Iranians History on This Day
      имрӯз    дар бораи сайт    дар бораи муаллиф
  рӯз ва моҳи мавриди назарро таъин кунед 
   
(Cyrillic Version)  
    برگرداننده به حروف سیریلیک: دکتر منیژه رحیموا (رحیم زاده) 
 
Баргардон ба хати сирилӣ: доктор Манижа Раҳимзода   


 

 Jul 9 
Фармондори Тахористон бар зидди давлати ашконӣ
Ихтилофи назар миёни ҳукмрони Тахористон (минтақае дар шимолу шарқи Афғонистон) ва дарбори ашкониён аз июли соли 127 пеш аз мелод оғоз шуд. Шоҳи вақт аз сулолаи ашконӣ саркӯб кардани фармондори саркашро бо фиристодани сарбоз, бар музокира бо ӯро афзалтар донист.
    Фармондори Тахористон бо сабаби харидории афродаш аз ҷанг бо неруҳои давлат ба Чин баргашт ва ба давлати ин кишвар паноҳанда шуд ва давлати ашконӣ баргардондани ӯро дархост накард, то ин ки мавзӯъ бузург нашавад ва миёни ду давлати дӯст (Эрону Чин) як масъалаи печида ба вуҷуд наёяд.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
Арзиши хоки Меҳан барои Носириддиншоҳ!
Асноди Қарордод аз 27 майи соли 1893 мелодии Русия ва Эрон 9 июли ҳамон сол миёни ду давлат мубодила шуд ва дар Урупо (на дар Теҳрон) интишор ёфт.
    Мувофиқи ин Қарордод Носириддиншоҳ минтақаи сарҳадии Фирӯзро ба “аълоҳазрат - шоҳи тамоми Русия!” бахшида буд ва хати сарҳадии ду кишвар ба суди Русия тағйир ёфта буд. Инак, ин минтақа дар Ҷумҳурии Туркманистон воқеъ шудааст.
    Қоҷорҳо, ки ба қавми муғулии “қаҷар” ва авлоди навёни қоҷор таллуқ доранд, амирзодаи муғул буданд, ки бо Чингиз ба Осиёи Миёна омадаанд.
    Аз рафтори хонҳо ва султонҳои қоҷор, ки дар китоби таърих ва ёддоштҳои муосирашон маълум мешавад, ки ғайр аз нафси худ дар андешаи умури дигар набуданд ва кӯшиши онон танҳо ин буд, ки бо ҳар роҳе дар сари қудрат боқӣ бимонанд.
    
Носириддиншоҳ дар аввалҳои салтанат


    
    
    
Рӯзе ки Боб ба қатл расид
Саидалӣ Муҳаммади Шерозӣ, маъруф ба Боб, ки дар зиндони Чаҳриқи Озарбойҷон зиндонӣ буд, 9 июли соли 1850 ба тасмими Носириддиншоҳ, ки тоза ба салтанат расида буд, ба қатл расид.
    Бо ӯ яке аз муридонаш ба номи Мулло Муҳаммадалӣ низ кушта шуд.
    Саидалӣ Муҳаммади Шерозӣ ҳангоми ба қатл расидан 31 сола буд.
    
    
    
Эътирози Эрон барои узвияти Баҳрайн дар Иттиҳодияи Аморот, вале ...
Дар ин рӯз дар соли 1347 хуршедӣ (July 9,1968) давлати вақти Эрон барои узвияти Баҳрайн дар Федератсияи Аморот эътироз кард. Давлати вақт дар ин Эъломия изҳор дошта буд, ки Баҳрайн як устони Эрон аст.
    Солҳо пеш аз ин, Маҷлиси шӯрои миллӣ дар асоси сандаҳо ва ҳуҷҷатҳои таърихӣ бо тасвиби як қонун “Баҳрайн”-ро устони чордаҳуми Эрон эълон карда буд. Баъдан, шоҳ ба хости Омрико ин қонунро бекор кард, ки бо сабаби он, ки ин амали шоҳ худсарона ва ғайридемкоратӣ буд (сурат нагирифтани референдум дар Эрон барои дарёфти назари эрониён) эрониён ҷудоии Баҳрайнро напазируфтанд ва яке аз гуноҳҳои шоҳ ҳамин иқдоми ӯ будааст.
    Пас аз инқилоб, як мавриди дигари гуноҳи Амр Аббос Ҳувайдо сарвазири вақти ӯ, ҳам беҳақ кардани эрониён ва вайрон кардани якпорчагии Эрон (аз даст додани Баҳрайн мувофиқи сиёсати ҷаҳонӣ як давлати севум) буд, ки дар баҳори соли 1358 ба қатл расид. Ягон роҳбар дар ягон кишвар бе гузаронидани референдум ва гирифтани иҷозати мардум ихтиёри тақсим кардани кишварро надорад ва агар чунин кунад, амали ғайриқонунӣ аст.
    
    
    
    
    
    
Солгашти даргузашти Эдмунд Бурак, ки мухолифи инқилоб буд
Брук (Edmund Burke)
9 июли соли 1792 Эдмунд Брук файласуфи консерватори инглисӣ дар 64 солагӣ даргузашт. Вай аз мухолифони инқилоби Фаронса ва ҳар гуна тағйирот дар низомҳои як кишвар (сиёсӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодӣ) аз тариқи инқилоб буд ва ақида дошт, ки зиёни харобии воридшуда, аз манфиати он бештар аст. Ба натиҷаи дилхоҳ нарасидани инқилоби Фаронса ва баъдан инқилоби болшевикии Русия, то ҳадде ақидаҳои Брукро, ки дар асарҳояш тасвир кардааст, тасдиқ мекунад. Брук лозим медонист, ки ҳар гуна тағйирот бояд демократӣ ва бе барҳам хӯрдани назм ва вазъияти ҷамъият ва тадриҷан сурат бигирад. Брук ҳамзамон аз ҳаводорони шӯриши муҳоҷирони инглисӣ дар Омрико барои истиқлол буд.
    
    
    
    
Лойнутайп дар Эрон, 72 сол паз аз Омрико!
мошини лойнутайп

Рӯзномаи “Ню Йорк трибюн” нахустин рӯзномаи ҷаҳон буд, ки ҳуруфчинии худро аз ҳуруфи сурбии дастчин ба лойнутайп табдил кард. Шумораи севуми июли соли 1886 Ню Йорк Трибюн бо мошини лойнутайп ҳуруфчинӣ шудааст.
    Лойнутайп се сол пеш аз он (1883) ба воситаи як заргари олмонӣ ба номи Утмор Маргонталер сохта шудааст.
    истифода аз лойнутайп дар Эрон аз соли 1958 (72 сол паз аз Омрико!?) ва аз рӯзномаи Иттилоот оғоз шуд ва ин кор чунон аҳамиятнок нишон дода шуд, ки Раиси вақти корҳои дохиларо барои кушодани толори лойнутайп даъват карда буданд. Дар Ватани мо аз соли 1975 тадриҷан ҳуруфчинӣ тайпи компютерӣ шудааст ва инак аз тайп то саҳифабандии аксгузорӣ ва ирсоли саҳифаҳо ба чопхона бо компютер ва интернет сурат мегирад.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
Назари ҷаҳонии ноширон
Анҷумани байналмилалии ноширон дар моҳи июли соли 1993 зимни расидагӣ ба даҳҳо мавзӯъ ва масъалаҳои ба танқиди “давом додани нашри баъзе аз рӯзномаҳои умумӣ (ғайриҳизбӣ ва ғайритахассусӣ) бо тиражи бисёр кам ва таҳаммули зиён, ки кори мантиқӣ ба назар намерасад” расидагӣ кард ва назар дод: як рӯзномаи умумӣ муассисае аст, иқтисодӣ ва маҳалли касбу кор, на минбари сиёсӣ барои соҳибаш ва воситаи гирифтани кӯмаки хайрия; ҳарчанд рӯзномаҳои умумие, ки дар кишварҳои болои панҷ миллион ҷамъият бо фурӯши камтар аз ҳудуди панҷ ҳазор нусха ба интишор идома медиҳанд, набояд “рӯзномаи умумӣ” номида шавад. Агар ин рӯзнома ҳар рӯз нашр шавад, бояд рӯзномаи хусусӣ (монанди веблогҳои имрӯза – веблоги чопӣ) шинохта шаванд, ки ношир ахбор ва матлабҳои мавриди алоқаи соҳиби он ва инъикоскунандаи фикру назарҳои онон ҳастанд. Паст шудани шумораи фурӯш аз панҷ ҳазор нусха дар рӯз бояд барои се моҳ паёпай давом ёбад, то як рӯзнома унвони умумӣ буданашро аз даст бидиҳад, на дар яку даҳу бист рӯз. Рӯзномаи камтираж метавонад аз Анҷумани ноширони маҳал дархости мӯҳлат барои бозсозӣ ва беҳбудии сифат кунад, то ин ки унвони “умумӣ-касбӣ”-ро аз даст надиҳад.
    Дар замони ин тасмимгирӣ (соли 1993) ҳанӯз интернет, мисли имрӯз умумият надошт, ки паст шудани тиражҳоро ба ҳисоби бигузоранд.
    
    
    
Тасвири торикӣ, ки як рӯзноманигори омрикоӣ аз вазъияти Русия тарсим ва қатли ӯ ин тасвирро ториктар кард
Пол Хлебников

    
    9 июли соли 2004 Пол Хлебников рӯзноманигори рустабори омрикоӣ шабона дар яке аз кӯчаҳои шаҳри Маскав ҳадафи чанд тир, ки аз даруни мошин зада шуд, қарор гирифт ва чанд соат баъд дар бемористон дар синни 41 солагӣ даргузашт. Хлебников бо ин ки номзади илмҳои иқтисодӣ буд, кори рӯзноманигориро дар соҳаи таҳқиқоти криминалӣ интихоб кард, зеро пас аз оғози кор дар яке аз муассисаҳои иқтсиодӣ ба навъҳои гуногуни гурӯҳҳои табаҳкор (ки қаблан тасаввурашро намекард) пай бурд, ки дар корҳои иқтисодӣ роиҷ буд ва зинёнаш ба мардуми оддӣ мерасид. Ӯ дар рӯзноманигории таҳқиқоти криминалӣ то дараҷае пешрафт кард, ки маҷаллаи маъруфи Форбс (Forbes) ӯро дабири гузориши ин маҷалла таъин кард.
    Хлебников, ки падарбузургаш баҳрнаварди рус буд, дар ҷанги болшевикӣ кушта шуд ва хонаводаш ба Омрико муҳоҷират кард. Ӯ дар Ню Йорк таваллуд шудааст. Пас аз хондани хабарҳои баъд аз фурӯпошии шӯравӣ, Русия гирифтори табаҳкории иқтисодӣ шуда ва ғорат мешавад, нигарони Ватани ниёконаш шуд. Ба ин кишвар рафт ва ба унвони рӯзноманигор даст ба таҳқиқот зад ва се гузориши муфассал, ки китоб ҳам шудаанд бо номҳои: “Капитализми гангстерӣ ва заволи Русия”, “Падархондаи Кремл, биографияи Борис Березовский” ва “Сад миллиордери якшаба дар Русия” мунташир сохт. Ин матлабҳо ҷаҳониёнро мутаваҷҷеҳи фаъолиятҳои торики авзои Русия сохт ва нигарони густариши мафияи рус дар кишварҳои дигар кард ва ҳамчунин хашми русҳоро аз бобати ғорати амволи умумӣ, ки дар натиҷа боиси инқилобе дигар дар ин кишвар, ки фарогир ва ҷаҳонӣ хоҳад шуд.
    Ношири маҷаллаи Форбс, бо дидани ин авзоъ тасмим гирифт, ки аз маҷаллаи худ як нашри русӣ дар Маскав мунташир кунад ва бо равшан сохтани русҳо аз ин тариқ аз доманадор шудани хатар бикоҳад. Вай Хлебниковро сардабири ин нашр кард, ба Маскав фиристод ва кори интишори он аз соли 2004 оғоз шуд.
    Гузоришҳои таҳқиқотҳои криминиалии Хлебников меҳандӯстони русро равшан сохт, ки бо изҳори огоҳон, саҳми бузурге дар дигаргунии Кремл ва таъқиби қазоии сӯистифодакунандагарони иқтисодӣ ва фирор кардани бархе аз онон аз Русия доштааст. Хлебников бо рафтан ба Чечен ва таҳқиқ дар бораи баъзе фаъолиятҳои дар он ҷо худро аз гузашта бештар ба хатар меандохт, ки кушта шуд. Пулиси Маскав омилони қатли ӯро табаҳкорони созмонёфта ташхис дод ва дар ин робита се нафарро дастгир кард, аммо ба навиштаи расонаҳои Омрико муаммо бо рӯйдодҳои баъдӣ печидатар шудааст. Муаммо аз лаҳзае оғоз шуд, ки чаҳор тир ба бадани Хлебников ворид шуд. Як соат тӯл кашид, то ба дархости пулис мошини ёрии таъҷилӣ ба маҳалли тирандозӣ расид! Дар бемористон, оксиген набуд ва ҳангоми интиқоли Хлебников аз ошёнаи поини сохтмон ба утоқи ҷарроҳӣ дар ошоёнаи болотар, лифти сохтмон вайрон шуд ва маҷрӯҳ дар он ҷо монд ва .... ва саранҷом бо сабаби хунрезӣ даргузашт.
    Марҳилаҳои расидагии қазоӣ муамморо афзун кард. Прокуроре, ки корро мебурд муддате бемор шуд ва аз кор даст кашид, ва прокурори дигар расидагии корро аз сари нав оғоз кард. Дар ниҳоят, додгоҳ анҷом шуд, вале муттаҳамон гунаҳкор дониста нашуданд! Ва инак мавзӯъ ҳанӯз дар бозрасии судӣ қарор дорад.
    
    
    
    
Истиқлоли Оржонтин амалӣ шуд
9 июл рӯзи истиқлоли Оржонтин аст, ки дар соли 1816 амалӣ шуд. Ба ибораи дигар, рӯзи 9 июли соли 1816 Иттиҳодияи иёлатҳои испониёӣ (Rio de La planta) ба номи Ҷумҳурии Оржонтин ба вуҷуд омад. Қаблан чанд бори дигар оржонтиниҳо ба доштани истиқлол ибрози тамоюл карда ва ҳатто онро эълом дошта буданд, ки ин бор иҷро шуд.
    Оржонтин як муҳоҷирнишини оспониёӣ дар Омрикои Ҷанубӣ аст.
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
    
… Ва саранҷом сиёҳпӯстон ҳам шаҳрванди Омрико шуданд
Ислоҳияи чаҳордаҳуми Қонуни Асосии Омрико, ки иҷозат медиҳад сиёҳпӯстон ҳам шаҳрванди ин кишвар шаванд, аз 9 июли соли 1868 (19 тири 140 сол пеш) ба иҷро даромад. Сиёҳпӯстон 250 сол пеш аз он мисли ғулом ва занҷирбанд аз Офриқо ба Омрикои шимолӣ оварда ва фурӯхта шуда буданд ва ин вазъият дар иёлатҳои шимолӣ то соли 1861 ва дар иёлатҳои ҷанубӣ то соли 1865 идома дошт. Ислоҳияи чаҳордаҳум ҳафт сол пас аз содир шудани Эъломияи аз байн бардошта шудани ғуломдорӣ ва се сол пас аз поёни ҷанги дохилии Омрико ба иҷро гузошта шуд. Бо вуҷуди ин то нимаи даҳаи 1960 (сад сол баъд) сиёҳон шомили ҳуқуқи маданӣ набуданд ва мадрасаҳои ҷудогона доштанд ва дар автобусҳои умумӣ ҷои махсус доштанд ва ҳаққи доштани ҳар гуна касбу корро надоштанд. Инак дар соли 2008 як сиёҳпӯсти дурага (нима кениёӣ ва нима омрикоӣ) яке аз ду номзади аслии интихоботи раёсати ҷумҳурии ин кишвар аст, ки дар ноябри соли ҷорӣ (обонмоҳи 1387) баргузор хоҳад шуд.
    
    
    
    
    
    
Набарди маргбори Геттисбург ва яке аз нахустин аксҳои таърихи фотожурналистика



    Акси боло, як акси хабарӣ аст, ки дар ду соли нахусти пайдоиши касби фотожурналистика гирифта шудааст. Ин акс, ки 4 июли соли 1863 гирифта шудааст, гӯшае аз саҳнаи ҷасадҳои парокандаи кушташудагони муҳорибаи серӯзаи Геттисбургро нишон медиҳад, ки аз якум то поёни севуми июли он сол идома дошт ва маргбортарин набарди ҷанги дохилии омрикоиён ба шумор меравад. Дар ин набард, ки дар ҷануби иёлати Пенсилвания рӯй дода буд, 71 ҳазор сарбози ҷанубӣ (конфедератсияи Омрико) бо 93 ҳазор низомии шимолӣ (федератсияи Омрико=давлати Вашингтон) меҷангиданд, ки набард бо ақибнишинии ҷанубиҳо поён ёфт. Муаррихони ҷанубӣ навиштаанд: чун генерал Роберт Ли фармондеҳи неруҳои ҷануб нахост, ки талафоти бародарон (ду тараф, ки ҳарду омрикоӣ буданд) бештар шавад дастури бозгаштро дод. Ин набард нуқтаи асосӣ дар таърихи ҷанги дохилии Омрикост, зеро бо ақибнишинии генерал Ли, нақшаи ӯ мабнӣ бар давр задани минтақаи пойтахт ва бо ин амал заиф сохтани рӯҳияи шимолиҳо шикаст хӯрд. Ҷанги дохилӣ то ду соли баъд идома дошт. Дар набарди Геттсибург 8 ҳазор тан кушта ва 39 ҳазор нафар маҷрӯҳ ва ё асир шуда буданд. Майдони ҷанг (Батлфилд) ҳамчунон нигаҳдорӣ мешавад, то дарси ибрате барои бинандагон бошад. Ҳар сол даҳҳо тан аз ин майдон боздид мекунанд.
    
    
    
    
    
Нахустин ҷарроҳии дил
9 июли соли 1893 рӯзе аст, ки дар он нахустин ҷарроҳии дил анҷом шуд ва аз он пас як ҷарроҳии оддӣ шуд. Ин ҷарроҳии маъруфро доктор Даниел Вилямз анҷом дод. Ҳафт даҳаи баъд нахустин ҷарроҳии иваз кардани дилро дар Ҷумҳурии Офриқои Ҷанубӣ доктор Бернард анҷом дод, ки ин ҷарроҳӣ низ имрӯзҳо як ҷарроҳии оддӣ шудааст.
    
    
    
    
    
Ҳадяи муаллиф
Ин сайти мустақил ва озод, ҳадяи ночизи муаллифи он ба ҳамаи эрониён, эронитаборҳо ва порсизабонон аст, ки эшонро аз ҷон азизтар дорад; ва хидмате меҳанӣ ва омӯзишӣ, ки хидмат ба Меҳан, ҳамватанон ва эронитаборҳо як вазифа, рисолат ва қарзе аст, ки бояд шариф ва халалнопазир бошад ва дар роҳи анҷоми вазифаи меҳанӣ ниёз ба ҳимояти моддии эҳдоӣ набояд бошад ва нахоҳад буд. Интихоби мавзӯъ барои нигориш ва пешниҳод дар сайт назари шахсии муаллиф аст.
 



 



 




 
 Contact Author: historian [at] copper.net

 Designed & Developed by: Aftabsoft Co. 2008