахти он шаҳри Тисфун (канори Даҷла) хоҳад буд, ки ахиран сохта шудааст ва ин қаламрав бояд аз ҳамла эмин бошад, то миёни ду кишвар, ки инак ҳамсоя шудаанд, сулҳи пойдор бимонад. Фарҳоди II ба румиён пешниҳод кард, ки беҳтар аст ихтилофи назарҳое ки пеш хоҳад омад, аз роҳи музокира ва доварӣ ҳал шавад, то ҷанг ва хунрезӣ.

Зодрӯзи Хоҷуи Кирмонӣ

Мувофиқи ривоятҳои сершумор Хоҷуи Кирмонӣ 29 сентябри соли 1290 мелодӣ ҳафт сол пас аз вафоти Мавлавӣ сӯфӣ ва шоири бузурги порсигӯй ба дунё омадааст. Он замон авҷи адабиёти форсӣ буд.

Ҳизби Тӯда таъсис шуд

9 нафар аз камунистони қадимии Эрон, ҳафтуми меҳри соли 1320 таъсиси Ҳизби Тӯдаро эълом доштанд. Ҳайъати муассис иборат буданд аз: Сулаймон Мирзо Искандарӣ, Эраҷ Искандарӣ, Ризо Русто, доктор Муртазо Яздӣ, Муҳаммади Яздӣ, Бузурги Алавӣ, Абдулҳусейн Нӯшин, доктор Муҳаммад Баҳроиӣ, Алӣ Амирхезӣ ва ... Ҳадафи ин ҳизб ки худро марксист ленинист муаррифӣ карда буд, тарвиҷ ва барқарории сотсиализм, аз байн бурдани истисмор ва истеъмор дар ҳар шакли он, демократияи тӯдаӣ (советӣ), озодии гурӯҳе ва таъмини рифоҳи ҳамагонӣ ва аз байн бурдани нигаронии инсонҳо ва ... эълом шуда буд. Камунистҳои Эрон дар замони салтанати Ризошоҳ ҳам талош карда буданд, ки ташкили ҳизб диҳанд, ки саркӯб шуда буданд.Решаи сотсиализм аз Эрон аст ва Маздак, ки ӯро падари сотсиализм медонанд, дар қарни панҷуми мелодӣ аз Эрон бархост. Дар авохири даврони қоҷорҳо ҳам ҷунбишҳои камунистии зудгузар дар Эрон мушоҳида шуда буд.Тирандозӣ ба шоҳ дар 15 баҳмани соли 1327 хуршедӣ, дар Донишгоҳи Теҳрон баҳонаи ғайриқонунӣ кардани ҳизби Тӯда қарор гирифт. Вале ин ҳизб дар даврони ҳукумати доктор Мусаддиқ бо истифода аз фазои озоди кишвар даст ба фаъолияти ба ном нимааланӣ зад ва аъзоёни фаровон ба даст овард, ки боиси ваҳшати Ғарб шуд, ки бо шӯравӣ дар ҷанги сард буд ва Эрон дар хатти аввали ҷабҳа қарор дошт.Ҳизби Тӯда дар пайи барандозии 28 мурдоди соли 1332 ва як сол баъд аз он бо кашфи шабакаи низомиаш, шадидан саркӯб шуд ва ин саркӯбӣ то соли 1357 коҳиш наёфт. Сарони ин ҳизб, ки дар хориҷ аз кишвар дар бадарға зиндагӣ мекарданд ва паёмҳояшонро бо радиое, ки доштанд барои эрониён мефиристоданд, дар Инқилоби соли 1357 фаъолона ширкат карданд ва пас аз пирӯзии Инқилоб фаъолияти алании худро дар Эрон аз сар гирифтанд. Фаъолияти тоза беш аз се сол тӯл накашид ва .... аз муассисони ҳизби Тӯда

Ҳадяи муаллиф Ин сайти мустақил ва озод, ҳадяи ночизи муаллифи он ба ҳамаи эрониён, эронитаборҳо ва порсизабонон аст, ки эшонро аз ҷон азизтар дорад; ва хидмате меҳанӣ ва омӯзишӣ, ки хидмат ба Меҳан, ҳамватанон ва эронитаборҳо як вазифа, рисолат ва қарзе аст, ки бояд шариф ва халалнопазир бошад ва дар роҳи анҷоми вазифаи меҳанӣ ниёз ба ҳимояти моддии эҳдоӣ набояд бошад ва нахоҳад буд. Интихоби мавзӯъ барои нигориш ва пешниҳод дар сайт назари шахсии муаллиф аст.